آمریکا باید با واقعیت نفوذ ایران در عراق کنار بیاید

سرویس سیاسی ـ سخنان چهارشنبه شب گذشته بوش در مورد ایران و اقدام نظامیان آمریکایی مستقر در عراق علیه یک مرکز رسمی ایران، یک روز پس از نطق رئیس جمهور آمریکا به مباحثه زیادی در مورد چشم انداز وقایع آینده در مناسبات ایران و آمریکا منجر شده است.
این مباحثات در یک خط طولی با فاصله زیاد میان استهزاء بوش تا ترسیم جنگ تمام عیار میان ایران و آمریکا قرار دارد. شاید تندترین مباحثه مربوط به رئیس مجلس ملی کویت باشد که مدعی شد جنگی علیه ایران با استفاده از مرزهای دریایی در راه است. او از ارباب جراید کویت خواست که برای عدم وقوع این جنگ که به نظر او 50 سال منطقه خلیج فارس را به عقب می برد تلاش کنند. اما در میان ناظران سیاسی و بین المللی به جز رئیس مجلس کویت، کسی تصویر جنگ را جدی نگرفت.
واکنش کشورهای عربی
در منطقه خلیج فارس عمده محافل سیاسی، رسانه ای اقدام اخیر آمریکا علیه ایران و سخنان چهارشنبه شب جرج بوش درباره جمهوری اسلامی را نادرست و بی سرانجام ارزیابی کردند. یک تحلیلگر عرب به شبکه تلویزیونی (وابسته به عربستان سعودی) گفت که اقدام آمریکا به گروگانگیری چند دیپلمات ایرانی دارای پیام سیاسی از سوی ایالات متحده است ولی به نفع این کشور نمی باشد. عمر حمزاوی مدیر موسسه صلح کارنگی به این شبکه گفت آمریکا ممکن است با سه هدف اقدام به ربودن دیپلمات های ایران کرده است، اعمال فشار بر دولت مالکی برای فاصله گرفتن از ایران، تمرین رویارویی با ایران از طریق رویارویی جزیی در عراق و زمینه سازی برای موفقیت سفر کاندولیزا رایس به منطقه. وی گفت احتمالا با این حمله، بوش می خواهد به دوستان عرب خود در اردن، مصر، عربستان و سایر کشورهای خلیج فارس اطمینان دهد که با نفوذ ایران در عراق کنار نمی آید. اما حمزاوی پیش بینی کرد که اقدامات علیه ایران از سوی آمریکا در همین سطح محدود می ماند و گسترش پیدا نخواهد کرد.
محمود عثمان نماینده کرد پارلمان عراق نیز به العربیه گفت: من این اقدام نظامیان آمریکایی که پس از سخنان جرج بوش انجام شد را راهبرد جدیدی نمی دانم بلکه آن را یک تاکتیک در راستای استراتژی قدیم آمریکا ارزیابی می کنم. وی اضافه کرد این گونه اقدامات یک جانبه آمریکا که بدون مشورت با دیگران انجام شده، خسارات فراوانی متوجه آمریکا خواهد کرد.
محمود عثمان با اشاره به اینکه در حادثه قبلی گروگانگیری آمریکا علیه دیپلمات های ایرانی نیز ایرانیان میهمان رئیس جمهور کرد عراق بودند گفت اقدام آمریکا روابط کردها را با آمریکا تیره می کند زیرا آمریکایی ها در این اقدام هم به حکومت اقلیم کردستان لطمه زد و هم به حکومت عراق. وی افزود: پیش از این آمریکایی ها در اقدامی مشابه پنج ایرانی را در بغداد بازداشت کردند در حالیکه میهمان جلال طالبانی بودند اکنون نیز آمریکایی ها کارکنان دفتر رسمی ارتباطات ایران با عراق را بازداشت کرده اند که آنان نیز میهمان مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق بوده اند وی این اقدام را دارای پیامی قوی و دارای آثار منفی ارزیابی کرد.
روزنامه الوطن چاپ عربستان نیز در روز یکشنبه در واکنش به اقدام آمریکا علیه کارکنان ایرانی دفتر اربیل نوشت: هرگونه اقدام خصمانه آمریکا علیه ایران یک نوع خودکشی سیاسی است.
