واکاوی عملکرد BBC در رخدادهای اخیر ایران
اما هر رسانهای برای اعتبار یافتن نزد مخاطبان و فضاسازی برای القای موارد لازم در مواقع ضروری، نخست باید این باور را در ذهنها نهادینه کند که راستگو و بیطرف است، زیرا دروغگویی همیشگی، اعتماد مخاطبان را خواهد گرفت. چرخ تبلیغات راهبردی و دیپلماسی عمومی بریتانیا نیز با دروغپراکنی مستقیم و مداوم نمیچرخد؛ بنابراین، «بیبیسی» نیازی به دروغگویی همیشگی ندارد و با ارایه گزارشهای نسبتاً درست، همواره در جلب اعتماد مخاطبانش میکوشد.
بهبه نظر میرسد، تولید و پخش برنامههای بخش خارجی «بی.بی.سی» در راستای «دیپلماسی عمومی» انگلستان انجام میشود، به گونهای که وزارت خارجه بریتانیا، نام سرویس جهانی «بی.بی.سی» را در میان چهار محور اساسی دیپلماسی عمومی این کشور قرار داده است.
به گزارش «تابناک»، دیپلماسی عمومی، شیوهای نوین در راستای تحقق سیاستخارجی کشورهاست که در آن بر ارتباط بیواسطه و تأثیرگذاری بر افکار عمومی ملتها به جای رابطه با دولتها برای پیشبرد اهداف و منافع یک کشور تأکید میشود. تعریف پایگاه رسمی اینترنتی وزارت امور خارجه بریتانیا از دیپلماسی عمومی، «دستیابی به اهداف سیاسی از طریق کار با عموم مردم در کشورهای خارجی» است.
این روش هزینه اجرای تصمیمات و پیگیری منافع در مقصد را به کمترین میرساند و سد مقاومتها در برابر دیگران یا بیگانگان را میشکند. در این میان، رسانههایی که مخاطبانی بیرون از مرزهای جغرافیایی یک کشور دارند، بیشترین کمک را به پیشبرد منافع ملی خواهند داشت. از همین روست که بودجه بخش خارجی «بی.بی.سی» از سوی دولت انگلستان تأمین میشود.
بنا بر این گزارش، «بی.بی.سی» که در «بین دو خط نوشتن» و موش دواندن در عین محافظهکاری مهارت دارد، در جریان انتخابات ریاستجمهوری دهم نیز سیاستهای تأملبرانگیزی در پوشش اخبار ایران و تحلیل رویدادهای پس از آن، در پیش گرفت که البته پرداختن به همه جنبههای آن در این نوشتار نمیگنجد؛ بنابراین، تنها به یک سوژه خبری یعنی نماز جمعه 29 خرداد تهران ـ که توسط آیتالله خامنهای و با حضور میلیونی مردم برگزار شد ـ و پوشش خبری و تحلیلی آن از سوی «بی.بی.سی» میپردازیم.
مدیریت یا تشدید بحران؟
به نظر میرسد، رهبر انقلاب در خطبههای نماز جمعه تهران توانستند تا اندازه زیادی در مهار جنبش خیابانی معترضان موفق باشند. میتوان خطوط کلی رهنمودهای ایشان در آن سخنرانی تاریخی را اینگونه دستهبندی کرد:
1. یاد خدا و درخواست آرامش از او با بازخوانی ماجرای صلح حدیبیه
2. سپاسگزاری از نقشآفرینی بیمانند مردم در حاکمیت بر سرنوشت خویش و برجستهسازی الگوی مردمسالاری دینی
3. آگاهی بخشی پیرامون مسأله انتخابات و رد شبهه تقلب گسترده با تبیین اهمیت سلامت انتخابات در اعتماد مردم و اینکه جمهوری اسلامی اهل خیانت در آرای مردم نیست؛ بنابراین، اگر اعتراضی هست، باید در چهارچوب قانون پیگیری شود، نه با زورآزمایی خیابانی!
4. نقد و بررسی نکات مثبت و منفی رقابتهای انتخاباتی
5. اعاده حیثیت از شخصیت آقایان هاشمی رفسنجانی و ناطق نوری
6. دعوت به وحدت و همدلی مؤمنان به اسلام و انقلاب با وجود اختلاف سلیقهها
7. تبیین خطوط قرمز نظام و صف خودی و غیرخودی و جداسازی آشوبگران از معترضان
8. اظهار تأسف عمیق از حمله به کوی دانشگاه و برخوردهای ناشایست با دانشجویان به نام رهبری
9. تهدید به افشاگری بیشتر متخلفان از قانون در برابر مردم؛ پس از تبیین راهکار قانونی برای رفع شبهه تقلب
10. ایراد اتهام علیه دشمنان و پردهبرداری از نیات آنها در ادعاهای حقوق بشری به سود شهروندان ایرانی
این سخنرانی بارها در رسانههای نوشتاری، دیداری و شنیداری ایران و جهان به صورت کامل یا گزینشی بازتاب داشته است.
این گزارش همچنین میافزاید: در اقدام حساب شده دیگر، «بی.بی.سی» کوشید با پوشش گسترده واکنشهای پراکنده بینالمللی به سخنان آیتالله خامنهای، خطوط اصلی القائات خود را برای فشار بر مقامات و افکار عمومی ایران، پررنگتر سازد و بار دیگر حمایت رهبری از منتخب ملت را بیمنطق و سخنان ایشان مبنی بر پایان دادن به اردوکشی خیابانی و لزوم پیگیری اعتراضها از راه قانونی را ایستادن در برابر خواست مردم نشان دهد و ایران را در اوج بحران مشروعیت تصویر کند!
نکته آنکه اما هر رسانهای برای اعتبار یافتن نزد مخاطبان و فضاسازی برای القای موارد لازم در مواقع ضروری، نخست باید این باور را در ذهنها نهادینه کند که راستگو و بیطرف است؛ زیرا دروغگویی همیشگی، اعتماد مخاطبان را خواهد گرفت. چرخ تبلیغات راهبردی و دیپلماسی عمومی بریتانیا نیز با دروغپراکنی مستقیم و مداوم نمیچرخد. بنابراین «بی.بی.سی» نیازی به دروغگویی همیشگی ندارد و با ارایه گزارشهای نسبتاً درست، همواره در جلب اعتماد مخاطبانش میکوشد. ارایه تصاویر نادرست و ناقص به مخاطبان، تنها در بزنگاهها صورت میگیرد.
به هر حال در دنیایی که راههای گوناگون دسترسی به اطلاعات برای بیشتر مردم هموار شده است، مخاطبان رسانههایی چون «بی.بی.سی»، بهتر است با بهرهگیری از منابع گوناگون خبری و مقایسه اخبار و تحلیلها، درک درستتری از همه ابعاد واقعیتهای اجتماعی ایران و جهان داشته باشند. رسانهها و منابع خبری داخلی، هرچند با اشتباهها و کاستیهای فراوانی از جمله برخی ملاحظات محافظهکارانه و گاه سیاسیکاری در پوشش و پردازش اخبار ایران و جهان درگیرند، هنوز هم انتظار حرکت در چهارچوب منافع ملی ایران، از آنها خردمندانهتر به نظر میرسد تا بنگاه سخنپراکنی انگلیس!
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
