در نگاه غیرعلوی است که دین توجیه‌گر قدرت می‌شود

یک مرجع تقلید گفت: در نگاه غیرعلوی است که دین توجیه گر قدرت می شود و حقوق هم مدافع قدرت می شود. به گزارش ایلنا، جمعی از اعضای ائتلاف فراگیر وکلا و حقوقدانان ایران با حضور در دفتر آیت الله بیات زنجانی با وی دیدار و گفت وگوکردند. در ابتدای این دیدار، سه تن از حضار به نمایندگی از دیگر حاضران، به اظهار نظر پرداخته و نقطه نظرات خود را ارائه کردند. آیت الله بیات زنجانی پس از شنیدن سخنان حضار، با تبریک ایام عید سعید فطر با اشاره به جوان بودن نسبی این تشکل گفت: اینکه اعضای این ائتلاف، عموما هم جوانند و هم حقوقدان و وکیل، جای خوشحالی است و این باعث خواهد شد تا دوستان بهتر بتوانند مباحث حقوقی مطرح در جامعه را پیگیری کنند و مورد تحلیل و بررسی قرار دهند.
وی با اشاره به مباحث مطرح شده در صحبت های حاضران، اظهار داشت: من دغدغه های دوستان را ارزشمند می دانم و معتقدم بهترین راه برای برون رفت از فضای به وجود آمده، مراجعه به اهل فن و انسان های متخصص است که مشکلات را درست می شناسند و راه حل های صحیح ارائه می کنند. اینکه ما حل مشکلات را به دست انسان های بدون تخصص و تعهد بسپریم، نه تنها مشکلی حل نمی شود، بلکه مشکلات جدیدی نیز به مردم تحمیل خواهد شد. آیت الله بیات زنجانی خاطرنشان کرد: اینکه به لحاظ تئوریک، حقوق آحاد جامعه تعریف و تبیین شود از وظایف شماست چراکه بنده معتقدم عمده گرفتاری های ما در جامعه امروزمان، نداشتن تعریف درست از حقوق است و گاهی مردم از برخی حقوقی که دارند، اصلا مطلع نیستند. این مرجع تقلید با اشاره به مشکلات اساسی و نظری پیش رو در اداره جامعه افزود: در سه زمینه معضلات اساسی داریم; اول در انسان شناسی که به اعتقاد من برخی به شدت در آن مشکل دارند. زمانی که گفته می شود انسان خلیفه خداست، یعنی انسان کرامت دارد. این کرامت انسانی، یک موضوع اعطائی از سوی شخصی به شخص دیگر نیست که دیگری بتواند هر وقت خواست آن را باز پس بگیرد. در نگاه امامت، کرامت انسانی لطف الهی و جزو خصایص وجودی بشر است و انسان مکرم است چون خداوند او را اینگونه آفریده است.
بنابراین اگر می بینید عده ای برای افراد حرمت و کرامت قائل نیستند، به این علت است که به نگاه شیعی و دینی نسبت به انسان معتقد نیستند. وی ادامه داد: دومین مشکل در هستی شناسی است. زمانی هست که ما به عالم، یک نگاه فلسفی داریم و مانند یک فیلسوف الهی به عالم نگاه می کنیم که همه چیز را خیر می بیند و اصلا شری نمی بیند. لذا او انسان را هم به عنوان یکی از موجودات هستی ذاتا پاک می انگارد و چنین نیست که از ابتدا به او به عنوان مجرم بنگرد. این یعنی اینکه ضمن احترام به آزادی های مشروع انسان، برای او مشکلات اجتماعی بوجود نمی آورد. بازتاب این دیدگاه نظری در نظام های اجتماعی و حقوقی هم این خواهد بود که اولا بین متهم و مجرم تفاوت می گذارند و برای هر یک حقوقی تعریف می کنند که باید در طول محاکمه و دادرسی از آنها برخوردار باشد. ثانیا اگر کسی در جایگاه متهم قرار گرفت، وکیل در اختیار او قرار می دهند تا از او دفاع کند. کسی که چنین نکند چه حقیقی باشد چه حقوقی و از ابتدا مخاطب خود را بدون تفهیم اتهام به عنوان مجرم بشناسد، علاوه بر مشکل انسان شناختی دارای مشکل هستی شناختی هم هست. آیت الله بیات زنجانی خاطر نشان کرد: مشکل سوم بحث مبدا شناسی در عالم است. امام خمینی(ره) وقتی که می فرمودند "عالم محضر خداست" به این خاطر است که یک مبدا شناس حقیقی است. در نگاه امام خمینی(ره)، علی(ع) میزان حق است اما در نگاه مقابل او قدرت، معیار حق است. در نگاه غیرعلوی است که دین توجیه گر قدرت می شود و حقوق هم مدافع قدرت می شود.
در نگاه علوی امام خمینی(ره) که نگاه یک مبدا شناس حقیقی است، حکومت وسیله است و نه هدف; وسیله ای برای احقاق حقوق آحاد جامعه. در نگاه او حاکم قبل از کنترل بر حکومت، خودش را کنترل می کند. در روایات است که وقتی سوده، آن زن بزرگ به علی(ع) مراجعه و از فرماندار منطقه خود شکایت کرد، امام دستانش را به سوی آسمان بلند کرد و فرمود"پروردگارا من فرماندار را برای خدمت به مردم منصوب کردم نه برای اذیت و آزار آنان. این نگاه یک مبدا شناس حقیقی که الگوی امام خمینی هم قرار گرفته است". وی تاکید کرد: در نگاه مبدا شناس حقیقی حکومت برای نیروهای خودش مامور می گمارد تا آنها را کنترل کند نه برای مردم. در این نگاه رابطه حاکم با مردم رابطه دو طرف عاقل دارای حق است نه رابطه حاکم و محکوم. این مرجع تقلید با اشاره به نقش مهم نخبگان در هدایت جامعه تصریح کرد: یکی از کارهایی که باید توسط شما حل و فصل شود، تبیین مباحث معرفت شناختی است که به واسطه آشنایی با مسائل علمی و تعهد باطنی، باید آن را برای جامعه تعریف کنید. آیت الله بیات زنجانی در پایان خاطرنشان کرد: حقوق شهروندی باید به عنوان یک گرایش مستقل دانشگاهی مورد مطالعه و تحقیق قرار گیرد.