این روزنامه در پایان گزارش خود با اشاره به راهبرد جدید آمریکا نوشت: آمریکا در افغانستان به بهانه سرکوب تروریسم وارد این کشور شد و در عراق انهدام سلاح های غیرمتعارف و برقراری دمکراسی را بهانه حضور نظامی خود کرد و اینک موضوع استقرار موشک های پاتریوت را به بهانه حمایت از همپیمانانش در منطقه خاورمیانه مطرح کرده است که معلوم نیست دشمن هم پیمانان عربی او در خلیج فارس کیست؟
یک کارشناس روس حمله آمریکا به نمایندگی ایران در اربیل را راهزنی نامید. خبرگزاری جمهوری اسلامی به نقل از «رجب صفراف» نوشت: آمریکا در صدد بالا بردن تنش در منطقه است و برای رسیدن به این مقصود قوانین بین المللی در مورد مصونیت دیپلمات ها را نقض کرده است. پیش از این دولت روسیه در یک بیانیه رسمی با صراحت علیه اقدام نظامیان آمریکایی در ربودن ایرانیان شاغل در دفتر اربیل را محکوم کرده بود.
هوشیار زیباری وزیرخارجه عراق که روابط دیرینه ای با مقامات آمریکایی دارد و معمولا در موضعگیری سیاسی از صراحت پرهیز دارد در نخستین موضعگیری خود اقدام آمریکا علیه ماموران رسمی دولت ایران را نادرست خواند. او در بیانیه روز گذشته خود که خبرگزاری آسوشتیدپرس آن را منعکس کرد نوشت: دولت عراق متعهد به دخالت دادن سازنده همسایگان خود در همکاری های امنیتی است. وی به قانونی بودن فعالیت کارکنان دفتر ایرانی اربیل اشاره کرد و گفت ما اسنادی را به آمریکایی ها ارائه داده ایم که نشان می دهد مکاتباتی میان دو دولت ایران و عراق برای تبدیل دفتر اربیل به کنسولگری رد و بدل شده است.
موضعگیری متفاوت آمریکایی ها
جرج بوش در اولین واکنش خود درخصوص اقدام نظامیان آمریکایی علیه دفتر ایرانی اربیل به شبکه خبری سی بی اس گفت: شکست در عراق، ایران را قدرتمند می کند. وی برای موجه جلوه دادن بازداشت پنج کارمند ایران در عراق گفت که آنان برای تروریست ها تجهیزاتی را فراهم می کردند و از این طریق سربازان ما در عراق کشته می شدند.
درهمان حال دیک چنی معاون اول رئیس جمهور آمریکا که معمولا مواضع افراطی جمهوری خواهان علیه ایران را هدایت می کنند، به خبرگزاری فرانسه گفت ما نمی خواهیم ایران در عراق هرکاری را که خواست انجام دهد. وی آزاد گذاشتن ایران در عراق را سبب تقویت اسلام گراها در «لبنان، فلسطین و سرتا سرخاورمیانه» دانست. در واقع چنی بطور ضمنی به مقامات آمریکایی یادآور شد که عراق از دست رفته است مراقب جاهای دیگر باشید. وی در گفتگوی خود با این خبرگزاری تلاش کرد تا ناآرامی های عراق را خواست ایران به منظور مشغول نگاه داشتن آمریکا معرفی نماید. اما کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا در گفتگو با کانال 10 تلویزیون رژیم صهیونیستی بطور تلویحی اقدام نظامیان آمریکا علیه کارمندان ایرانی دفتر اربیل و اظهارات اخیر بوش را به فعالیت های هسته ای ایران مرتبط کرد و گفت: «داشتن ایرانی که همچنان برنامه هایش را ادامه می دهد جدی است.» پیش از رایس بعضی از محافل آمریکایی از جمله روزنامه نیویورک تایمز فاش کردند که هدف اصلی از حمله به ایرانیان در عراق واداشتن مقامات ایرانی به مذاکره با آمریکا برای حل مسایل خاورمیانه است. اما استفان هادلی مشاور امنیت ملی آمریکا دلیل دیگری را برای ربودن کارمندان ایرانی دفتر اربیل ارائه داد او به آسوشیتدپرس گفت مسایل فی مابین ما و ایران باید در عراق حل و فصل شود نه در ایران. در واقع هادلی فاش کرد که مهمترین نقطه تماس آمریکا با ایران در عراق است نه جای دیگر و از این رو او در پاسخ به خبرنگاری که با اصرار درپی نیات آمریکا در مواجهه با ایران برآمده بود فقط گفت این یک بحث حقوقی می باشد چرا که به منزله عبور از مرزهای بین المللی است.
