نسرین وزیری: بیانیه نشست 1+5 لندن مبنی بر توافق این شش کشور بر اینکه در نشست فوق العاده شورای حکام در هفته جاری، آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید تصمیم خود را درباره اقدامات ضروری از سوی ایران به شورای امنیت سازمان ملل گزارش دهد؛ موجی از واکنشها را در فضای سیاسی کشور برانگیخت.
نمونه بارز این واکنشها، تشکیل جلسه شورای عالی امنیت ملی بود که علاءالدین بروجردی رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز در آن حضور یافته بود، موضعگیریهای مجلس به این بیانیه به همین حضور ختم نشد و اغلب نمایندگان در گفتوگوهایی به بیان نقطه نظرات خود پیرامون ماهیت این بیانیه، پیشبینی واکنش جمهوری اسلامی ایران در قبال آن و آینده فضای پرونده هستهای کشور پرداختهاند. دو تن از اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در گفتوگو با اعتماد ملی به تشریح این نکات پرداختهاند.
حشمتالله فلاحت پیشه نماینده مردم اسلام آباد غرب با اعتقاد بر اینکه هدف از صدور چنین بیانیهای تهدید جمهوری اسلامی ایران و وادار نمودن ما به مذاکراتی است که طی آن ایران را مجبور به ارائه امتیازاتی کنند، ادامه داد: صادر کنندگان این بیانیه خواهان ایجاد نوعی فضای روانی پیش از دور بعدی مذاکرات هستند. وی با اشاره به دو مصوبه مجلس مبنی بر الزام دولت به تکمیل چرخه سوخت هستهای و الزام دولت به لغو کلیه اقدامات داوطلبانه در صورت ارجاع گزارش یا پرونده به شورای امنیت، فضایی ایجاد خواهد شد که طی آن دیگر اروپاییها هیچ کنترلی بر مدیریت تحولات آن نخواهند داشت و این مهمترین ضربه به دیپلماسی اروپا است. چرا که هدف اروپا، رفع اختلاف در پرونده هستهای ایران بود ولی در حال حاضر در موضع تحمیل یکسری شرایط غیر قانونی به ایران قرار گرفته است. این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه طرفهای مقابل نمیخواهند که ایران در زمینه علم هستهای پیشرفت کند، بر لزوم دستیابی به انرژی هستهای به عنوان حق جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد و یادآور شد این حقوق که خط قرمز ایران به شمار میروند در قالب چارچوب قوانین آژانس بینالمللی هستهای NPT قابل دستیابی است. وی پیش بینی کرد: در آینده آمریکا و اروپا خواهند گفت که کاش وارد این شرایط نمیشدند. چرا که دفاع از دانش و حق هستهای یک موضع واحد در ایران است. بر این اساس هر چه فشارها غیر منطقیتر شود، دفاع در ایران منطقیتر خواهد بود. فلاحت پیشه در تشریح منظور خود از "دفاع منطقیتر" گفت: این به معنای جنگ نیست. بلکه به معنی دفاع ملت از سیاست دولت و مجلس است. چرا که سیاستهای تنبیهی آمریکا و اروپا، مورد پذیرش ملت ایران نیست. بر این اساس میتوان گفت که موضوع دفاع دادگرانه از حقوق ملت ایران مطرح است و هر چه فشارها بیشتر شود، تجمیع نیروها در داخل ایران بیشتر خواهد شد.
نماینده مردم اسلام آباد غرب با بیان اینکه "دولت و مجلس در ایران در جلب و جذب اعتماد مردم با مشکلی مواجه نیستند" ادامه داد: در صورت ارجاع پرونده هستهای ایران به شورای امنیت وارد رقابت جدی خواهیم شد. به نظر میرسد که آنها میخواهند برای نشست پنجشنبه به ایران فرجه و پس از آن پرونده را به شورای امنیت ارجاع دهند. به گفته وی موضع جمهوری اسلامی ایران، جدی و توام با توافق است.
البته این به معنای محروم شدن از حقوق هستهایمان نیست.
