تاریخ انتشار : ۱۶ مهر ۱۳۸۸ - ۱۱:۱۴  ، 
کد خبر : ۱۱۲۱۹۹

به نام اهل سنت، به کام بعث

محمد زمانی مقدمه: عراق مدت هاست که وضعیت ویژه اى دارد؛ تمرین حاکمیت ملى در عین حضور نیروى نظامى غرب در این کشور. حاکمیتى که وجهه استقلال آن همیشه در معرض خطر است. فداکارى عناصر مبارز دوران صدام، پس از اشغال عراق سبب شداین کشور در طول ۶ سال گذشته با وجود مصایب فراوان بتواند در مسیر پرنشیب و فراز بازیابى حاکمیت ملى حرکت کند نکته اى که براى اشغالگران و متحدان منطقه اى و عناصر تروریست مستحضر به کمک آنها نگران کننده بود. به نظر مى رسد براى رفع این نگرانى مجموعه فوق در تلاش است همزمان با ایجاد ناامنى هایى که تضعیف دولت ملى عراق را به نمایش مى گذارد، بحث ورود حزب بعث را به ساختار سیاسى عراق عملیاتى سازد تا دست کوتاه شده خود را از دولت عراق تا حد ممکن دوباره دراز کند. این در حالى است که احزاب و جریانات عراق نیز در حال حاضر در آستانه انتخابات پارلمانى تحولات ویژه اى لحاظ آرایش مجدد سیاسى از سر مى گذرانند. در گفت وگویى با رضا امیرى مقدم، کارشناس مسائل عراق تلاش کردیم حتى المقدور توصیفى از وضعیت فعلى عراق را به دست خواننده دهیم.

