قرقیزستان و افزایش نفوذ حزب التحریر

ایران شرقی
"قادر ملک اف " رئیس مرکز تحلیلی "دین، حقوق و سیاست " قرقیزستان ، با اشاره به این که فضای مذهبی قرقیزستان به سرعت در حال تحول است و نهادهای رسمی اسلامی قادر این کشوربه مقابله ایدئولوژیک با گروه های افراطی نیستند، گفت:" حزب التحریرکه از سال 2003 میلادی فعالیتش در قرقیزستان ممنوع اعلام شده است ، با پشت سر گذاشتن یک مرحله از فعالیت خود که در مقطعی با بحران رو به رو بود ، اینک دست به اقدامات جدیدی زده است که حکایت از تلاش های این حزب برای انطباق دادن خود با محیط سیاسی قرقیزستان دارد.
وی در باره به کارگیری شیوه های جدید فعالیت این حزب تصریح کرد: "حزب التحریر توانسته است نقاط ضعف فضای مذهبی قرقیزستان را به خوبی تشخیص دهد و وارد زمینه هایی شود که کار اساسی در آن صورت نگرفته است. رئیس مرکز تحلیلی "دین، حقوق و سیاست " قرقیزستان، یادآور می شود که حزب التحریربه طور کامل و یا به طور جزئی مسئولیت مالی خانواده هایی را که سرپرستشان در زندان به سر می برندرا برعهده می گیرد و از این طریق بر تعداد اعضای خود می افزاید. این کارشناس مسائل اسلامی قرقیزستان افزود:" مشکل این جاست که برای دولت بیشکک این امکان فراهم نیست که زندانیان عادی را از زندانیان افراط گرای مذهبی جدا کند ، در نتیجه سایر زندانیان، توسط افراد تحریری با اسلام افراطی آشنا شده و به صفوف حزب التحریر می پیوندند".
"قادر ملک اف" توجه حزب التحریر به اجرای برنامه های اجتماعی را یکی دیگر از زمینه های جذب مردم به همکاری با این حزب عنوان نمود که سبب نگرانیهای مقامهای ارشد دولت قرقیزستان شده است. وی گفت :"در واقع رویکرد حزب التحریر ازمشی مسلحانه به اقدامات اجتماعی وفرهنگی حاکی ازتغییر ابزارهای رهبران این حزب برای بسط وتوسعه نفوذ وادبیات فکری این گروه درجامعه قرقیزستان است". کارشناسان نیز بر این باورند که باز بودن فضای سیاسی قرقیزستان، سبب تغییر شیوه اعضا و هواداران حزب التحریر در جامعه قرقیزستان برای جذب گروههای مختلف اجتماعی شده است.کارشناس اسلامی قرقیزی ، تلاش برخی از طرفداران این حزب افراطی که از هر طریقی وارد نهادهای رسمی و از جمله انتظامی و امنیتی قرقیزستان می شوندرا نگران کننده دانسته ومی گوید:" تاکنون اقدامات قهر آمیز در برابر این گروه جواب نداده و در برخی از موارد نتیجه عکس داده است به طوری که سبب شده است تا آنها در چشم مردم مظلوم جلوه داده شوند". وی افزود:"، بازنگری در شیوه فعالیت نهادهای رسمی اسلامی و همچنین روحانیت متنفذ سنتی را یکی از راه های تغییر فضای دینی این کشور دانست و افزایش سطح دانش و معرفت اسلامی مردم و بویژه جوانان با حضور و همکاری دولت را کمکی بزرگ به این امر عنوان کرد.
