تحلیل برژنسکی از اشتباهات بوش

گروه بین‌الملل ـ عزیز شاه‌محمدی: مجله آلمانی اشپیگل روز گذشته به بهانه سالگرد ۱۱ سپتامبر و اظهارات جرج بوش رئیس جمهور آمریکا با زبیگنیو برژنسکی مشاور امنیت ملی اسبق آمریکا و از صاحب نظران و استراتژیست های بنام آمریکایی مصاحبه کرده است. برژنسکی در زمره افراد مکتب بین المللی گرایی واقع بینانه در آمریکا قرار دارد. این تقسیم بندی فراحزبی است و شامل افرادی مثل هنری کیسینجر و جوزف نای نیز می‌شود.
چکیده مصاحبه مفصل برژنسکی حاکی از آن است که وی به اشپیگل گفته است این که بوش دائم به آمریکایی ها می گوید «ملت آمریکا در جنگ است» اشتباه محض است و مقایسه شرایط فعلی آمریکا با دوره جنگ سرد عوام فریبی یا ناشی از جهل تاریخی بوش است. برژنسکی می گوید در دوره جنگ سرد اگر بین آمریکا و شوروی برخورد هسته ای روی می داد در ۲۴ ساعت اول امکان کشته شدن ۱۶۰ تا ۱۸۰ میلیون آمریکایی وجود داشت اما هیچ یک از رؤسای جمهور آمریکا در دوره جنگ سرد هیچ گاه به اندازه بوش ملت آمریکا را نترساندند. بوش با این سیاست برای بار دوم به ریاست جمهوری آمریکا رسید و با ترساندن مردم توانست قدرت اجرایی خود را گسترده تر و جامع تر از هر رئیس جمهور دیگر آمریکا به کار گیرد.
بوش به هر حال فرمانده کل قوا در آمریکا است و با ترساندن مردم آمریکا می تواند ارتش آمریکا را به میل خود به کار گیرد بدون این که مورد مواخذه کنگره قرار گیرد. بوش با این سیاست سست در صدد ایجاد جو رعب و وحشت است که باعث انحراف در سیاست خارجی آمریکا می شود. اسامه بن لادن، مائو و استالین نیست و نباید با وی به عنوان رهبر فراملی و رهبر جنبش شبه مذهبی رفتار شود.
برژنسکی معتقد است تجاوز آمریکا به عراق و سیاست جانبدارانه آمریکا از اسرائیل دلایل مهم مخالفت با آمریکا در خاورمیانه است. اشپیگل می پرسد آیا بوش خطری برای دمکراسی در آمریکا است و برژنسکی می گوید در درازمدت بلی. اما بوش دیگر به ریاست جمهوری آمریکا انتخاب نمی شود و فقط دو سال و نیم از دوره ریاست جمهوری او باقی مانده است. اشپیگل با تکیه بر این که اروپا هرگز مفهوم جنگ با تروریسم را نپذیرفته است می پرسد آیا در این شرایط امکان همکاری اروپا و آمریکا وجود دارد یا خیر؟
برژنسکی در پاسخ می گوید این نکته یکی از دشواریهای همکاری اروپا و آمریکا است، پلیس های دو سوی آتلانتیک با هم همکاری دارند و نگرانی اروپا از گوانتانامو و زندان ابوغریب در عراق قابل توجیه است اما آلمانها نباید عملکرد خود را در گذشته از یاد ببرند و فرانسوی ها هم نباید عملکرد خود در الجزایر را فراموش کنند.
برژنسکی معتقد است باید با دولت عراق برای خروج آمریکا از عراق توافق شود و نیروها از کشورهای همسایه به علاوه پاکستان و مراکش برای استقرار ثبات در عراق مستقر شوند. همسایگان عراق می توانند در بازسازی اقتصادی عراق مشارکت کنند. خروج آمریکا به ثبات عراق کمک می‌کند. آمریکا در خاورمیانه به مشورت اروپا نیاز دارد، آمریکا در حال حاضر ناخواسته نقش یک دولت استعماری را در خاورمیانه بازی می‌کند.
ترکیبی از خودبینی و جهل متفرعنانه منجر به ارتکاب اعمالی شده است که آمریکا در حال حاضر انجام می دهد. این اعمال مشروعیت بین المللی آمریکا را از بین می‌برد. اشپیگل می پرسد فکر می کنید، تونی بلر نخست وزیر انگلیس باید به آمریکا درباره خاورمیانه مشورت بدهد؟ این کاری است که باید صورت گیرد اما انگلیس از سال ۱۹۵۶ در جریان حمله به کانال سوئز تصمیم گرفته است مقابل آمریکا قرار نگیرد.