* هدف عاملان انفجارات بى سابقه اخیر در منطقه سبز بغداد که نزدیک به ۱۰۰ کشته داشته چه بود؟
** فضایى که در آن انفجارات و حملات تروریستى اخیر عراق به وقوع پیوست در اثر دو عامل خروج نیروهاى آمریکایى از شهر و اجرایى شدن قرار امنیتى بین دولت عراق و آمریکا شکل خاصى به خود گرفته است. در چنین فضایى مجموعه اى از عوامل تروریستى، برخى بازماندگان حزب بعث با پشتیبانى آمریکا و برخى کشورهاى منطقه تلاش مى کنند این را القا کنند که دولت عراق در طول ۶ سال گذشته هیچ دستاوردى به ویژه در حوزه امنیتى نداشته است. آنها مى خواهند با متزلزل نشان دادن دولت منتخب عراق، وضعیت سیاسى این کشور را به پیش از ۶ سال گذشته برگردانند. آنها در این مسیر همچنین با نگاهى به انتخابات پارلمانى عراق که قرار است در بهمن ماه امسال برگزار شود مى کوشند گرایش مردم این کشور به دولت عراق را کمتر سازند. هدف حداکثرى این تحرکات تروریستى گسترده به ویژه از سوى آمریکا و عربستان که در واقع مى توان آن را یک شبه کودتا دانست، تحت فشار قرار دادن نورى المالکى براى موافقت با ورود حزب بعث به دولت عراق است.
* همزمان با فضاى مشوش بعد از اقدامات تروریستى عراق در روزهاى گذشته شاهد اعلام موجودیت ائتلاف ملى عراق بودیم. در عین حال که لطف مى کنید و راجع به چگونگى شکل گیرى این ائتلاف توضیح مى دهید، بفرمایید چرا حزب الدعوه که آقاى مالکى هم از اعضاى شوراى مرکزى آن است در این ائتلاف وارد نشده است؟
** البته در گذشته در عراق سه ائتلاف اصلى وجود داشت. ائتلاف کردها، ائتلاف شیعیان و ائتلاف اهل سنت. در انتخابات شوراها هم شاهد بودیم مالکى گامى از این ائتلاف هاى اصلى فراتر نهاد و ائتلافى با عنوان ائتلاف قانون با مرکزیت حزب الدعوه تشکیل داد و همچنین ائتلاف شهید محراب با محوریت مجلس اعلاى انقلاب به وجود آمد. اما براى انتخابات پارلمانى آتى تحرکات جدیدى شروع شده است. قطعاً مالکى در صورت ورود به این ائتلاف ملى یکى از پایه هاى اصلى آن خواهد بود. یکسرى اختلافات جزئى در این راه وجود دارد که امیدوارم به زودى حل شود. در صورتى که چنین اتفاقى بیفتد این بزرگ ترین ائتلافى است که در عراق تشکیل شده است و قطعاً پیروز انتخابات پارلمانى و مامور تشکیل دولت خواهد شد.
* عده اى معتقدند که یکى از دلایل زمان بندى این انفجارات مربوط به زمان این ائتلاف مى شده است؛ به گونه اى که تروریست ها و حامیان آن تلاش مى کنند به نوعى اختلافات میان مالکى و برخى از اعضاى ائتلاف را مدیریت کنند و از قبل این اختلافات اهداف خود را پیگیرى کنند؛ در واقع تروریست ها عدم ورود مالکى به این ائتلاف را یکى از اهداف عملیات خود مى دانند.
** طبیعى است وحدت گروه ها و جریانات سیاسى عراق در برابر مجموع تروریست ها و حامیان داخلى و خارجى آنها مهم ترین عامل در پیشگیرى از معضلات بزرگ است. بنابراین عدم ورود مالکى نه تنها به اختلافات درون شیعه دامن خواهد زد، طبیعى است که در این فضا گروه هاى سیاسى باید از خود سعه صدر نشان داده و در برابر دشمنان شناخته شده ملت عراق منسجم باشند.
* انفجارات اخیر عراق پس از دو بار سفر یک هیات آمریکایى به سوریه و همچنین در هنگام سفر مالکى به این کشور اتفاق افتاد، از همین رو عده اى از برجسته تر شدن نقش سوریه در تحولات داخلى عراق به ویژه میانجیگرى آنها در بحث بازگشت بعث به دولت خبر دادند.
** بعید مى دانم از بازگشت حزب بعث به حکومت که کارنامه سیاهى در جنایات علیه اقوام و مذاهب مختلف دارد، از سوى گروه هاى مختلف چه سنى، چه شیعى، چه کرد و چه عرب استقبال شود. البته پیش از این از سوى دولت عراق اعلام شده بود ورود به مناصب دولتى آن دسته از اعضاى این حزب که جرم و جنایتى مرتکب نشده اند قابل بررسى و امکان پذیر است، بنابراین صحبت از برخى اعضاى حزب بعث بوده و نه به رسمیت شناخته شدن فعالیت دوباره حزب بعث. این یکى از مواردى است که آمریکایى ها تلاش کردند از آن استفاده کنند تا براى وارد ساختن برخى از اعضاى مجرم حزب بعث به ساختار دولت عراق استفاده کنند. اما سوریه هم در این رابطه دیدگاه خاصى دارد: دمشق معتقد است که بخشى از حزب که رهبرى آن با فردى به نام احمد یونس اثنیه است و در دوران حکومت صدام از او جدا شدند به ساختار دولت وارد شوند که من بعید مى دانم این نیز توسط دولت عراق قابل پذیرش باشد. به هر حال باید گفت این نظر که سوریه به طور کامل پشتیبان ورود حزب بعث به ساختار دولت عراق است درست نیست و با وجود در میان گذاشتن این نظر با دولت عراق براساس رویه اى که این دولت در طول ۶ سال گذشته در برابر بعثى ها و تکفیرى ها اتخاذ کرده است بعید است که این مساله به نتیجه برسد.
* یکى دیگر از سناریو هایى که با انفجارات کلید خورد، اتهام سازى علیه ایران و به جریان انداختن موج تبلیغى درباره دخالت کشورمان در امور عراق است؛ به طور خاص قضیه استعفاى رئیس دستگاه اطلاعاتى عراق که ادعاى دخالت ایران در انفجارات اخیر را مطرح کرده بود.
** این مساله بسیار روشن است که چه کسانى عامل این انفجارها بوده اند. اگر نگاهى به کسانى که در طول ۶ سال گذشته در رابطه با اقدامات تروریستى عراق دستگیر شده اند و اعتراف به اقدامات خود کرده اند، بیندازید حتى یک نفر ایرانى نمى یابید و بر عکس بسیارى از این افراد یا اتباع عربستان بوده اند و یا اعتراف به خط گرفتن از این کشور کرده اند. همچنین بارها از سوى مقامات گوناگون عراقى و حتى آمریکایى بر نقش مثبت ایران در امنیت عراق تاکید شده است. آنچه مسلم است برخى کشورهاى منطقه و به طور خاص عربستان حاضر نیستند شرایط حاکم بر دولت عراق را بپذیرند و روى کار آمدن دولت انتخابى در یک فرآیند دموکراتیک که اکثریت آن شیعه و کرد است با اقلیت سنى تعامل مثبتى دارد را به نفع خود نمى دانند. نکته مهم دیگرى که در اینجا باید مدنظر باشد این است که این کشور به نام حمایت از اهل سنت از ورود حزب بعث صحبت مى کند در حالى که حزب بعث لزوماً حتى در میان اهل سنت هم جایگاه تعیین کننده سابق را ندارد.

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات