شبکههای اجتماعی در فضای مجازی رو به گسترشند
میتینگ سیاسی در «فیس بوک» و «توئیتر»
طه احمدی
امروزه دسترسی به اینترنت در ایران افزایش قابل ملاحظهای یافته و با این افزایش دسترسی به اینترنت در فضای مجازی، استفاده از ظرفیتهای فضای مجازی نیز افزایش یافته است. افراد از گروههای مختلف جامعه با مراجعه به وبسایتها، نه تنها اطلاعات مورد نیاز خویش را به دست میآورند، بلکه در محدوده بسیار گستردهای میتوانند به نظرات و دیدگاههای گروههای مختلف دسترسی پیدا کنند. یکی از حوزههایی که اخیراً گسترش بیشتری در بین افراد جوان و بویژه دانشجویان پیدا کرده است، استفاده بیشتر آنها از سایتهای شبکه اجتماعی است. شبکههای اجتماعی پدیده وب سال 2008 از نظر استقبال کاربران اینترنتی بودند. امروزه دو سوم از جمعیت کاربران اینترنت در کشورهای مختلف، بازدید کننده شبکههای اجتماعی هستند. با این شرایط، شبکههای اجتماعی واقعاً در حال تبدیل شدن به یک رسانه هستند، چرا که مخاطبان بسیار وسیعی دارند که همه روزه به آنها مراجعه میکنند.
اما منظور از سایتهای شبکه اجتماعی چیست؟
به گفته دانابوید « یک شبکه اجتماعی» نوعی از وبسایتها با پروفایلها، اظهارنظرهای عمومی تا حدی پایدار و ماندگار در پروفایل و یک شبکه اجتماعی عمومی ترکیب شده است که در ارتباط با پروفایل نمایش داده میشود.»
زندگی آنلاین از طریق شبکههای اجتماعی
بر این اساس میتوان گفت سایتهای شبکه اجتماعی بیشتر چند بعدی هستند و به کاربران توانایی کاربردهای قبلیتر از جمله پیامهای فوری و وبلاگها و یا تبادل پیامهای شخصی و بارگذاری محتوای تولیدی کاربر مثل وبلاگها، تصاویر، ویدئو و نیز بسیاری از کاربردهای دیگر مثل یافتن دوستان قدیمی و دوست شدنهای جدید و داشتن شبکههای دوستان را میبخشد. این قابلیتها عمومی هستند و آنچه در زندگی افراد در یک شبکه اجتماعی آنلاین اتفاق افتاده را به تفصیل شرح میدهند. به تعبیری دیگر کاربران این شبکهها به نوعی یک زندگی آنلاین را از طریق این سایتها دارند.
سایتهای شبکه اجتماعی مشارکت مخاطب را از طریق بحثهای با واسطه کامپیوتری با اعضای دیگر اجتماع، دوستان یا تماسها تشویق میکنند. در واقع تکنولوژیهای نوین به کاربران عادی کمک کرده است تا محتوا و مطالب اصلی خویش را از طریق کانالهای مختلف در اینترنت تولید و توزیع کنند. از طریق اجتماعی شدن آنلاین، کاربران جزئی از شبکههای اجتماعی و عمومی میشوند و به درون اعضای اجتماعات مجازی نفوذ پیدا میکنند.
صدها سایت شبکه اجتماعی آنلاین موجود است که هر کدام از آنها تفاوتها و شباهتهایی با یکدیگر دارند. برخی از مشهورترین این سایتها عبارتند از:
Facebook: عمدتاً به وسیله دانشآموزان و دانشجویان دانشگاه مشهور شد و در حال حاضر برای عموم قابل دسترس بوده و هماکنون از همه سایتهای شبکه اجتماعی مشهورتر و دارای کاربران زیادی است.
Twitter: مهمترین سرویس میکروبلاگینگ است. این سرویس در سال 2006 برپا شد و تا امروز توانسته جایگاه خود را در برابر سایتهای مشابه حفظ کند.
Myspce: یک شبکه اجتماعی آنلاین عمومی و یکی از مشهورترین سایتهای شبکه اجتماعی است.
Orkut: سایت شبکه اجتماعی آنلاین گوگل بود که در زمان خویش کاربران زیادی داشت. امروزه در میان همه سایتهای شبکه اجتماعی در جهان، فیسبوک جایگاه ویژهای دارد. این شبکه اجتماعی، مشهورترین سایت در بین همه سایتهای شبکه اجتماعی آنلاین است.
چهارمین سایت برتر در ایران
فیسبوک تا ژوئن 2009 تقریباً 200 میلیون عضو در سراسر جهان داشته و در سال 2008 برنده جایزه بهترین سرویس اینترنتی در این سال شده است. این سایت شبکه اجتماعی که در سال 2004 از سوی مارک زوکربرگ، دانشجوی هاروارد راهاندازی شد، هماکنون چهارمین سایت برتر در بین سایتهای ایرانی به شمار میرود، به گونهای که جوانان و به خصوص دانشجویان ایرانی همگام با جامعه جهانی در چندماه اخیر استقبال فوقالعادهای از این سایت شبکه جهانی نشان دادهاند. فیسبوک ویژگیهای جمعی بسیاری دارد که آن را از سایر سایتهای شبکه اجتماعی متمایز میکند. وجه تمایز فیسبوک با دیگر سایتهای مشابه در ابزارهای تکمیلی است که کاربران میتوانند از آنها استفاده کنند. تمایز دیگر فیسبوک نسبت به سایتهای مشابه آن، مدیران این سایت شبکه اجتماعی است که هر روز به نوآوری روی میآورند و نیز کاربران این سایت که به حداقلها قانع نمیشوند، چرا که نوآوری و داشتن کاربران فعال یکی از دلایل موفقیت هر سایتی در فضای مجازی است. با این ویژگیها و مشخصات اقبال عمومی به سایت فیسبوک طبیعی به نظر میرسد.
