چالشها و اولویت‌های فرهنگی در دولت دهم

سیدرضا علوی
دکترمحمود احمدی نژاد رئیس جمهوری اسلامی ایران در سرفصل برنامه های خود در مراسم تنفیذ یکی از مهمترین بخش ها را موضوع فرهنگ دانست و گفت:” از همه برای مشارکت فعال و برنامه ریزی در این زمینه دعوت می کنم.”
بدیهی است برنامه های فرهنگی دولت دهم باید در راستای تکمیل و اجرای طرح مهندسی فرهنگی کشور، زنده و نمایان نگه داشتن اندیشه دینی و سیاسی حضرت امام خمینی(ره)، جامعه پذیری سیاسی در نظام ولایی، تقویت قانونگرایی، انضباط اجتماعی، وجدان کاری، خودباوری، روحیه کار جمعی، ابتکار، درستکاری، قناعت، پرهیز از اسراف و اهتمام به ارتقاء کیفیت در تولید و... سامان یابد تا شاید بخشی از مظلومیت فرهنگ در کشور کاسته شود.
آنچه از صحبتهای رئیس جمهور و برنامه های فرهنگی ارائه شده توسط بخشهای فرهنگی دولت می توان استنباط کرد رئوسی است که بخشهایی از آن در زیر مورد اشاره قرار می گیرد:
مهمترین بخش کاری دولت دهم توجه به عرصه های فرهنگی است چرا که حفظ هویت و اصالت و ارزش های جامعه مستلزم حفظ عناصر اصلی و ممتاز فرهنگی کشور است. اعتقاد به توحید و معاد، عزت جویی، نجابت و پاکی و شجاعت و ایثار، روحیه تلاشی و مجاهدت و قناعت، اخلاق نیک، عدالت طلبی، عشق به ایران، علم آموزش و معرفت و هنر و آداب عناصری هستند که باید از آنها صیانت کرد.
اندیشه های بلند و مفاخر علمی و ادبی و هنری و صاحبان علم و فناوری موتور حرکت هستند و باید بسیج شوند.
تنوع فرهنگی ایران زیبایی بی بدیل ملت ایران است و صیانت از سنت ها، آداب و هنر، زبان و گویش های مناطق مختلف در دستور کار دولت دهم خواهد بود.
تنظیم آموزش های رسمی متناسب با نیازهای امروز کشور، تقویت فارغ التحصیلان متعهد، شجاع و عالم و کارآمد، تقویت پژوهش ها در خدمت ضرورت ها و نیازهای کشور، حمایت از نخبگان علمی، ایجاد فرصت های مناسب برای درخشش جوانان و نوجوانان در عرصه های ملی و جهانی در دستور کار است.
فراهم کردن زمینه های نقش آفرینی دختران و زنان عالم و پاکدامنی این سرزمین در عرصه های گوناگون علمی، اجتماعی، سیاسی و ورزشی و هنری واجرایی، توجه به شاخه های مختلف هنر و ادب ایران زمین، تقویت هنر فاخر و ماندگار، فرصت سازی برای بروز خلاقیت ها و استعدادهای جوشان هنرمندان و ادیبان جزء برنامه های دولت است.
گردشگری فرصت بی نظیر برای تقویت وحدت ملی و صیانت از فرهنگ های بومی، حفظ ذخایر تاریخی و ترویج هنر و علم است. صیانت از میراث فرهنگی و توسعه تربیت بدنی، ورزش همگانی، قهرمانی و حرفه ای دردستور کار دولت قرار دارد.
امروز دولت دهم با التفات و اهتمام به دغدغه مقام معظم رهبری مسئله مهندسی و بازسازی فرهنگی کشور را در کنار سایر فعالیتها و اقدامات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در صدر برنامه های خود قرار داده است.
دولت گذشته نشان داد که جسارت مدل سازی در ساحات سیاسی و اقتصادی را دارد اما چرا در عرصه فرهنگ این دولت نتوانست هیچ الگوی جدیدی را ارائه دهد و صرفا به موضعی انفعالی بر مبنای مدل های فرهنگی از پیش ساخته شده، بسنده کرد مجال موسعی برای بحث می طلبد.
در یک بستر بومی و اسلامی بازسازی و احیاء نظام فرهنگی در پیوند مستمر با بخشهای عمرانی، اقتصادی و سیاسی دلالت مفهومی می یابد. متاسفانه در4 سال گذشته به دلیل توجه موثر دولت به مقوله عدالت اقتصادی بخش فرهنگ مورد عفلت واقع شد.
به تعبیر رهبر فرزانه انقلاب: “ من فرهنگ کشور را در سه عرصه به طور مهم و عام مشاهده می کنم . اول ؛ در عرصه تصمیم های کلان کشور است ، یعنی فرهنگ به عنوان جهت دهندی به تصمیمات کلان کشور - حتی تصمیم های اقتصادی ، سیاسی ، مدیریتی و یا در تولید نقش دارد . وقتی ما می خواهیم ساختمان بسازیم و شهر سازی کنیم ، در واقع با این کار داریم فرهنگی را ترویج می کنیم ، یا تولید می کنیم ، یا اشاعه می دهیم .
وقتی تولید اقتصادی هم می کنیم ، در واقع داریم از این طریق فرهنگی را تولید می کنیم ، یا اشاعه می دهیم ، یا اجرا می کنیم .
اگر در سیاست خارجی مذاکره ای می کنیم و تصمیمی می گیریم ، عینا همین معنا وجود دارد . بنابر این فرهنگ مثل روحی است که در کالبد همه فعالیهای گوناگون کلان کشوری حضور و جریان دارد . “26 /9/1381