"احمد دولت اف " استاد دانشگاه ملی قرقیزستان در این باره می گوید: "با فروپاشی شوروی که بیش از یک و نیم دهه از آن می گذرد ، هنوز اوضاع اقتصادی و اجتمایی این کشور تثبیت نشده است و وجود مشکلات فراوان در این زمینه ها فشارهای زیادی بر بخش اعظم مردم این کشور وارد می کند، این امر سبب شده است تا افراد سودجو حداکثر استفاده را از آن به عمل آورند". استاد دانشگاه ملی قرقیزستان می افزاید:" سطح آشنایی مردم این کشور با احکام و معارف اسلامی بسیار پایین است و کمبود دانشمندان اسلامی مسلط به دانش های روز در ترکیب و ساختار مسئولان نهادهای اسلامی در مرکز و مناطق مختلف قرقیزستان، یکی از دلایل اصلی شکست مبارزات صورت گرفته بر ضد حزب التحریر و سایر گروه های افراطی مذهبی است".
هر دو کارشناس اسلامی قرقیزی معتقدند :" بیشتر سازمان های ممنوع مذهبی در قرقیزستان دارای ریشه ها و حمایت های ایدئولوژی و مالی خارجی بوده و سازمان های اطلاعاتی و دولتهای خارجی از این سازمان ها در بازی های ژئوپولیتیکی خود به منظور اعمال فشار بر کشورهای منطقه از جمله قرقیزستان استفاده می کنند". کارشناسان مسایل منطقه نیز معتقدند به دلایل مختلف ، از جمله باز بودن فضای سیاسی قرقیزستان، اعضا و هواداران حزب التحریر رو به افزایش استبرخی کارشناسان اسلامی قرقیز ی نیز نظر کارشناسان قرقیزی را مقرون به واقعیت دانسته و معتقدند :" بیشتر سازمان های ممنوع مذهبی در قرقیزستان دارای ریشه ها وحمایتهای ایدئولوژی ومالی خارجی بوده وسازمانهای اطلاعاتی و دولتهای خارجی ازاین سازمان ها دربازیهای ژئوپولیتیکی خود به منظور اعمال فشار بر کشورهای منطقه از جمله قرقیزستان استفاده می کنند که گزارش سال گذشته وزارت خارجه آمریکا مبنی بر اینکه که طی سال های 2006 تا 2008 تعداد اعضای حزب التحریر بین 5 تا 15 هزار نفر افزایش داشته است در همین راستا قابل تحلیل و ارزیابی است.
از طرفی برخی گزارشها حاکی از ان است که ائمه جماعات قرقیزستان دانش کافی از اسلام ندارند و این خود به عاملی برای اقبال برخی گروهها به باورهای افراطی دیگر گروههای مذهبی از جمله حزب التحریر شده است.." خانی بیک عثمان علی اف" مدیر سازمان امور اسلامی قرقیزستان دراین زمینه می گوید :"بموجب تحقیقات انجام شده دراین کشور80 درصد از ائمه جماعات از استانداردهای لازم برای تعریف اسلام براساس شرایط معاصر برخوردار نبوده و دانش کافی درباره اسلام ندارند".وی افزود: "بسیاری از افرادی که به عنوان ائمه جماعت فعالیت می کنند مهارت لازم در این زمینه را ندارند و این امر باعث شده تفاسیری یک طرفه از نقش اجتماعی اسلام داشته باشند و بیشتر آنها به اولویت آزادی دینی و رویکرد متساهل نسبت به تمام ادیان توجهی ندارند. مجموعه شرایطی که با توجه به تغیی مشی حزب التحریر امکان افزایش این گروه را در جامعه قرقیزستان فراهم آورده است ".بخش مطبوعاتی وزارت کشور قرقیزستان طی اطلاعیه ای در ماه می سال جاری، این ادعاها را تکذیب کرد و مدعی شد که تعداد هواداران و اعضای حزب التحریر در دراین کشوردرحال کاهش است. در بیانیه آمده بود :" در سال 2007 تعداد 2048 نفر و در سال 2008 حدود 1830 نفر و در چهار ماه سال جاری، 1630 نفر به حزب التحریر پیوسته اند. وزرات کشور قرقیزستان دلیل کاهش اعضای این حزب را، تلاش های مشترک نهادهای امنیتی، انتظامی، مدیریت های محلی و سازمان های اجتماعی و دینی دانسته که برای مقابله با گسترش این حزب افراطی صورت گرفته است.