این سایت در جهان رقیبی برای سایتهای پربیننده یاهو و گوگل بوده و طبق آخرین اطلاعات، این شبکه بزرگ اینترنتی چهارمین سایت بعد از سایتهای گوگل، یاهو و یوتیوب در بین 500 سایت برتر جهان قرار گرفته و از نظر میزان ترافیک نیز رتبه چهارم را دارد و این میزان ترافیک به همراه میانگین بازدیدکنندگان روزانه و مشاهده صفحات در بیش از سه ماه گذشته معیار معروفیت این سایت را نشان میدهد.
رتبه نخست ایران در خاورمیانه
از نظر سنی بیشترین کاربران فیس بوک را سنین 18 تا 34 سال و کمترین کاربران را سنین بین 55 تا 65 سال تشکیل میدهند. از نظر جنسیت مردان نسبت به زنان حضور بیشتری در فیسبوک دارند و افراد تحصیلکرده و دانشجویان بیشترین میزان کاربران را نسبت به افراد گروههای دیگر دارند. همچنین بیشتر افراد نیز به ترتیب از محل کار، خانه و دانشگاه وارد سیستم فیسبوک میشوند. طبق آمار کاربران ایرانی از لحاظ عضویت در این سایت، اولین کشور در خاورمیانه و سومین کشور در آسیا به شمار میروند و 2/1 درصد کاربران فیسبوک را تشکیل میدهند.تویتر امکان مکالمات در زمان واقعی و دنیای واقعی را میدهد. مکانیسمهای اصلی تویتر به طور قابل ملاحظهای سادهاند اما تجربه رسانهای ترکیبی را ایجاد میکند که بر خلاف تجربیات قبلی است. یکی از ویژگیهای اصلی تویتر این است که بیشتر کاربران آن از طریق نرمافزارهای ایجاد شده به وسیله مشارکتکنندگان ارتباطات خود را گسترش میدهند. در واقع سایتهای شبکه اجتماعی به شدت تحت تأثیری ذائقه و علاقه جوانان و نوجوانان هستند. ساختار انطباق پذیر، اشتراک لینک و جستوجوی زمان واقعی در تویتر باعث شده تا این شبکه ارتباطی روز به روز طرفداران بیشتری بیاید.
آشنایی تمامی نوجوانان با شبکههای اجتماعی
اگر چه مردم اطلاعات چندانی در مورد قسمتهای مختلف سایتهای اجتماعی ندارند اما میزان آگاهی از وجود این سایتها در سطح بالایی است، به گونهای که تقریباً تمامی نوجوانان بین 16 تا 17 سال با اینگونه سایتهای شبکهای اجتماعی آشنایی دارند. در تحقیقات گستردهای بر روی دلایل گرایش افراد به سایتهای شبکهای اجتماعی، نحوه رفتار افراد در زمان فعالیت در این سایتها و میزان علاقه مردم کار شده است. تحقیقات کلی نشان میدهند کاربران سایتهای شبکهای اجتماعی به پنج دسته مشخص براساس چگونگی استفادهشان از این سایتها و چگونگی تعامل با دیگران دستهبندی میشوند. بر ایناساس افراد معاشرتی، افراد جلب توجه کننده، افراد دنبالهرو، افراد وفادار و افراد وابسته به شغل به ترتیب برای خوشگذرانی و ملاقات با افراد جدید، ارسال عکس برای دریافت نظر دیگران، ادامه ارتباط با دوستان، پیدا کردن دوستان قدیمی و ترغیب و دنبالهروی علایق از این سایتها استفاده میکنند.
جنگ الکترونیکی
در پی حوادث اخیر در ایران دولت آمریکا از مدیران سایت «تویتر» درخواست کرد تا خدمات خود را در ایران بدون وقفه ادامه دهند. شبکه خبری فاکس نیوز هم که متعلق به دولت آمریکاست با تأیید این خبر مینویسد: «واکنشهای گروههای گوناگون ایرانی به نتیجه انتخابات، یک جنگ الکترونیکی را در محیط اینترنت پدیده آورده است. بسیاری از کاربران ایرانی اینترنت برای آگاه شدن از اوضاع اخیر ایران به شبکههای اجتماعی همچون «فیس بوک»، «تویتر»، «یوتیوب» مراجعه میکنند تا با بهرهگیری از این سایتها که اصالتاً اجتماعی هستند و نه سیاسی، بتوانند گزارشها و فیلمهایی از ایران ببینند. در این میان اما توده مردم که به نظام و انقلاب معتقد بودند و پس از اعلام نتایج انتخابات با دیدن برخی موضعگیریهای غلط افراطی سیاستمداران، خط خود را از آنها جدا کرده بودند در این عرصه کمتر حاضر شدند و میتوان گفت که متأسفانه میدان را به رقیب واگذار کردند. بیشک ادامه مبارزه با دشمنان و بدخواهان ایران اسلامی میطلبد که نیروهای معتقد با اهتمام بیشتری نسبت به مبارزات سایبری، حضور خود را در عرصه شبکه جهانی اینترنت قویتر کنند. شاید جشنواره ملی رسانههای دیجیتال که در مهرماه برگزار میشود فرصت خوبی باشد برای دستیابی به این مهم.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
