قدرت اجرایی

رهبران حکومت هاى مردم سالار، با موافقت مردم حکومت مى کنند. قدرت این رهبران به دلیل تسلط بر ارتش ها یا ثروت اقتصادى نیست. علت این قدرت، احترام به حدودى است که راى دهندگان در انتخابات آزاد و عادلانه براى آنان قایل شده اند.
افراد در حکومت هاى مردم سالار، طى انتخابات آزاد، قدرت هایى را که توسط قانون تعریف شده اند به رهبرانشان مى سپرند. در مردم سالارى قانونی، قدرت ها به نحوى تقسیم بندى مى شوند که قوه قانون گذار به وضع قوانین بپردازد، قوه اجرایى آن ها را به کار بندد و به مرحله اجرا درآورد و قوه قضاییه به طور مستقل فعالیت نماید.
سران حکومت هاى مردم سالار نه مستبدان منتخب و نه ”روساى جمهور مادام العمر“ هستند. آنان براى زمان مشخصى قدرت را در دست دارند و نتایج انتخابات آزاد را حتى اگر به مفهوم کناره گیرى شان از قدرت حکومتى باشد مى پذیرند.
در حکومت هاى قانونى مردم سالار، حدود قدرت اجرایى معمولا به سه طریق مشخص مى شود: توسط یک نظام بررسى و سنجش که قواى اجرایی، قانون گذار و قضایى را از یکدیگر جدا مى سازد؛ توسط فدرالیسم که قدرت را بین حکومت سراسرى و حکومت هاى ایالتی/ منطقه اى تقسیم مى کند؛ و توسط ضمانت هاى قانونى حقوق اساسی.
حدود قدرت اجرایى در سطح کشورى توسط مرجعیت قانونى که در شاخه قانون گذار قرار داده شده است و نیز یک دستگاه قضایى مستقل، مشخص مى شود.
قدرت اجرایى در حکومت هاى مردم سالار امروزى معمولا به یکى از این دو صورت سامان دهى مى شود: نظام شورایى یا نظام ریاست جمهوری.
در نظام شورایی، حزب اکثریت مجمع قانون گذار، شاخه اجرایى حکومت را به ریاست نخست وزیر، تشکیل مى دهد.
در نظام شورایی، شاخه هاى قانون گذار و اجرایى کاملا از یکدیگر مجزا نیستند، چرا که نخست وزیر و اعضاى کابینه از درون مجلس انتخاب مى شوند. در چنین نظام هایی، اپوزیسیون سیاسى وسیله اصلى محدود نمودن یا نظارت بر عملکرد اجرایى به شمار مى رود.
در نظام ریاست جمهوری، رئیس جمهور جدا از اعضاى هیات قانون گذار انتخاب مى شود.
در نظام ریاست جمهوری، رییس جمهور و هیات قانون گذار، هر کدام مبانى قدرت و حوزه هاى سیاسى خود را دارا هستند تا بتوانند در حین خدمت، یکدیگر را ارزیابى و سنجش نمایند.
حکومت هاى مردم سالار، تنها خواهان دولت هایى محدود و نه ضعیف هستند. در نتیجه توافق بر سر مسایل کشورى ممکن است به کندى صورت گیرد، اما زمانى که محقق شد، رهبران این حکومت ها مى توانند با قدرت و اطمینان زیاد، دست به کار شوند.
سران حکومت هاى مردم سالار قانونمند، فعالیت هایشان را همواره در چارچوب قانون که قدرتشان را تعریف و حدود آن را مشخص مى سازد، مى گنجانند.