فلاحت پیشه از طرح البرادعی مبنی بر محرومیت ایران از چرخه هستهای به مدت 8 سال یاد کرد و افزود: این طرح خیرخواهانه نیست چرا که نه تنها در راستای منافع ملی ایران نیست بلکه بیم آن میرود که طی این مدت، اساسنامه آژانس تغییر کند و شکل گیری باشگاه جدید هستهای ـ در قالبی که کشورهای غیر برخوردار از دانش هستهای برای سوخت هستهای نیازمند کمک کشورهای برخوردار باشند ـ به تصویب برسد. به اعتقاد وی هدف صادرکنندگان این بیانیه، نمایاندن چراغ قرمز به ایران بود تا ما را وادار به پذیرش طرحهای پیشنهادی روسیه و البرادعی کنند. چرا که توافق کاملی میان آمریکا و دیگران حاصل نشده است.
اجماع علیه ایران، یک گام به پیش
کاظم جلالی مخبر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تاکید بر اینکه محتوای این بیانیه گویای آن است که پرونده هستهای ایران در اجلاس فوریه به شورای امنیت ارجاع نخواهد شد، ادامه داد: به نظر میرسد که اجلاس فوریه به مثابه یک اولتیماتوم برای جمهوری اسلامی ایران باشد به گونهای که تا ماه مارس، چنانچه جمهوری اسلامی ایران رفتارش را متناسب با نظر آنان تصحیح نکرد، پرونده را به شورای امنیت ارجاع دهند و در غیر این صورت از اصرار خود بر این مساله کوتاه خواهند آمد. به اعتقاد وی با نگاهی واقع گرایانه در خواهیم یافت که اجماع جهانی علیه ایران یک گام پیش رفته است. البته تحقق نهایی این اجماع به تصمیم جمهوری اسلامی ایران و مواضع آن در فاصله با اجلاس مارس بستگی دارد. نماینده مردم شاهرود با اشاره به قدرت چانهزنی و تعامل میان قدرتهای بزرگ، خاطرنشان کرد: به نظر میرسد که حاصل تعامل و چانهزنی چین و روسیه در نشست لندن سبب ارائه آخرین فرصت به ایران شده است.
وی ادامه داد: کف مطالبات آنها پذیرش طرح روسیه از سوی ایران است. حال آنکه تاکنون جمهوری اسلامی ایران این طرح را رد نکرده است و حتی دور دوم این مذاکرات را نیز پذیرفته است. مخبر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه اساسا روسها با برخورداری ایران از تکنولوژی غنیسازی اورانیوم توسط جمهوری اسلامی ایران مخالفند، از مخالفت اروپاییها و آمریکاییها در همین زمینه سخن گفت و افزود: سقف مطالبات اروپا، آمریکا و روسیه نیز، عدم غنی سازی و برخورداری از تکنولوژی هستهای در جمهوری اسلامی ایران است.
وی افزود: به نظر میرسد که روسها در اجلاس دو روز پیش لندن از دور دوم مذاکرات خود با ایران پیرامون پیشنهاد رئیس جمهوری ایران در اواخر فوریه سخن گفته باشند. از آنجا که روسها در پی آنند که موضوع پیشنهاد خود را در آن مذاکرات نهایی کنند، چنانچه ایران طرح پیشنهادی آنها را بپذیرد؛ اجماع علیه ایران در اجلاس مارس منتفی خواهد شد ولی اگر ایران پیشنهاد روسیه را نپذیرد، روسها با اروپا و آمریکا بر سر ارجاع پرونده هستهای ایران به شورای امنیت توافق خواهند رسید. جلالی با بیان اینکه در حال حاضر در مرحله تصمیمگیری بزرگ و استراتژیکی قرار داریم، ادامه داد: این تصمیم را باید با جدیت تام و با استفاده از همه ظرفیتها و نیروها اتخاذ کنیم. چرا که پرونده ملی باید با استفاده از تمامی نیروهای ملی به سرانجام برسد.
نیروهایی که در قبال پلک زدن دیپلماتها هم میتوانند تحلیل ارائه دهند. برای حفظ منافع و امنیت ملی باید از وجود تمامی این نیروهای ملی استفاده کرد. این عضو هیات رئیسه کمیسیون امنیت ملی افزود: باید بر روی طرح روسیه بیشتر تلاش کرد تا به تفاهم دست یابیم. البته باید مشروط به تامین تمامی حقوق هستهای ایران به چنین تفاهمی برسیم.