درعین حال بحث راجع به اظهارات بوش و اقدام اخیر نظامیان آمریکایی در عراق علیه ایران در محافل دمکرات های آمریکا نیز بازتاب فراوانی داشته است. کارتر رئیس جمهور سابق آمریکا با صراحت اقدامات بوش و نظامیان آمریکا را محکوم کرد و دولت واشنگتن را متهم کرد که به جای حل مسایل خاورمیانه به بحران آفرینی روی آورده است.
جان کری کاندیدای سابق دمکرات ریاست جمهوری آمریکا که اینک یک کرسی را در مجلس سنای این کشور در اختیار دارد در مصاحبه با CNN بر ضرورت گفت وگو میان آمریکا و ایران و سوریه تأکید کرد و گفت: هیچ طرحی برای آینده منطقه بدون گفت وگو با کشورهای مهم آن موفق نخواهد شد. وی افزود: اعزام نیروهای بیشتر به عراق اشتباه است زیرا افزایش نیرو عامل تشدید ناامنی های عراق و نیز افزایش تلفات نیروهای آمریکایی می باشد.
پل کریگ رابرتز نیز روز شنبه در مقاله ای که در یک سایت اینترنتی منتشر گردید به بوش یادآوری کرد که: «شورشیان عراق سنی هستند و ایران شیعه می باشد لذا اگر قرار باشد ایران از کسی حمایت کند از شیعیان حمایت می کند که نقشی در شورش ها ندارند. این عضو سابق دولت رونالد ریگان در مقاله خود تصریح کرد: خائنین نومحافظه کار و اسرائیلی از این وحشت دارند که کنگره، مردم و دستگاه سیاست خارجی آمریکا روی بوش فشار آورند تا درگیری ها را در عراق کاهش دهد و طرح آن ها را در خاورمیانه از بین ببرند. وی تأکید کرد: نومحافظه کاران و دولت دست راستی اسرائیل صریحاً اعلام کرده اند که قصد سرنگونی دولت های مسلمان در منطقه را دارند تا جلوی رشد اسلام را بگیرند.
اما جالب تر از این، مواضع «بوستون گلوب» است. این روزنامه آمریکایی در شماره دیروز خود بهترین راه حل آمریکا برای برون رفت از بحران عراق را کنار آمدن با واقعیت ایران دانست و نوشت: پذیرفتن نفوذ ایران در منطقه و تلاش برای کنار آمدن با این واقعیت، تنها گزینه ای است که آمریکا برای حفظ آبروی خود در عراق پیش رو دارد.
بوستون گلوب اضافه کرد: اعزام نیروی جدید به عراق کمکی به بهبود روند امنیتی عراق نمی کند. این روزنامه نتیجه گرفت: تلاش برای برآورده کردن خواسته های ایران شاید زمانی نامعقول به نظر می رسید اما اکنون بهترین واکنش از سوی واشنگتن برای حل بحران عراق خواهد بود.
روزنامه لس آنجلس تایمز نیز دیروز با اشاره به اظهارات ضد سوری اخیر بوش و سفر دیروز جلال طالبانی رئیس جمهور عراق به سوریه نتیجه گرفت که میان مقامات ارشد عراقی و دولتمردان آمریکا اختلاف جدی وجود دارد چرا که سران عراق به تعامل با همسایگان خود می اندیشند در حالی که بوش آنان را عامل بی ثباتی عراق ارزیابی می کند.