تغییر رویکرد آمریکا در افغانستان

«رییس جمهور آمریکا به محض ورود به کاخ سفید، درگیری‌ها در افغانستان را در اولویت کاری خود قرار داد، اما آشکارا اعلام کرد که آمریکا نیروهای خود را در افغانستان کاهش خواهد داد. به نظر می‌رسد که ماموریت آمریکا در افغانستان اکنون پس از ناکامی در شکست القاعده و طالبان، به تلاش برای ایجاد افغانستانی مدرن با دولتی کارآمد تغییر کرده است. رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا نیز پیشتر از ریشه کنی القاعده و طالبان و افراطیون در افغانستان به عنوان اولویت اصلی آمریکا در این کشور یاد کرده بود؛ اما اخیرا زمانی که ریچارد هالبروک نماینده اوباما در امور افغانستان و پاکستان به تشریح اهداف دولت اوباما در افغانستان پرداخت، مشخص شد که دستور کار اوباما در افغانستان دستخوش تغییر شده است. اگر چه مقامات آمریکایی از اشتغال‌زایی، رشد کشت و صنعت، اصلاح بخش قضایی، ایجاد سیستم بانکداری کارآمد و تاسیس کمیسیون رسانه و مبارزه با فساد در افغانستان سخن گفته‌اند؛‌ اما هالبروک هرگز این اصطلاحات را به کار نبرد.
به نظر می‌رسد که تشریح و بیان این موارد نشان می‌دهد که برنامه دولت اوباما در افغانستان به "کشورسازی" در این کشور تمایل پیدا کرده است. از نظر اکثر کارشناسان افغان، این اقدام باید پیشتر از اینها انجام می‌شد. آنها معتقدند که اهداف امنیتی آمریکا در منطقه نمی‌تواند تنها با ابزارهای نظامی بدست آید. حکومت کارآمد و موسسات مدرن نیز در جلوگیری از فعالیت شبه نظامیان و افراطیون موثر است و این امر باعث می‌شود تا نیروهای آمریکایی و ناتو روزی به طور کامل از افغانستان خارج شوند. جیمز دوبینز اولین نماینده جورج بوش در کابل گفته است دموکراسی و توسعه باید بخشی از هر نوع استراتژی خروج باشد؛ اما اگر دولت اوباما قصد سر و سامان دادن به موسسات دولتی را دارد، مردم آمریکا را آشکارا در جریان این موضوع قرار نداده است.
اشلی تلیس یک کارشناس امور افغانستان نیز می‌گوید: "اوباما در اظهار نظرهایش در افغانستان، هرگز موضوع کشورسازی را به گردن نگرفته است. وی متعهد به انجام چیزی است که افغانستان در راستای آن نیست". وی با نگرش کلی هالبروک موافق است اما نگران است که دولت اوباما به طور دقیق در مورد هزینه‌های کشورسازی در افغانستان به مردم آمریکا از پیش اطلاع نداده باشد. وی می‌گوید: "این یک اقدام هزینه‌بر و زمان‌بر است و به تعهد آمریکا نیاز دارد. عدم شفاف‌سازی در مورد نگرش کشورسازی در افغانستان ممکن است باعث بروز مشکلات جدی شود". آیا دولت اوباما که در مورد مسایل بهداشت عمومی در آمریکا در مخصمه گیر افتاده و هنوز هم از مشکلات اقتصادی رنج می‌برد، می‌تواند مردم افغانستان را نسبت به هزینه کردن در توسعه امور موسسات دموکراتیک در افغانستان متقاعد کند؟ تلیس معتقد است "لازم است اوباما آشکارا اعلام کند که این موضوع لازمه امور امنیت در افغانستان است. باید این موضوع گفته شود که در نهایت این فقط به خاطر خود افغانستان نیست بلکه ابزاری است برای شکست القاعده و دفاع از آ‌مریکا".کارشناسان افغان معتقدند که لازم است اوباما این موضوع را در این مقطع زمانی که کنگره هنوز هم در قبال استراتژی افغانستان - پاکستان صبور است، مطرح کند.
باک مک کئون یکی از جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان آمریکا می‌گوید: "برای موفق شدن در افغانستان به زمان نیاز داریم. نگرانی اصلی این است که اوباما از سوی حزبش برای تسریع بخشیدن اقدامات در افغانستان با فشار روبرو شود، اما در این راستا کمک به موسسات دموکراتیک در افغانستان چالش‌هایی را نیز در پی دارد. به عنوان مثال این سوال مطرح است که چگونه کمک به سیستم بانکداری در افغانستان می‌تواند به شکست القاعده کمک کند؟" اغلب منفعت‌های برنامه‌های "کشورسازی" غیر مستقیم هستند و ارزیابی و تخمین آنها سخت است. هالبروک اخیرا گفته استهمه ما فشار بر مردم و کنگره آمریکا را احساس می‌کنیم. لازم است نشان بدهیم که همه این برنامه‌ها باید نتیجه بدهند.