گورباچف و انفجار چرنوبیل

احسان نراقی
نیروگاه اتمی چرنوبیل در 26 آوریل 1986 منفجر شد، ولی دستگاه های اطلاعاتی و مسئولین امنیتی شوروی یک روز بعد یعنی در 27 آوریل ، گورباچف را که رهبر کشور بود از قضیه مطلع کردند. اطلاعاتی که در 27 آوریل به گورباچف داده شد به گفته خودش بسیار اندک بود. این گزارش حکایت از این داشت که حادثه اساسا چیز مهمی نبوده و فقط دو نفر کشته شده و چند قسمت نیروگاه هم آسیب دیده است . اما در 28 آوریل ، یعنی دو روز پس از حادثه انفجار، مرکز«فورس مارک » سوئد خبر داد که انفجاری با تاثیرات بسیار وسیع در اوکراین رخ داده است .بسیاری از این آژانس های خبری این رویداد را مخابره کردند. این در حالی بود که دستگاه های امنیتی اتحاد جماهیر شوروی تا آن زمان هیچ خبری را مخابره نکرده بودند. در نهایت دو هفته پس از وقوع حادثه ، میخائیل گورباچف در یک کنفرانس خبری علی رغم نظر و توصیه مقام های کمیته مرکزی و سازمان امنیت شوروی حادثه انفجار نیروگاه اتمی چرنوبیل را به طور رسمی تایید و افشا کرد و نسبت به دامنه وسیع آثار زیانبارش هشدار داد. هنوز هم آثار سوء این انفجار بعد از 20 سال وجود دارد و کارشناسان معتقدند تا پایان قرن بیست و یکم هم شاهد آثارش خواهیم بود. گورباچف معتقد بود وقتی چرنوبیل دامنه تاثیرش از مرزهای ما تجاوز می کند و به ممالک دیگر نفوذ می کند ما دیگر نه حق داریم و نه می توانیم آن را مخفی کنیم . هرچند این انفجار تنها انفجار در شوروی نبود اما دامنه اش بسیار بیشتر بود. برخی معتقدند قدرتش چهار برابر بمب اتمی هیروشیما بود. حتی می گفتند اثرات رادیو اکتیو ناشی از آن تا ایرلند هم نفوذ کرده است و یا هنوز هم ماهیگیران فرانسوی در دریای مدیترانه ماهی هایی صید می کنند که آلوده به مواد رادیو اکتیو هستند. به همین جهت آندری ساخاروف که معروف به پدر بمب هیدروژنی اتحاد جماهیر شوروی است در زمانی که قصد داشتند یک بمب اتمی آزمایش کنند مصرانه از خروشچف خواست مانع از انجام این کار شود، ولی به هرحال آن آزمایش صورت گرفت ، اما بعدها خروشچف در خاطراتش از اینکه به توصیه ساخاروف توجه نکرده بود اظهار تاسف و پشیمانی کرد. حال گورباچف می گوید امروز نمی توان به توسعه و پیشرفت در علم اتم همت کرد ولی در عین حال در همان سیستم سانسور شده و بسته سنتی به سر برد.
* این مطلب برگرفته از گفت‌وگویی است در مورد مقاله اخیر گورباچف که نسبت به خطرات انرژی هسته‌ای هشدار داده بود.
متن کامل را در roozna.com  بخوانید.