سولانا با مشوق‌ها به تهران آمد

سرگه بارسقیان
فیزیکدان 64 ساله ای که پس از ریاست چهارساله بر سازمان آتلانتیک شمالی )ناتو(، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا شد با چمدان حاوی مشوق های اروپا به ایران ، وارد تهران شد تا مجموعه ای که پس از مذاکرات هشت ساعت و نیمه وزیران خارجه 1+5 نهایی شد را به مقامات کشورمان ارائه دهد. خاویر سولانا نماینده عالی سیاست خارجی و سیاست امنیتی مشترک اتحادیه اروپا )چح |ئ ( در سفر به تهران که بر اساس پروتکل های تشریفاتی و بدون مذاکره انجام خواهد شد مجموعه پیشنهادی اروپا که در ازای تعلیق غنی سازی اورانیوم به ایران اعطا می شود را برای بررسی و تصمیم گیری و اطلاع از محتوای آن به مقامات ایرانی تقدیم می کند. وزیران امور خارجه پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد )آمریکا، بریتانیا، فرانسه ، چین و روسیه ( به همراه آلمان موسوم به 1+5 پنجشنبه گذشته در نشستی در وین ، مجموعه پیشنهادی تدوین شده توسط سه کشور اروپایی را بررسی کرده و با ارائه آن به ایران در صورت تعلیق غنی سازی اورانیوم از سوی تهران موافقت کردند. این مجموعه پیشنهادی که حاوی 11 طرح تشویقی و 15 برنامه تنبیهی است و پیشتر در برخی خبرگزاری های غربی منتشر شده بود، سیاست اعطای مشوق )هویج ( به ایران در صورت تعلیق کامل غنی سازی و اعمال تحریم )چماق ( در صورت عدم تمکین تهران را در بر می گیرد. پس از نشست شش کشور در پایتخت اتریش ، مارگارت بکت وزیر امور خارجه بریتانیا در بیانیه ای به نمایندگی از طرف دیگر اعضا اعلام کرد که با تعلیق غنی سازی در ایران ، مذاکره آغاز و اقدام ما در شورای امنیت تعلیق می شود.
در صورتی که ایران تعلیق همه فعالیت های مربوط به غنی سازی و بازفرآوری را آن طور که آژانس بین المللی انرژی اتمی درخواست کرده است ، از سر بگیرد ما هم اقدام در شورای امنیت را به حالت تعلیق درخواهیم آورد.« وزیر خارجه جدید بریتانیا که نخستین ماموریت کاری اش سفر به نیویورک و شرکت در نشست 1+5 در خصوص پرونده هسته ای ایران بود این بار به تهران یادآور شد اگر به مذاکرات نپردازد گام های بعدی باید در شورای امنیت برداشته شود. بیانیه کوتاه وزیران امور خارجه پنج عضو دائم شورای امنیت و آلمان به تحریم های اقتصادی اشاره ای نکرده است اما آنگونه که از اظهارات مقامات آمریکایی و دیپلمات های اروپایی برمی آید در صورت عدم توقف سازی اورانیوم سیاست »گام های آتی « نامشخص در شورای امنیت پیگیری خواهد شد.
وزیر امور خارجه روسیه پس از پایان نشست وین در حالی که مجموعه پیشنهادی را علامتی بسیار جدی خواند از ایران خواست تا آن را بپذیرد. با این حال ، فرانک والتر اشتاین مایر وزیر امور خارجه آلمان گفت که امید می رود روسیه و چین با گفت وگوهای اروپا با هدف متقاعدساختن ایران به رها کردن فعالیت بر روی سوخت هسته ای همراهی کنند.
وی با ابراز این ادعا که ما در خصوص محتویات پیشنهادها توافق کردیم افزود: آمریکا روز قبل از نشست تصمیم گرفت که در صورت ازسرگیری تعلیق به مذاکرات با ایران بپیوندد و روسیه و چین نیز در حال حاضر این ایده را بررسی می کنند اما هنوز تصمیم نهایی را اتخاذ نکرده اند.
در همین حال مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی هم از ایران خواست تا برای تسهیل امور مربوط به ازسرگیری مذاکرات هسته ای با اتحادیه اروپا و آمریکا غنی سازی اورانیوم را متوقف سازد. به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری شینهوا محمد البرادعی روز پنجشنبه با صدور بیانیه ای ادعا کرد: از ایران مصممانه خواسته شده است تا شرایط لازم را جهت ازسرگیری این مذاکرات با حضور آمریکا ایجاد کند.
دوره صبر و انتظار
«ایران درباره پیشنهاداتی که از سوی اروپا ارائه شده عجله نخواهد کرد و پس از بررسی درباره آن تصمیم گیری می کند.« این اطمینانی است که رئیس جمهور ایران در گفت وگوی تلفنی خود با دبیرکل سازمان ملل متحد به وی داد. محمود احمدی نژاد گفت که کوفی عنان به او تلفن کرده و خواسته است پیش از تصمیم گیری در مورد پیشنهادهای جامعه بین المللی ابتدا آنها را مطالعه کند. درخواستی که با این پاسخ احمدی نژاد روبه رو شده است : ما اعلام می کنیم عجله نخواهیم کرد و پس از بررسی درباره آن تصمیم گیری خواهیم کرد. وی در عین حال در رد پیشنهاد آمریکا مبنی بر مذاکره با ایران به شرط تعلیق غنی سازی اورانیوم گفت : اگر کسانی برای گفت وگو با ملت ایران قید و شرط بگذارند بدانند ملت ایران هرگز زیر بار گفت وگو از موضع تهدید یا قید و شرط که حقوق مسلم ملت ایران را نادیده بگیرد، نخواهد رفت . اعلام بررسی بدون پیش قضاوت پیشنهادات اروپایی ها و تمایل ایران به مذاکره در اظهارات احمدی نژاد به پاسخ محتاطانه ایران به پکیج پیشنهادی تلقی شد؛ موضعی که به موازات گفته های دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران به خواست تهران مبنی بر ادامه مذاکرات برای حل دیپلماتیک هسته ای تعبیر می شود. علی لاریجانی در گفت وگو با روزنامه ایتالیایی لارپوبلیکا اعلام کرد تهران برای تضمین صلح آمیز بودن برنامه هسته ای اش مجوز بازرسی از تاسیسات هسته ای اش را به آژانس بین المللی انرژی اتمی می دهد اما هیچگونه پیش شرطی را برای مذاکره با واشینگتن نمی پذیرد. وزیر امور خارجه ایران نیز ضمن استقبال از مجموعه پیشنهادی اروپا تاکید کرد: اگر در پیشنهادات اروپا حسن نیت باشد راه برون رفت وجود خواهد داشت . منوچهر متکی که هفته گذشته پیشنهادات اروپا را کم اهمیت خوانده بود روز شنبه اعلام کرد: ما نکاتی را که لازم است برای لحاظ شدن در پیشنهادات آنها بگوییم قبلا گفته ایم و الان این پیشنهاد آماده شده ؛ اجازه دهید تا آن را ببینیم ، بخوانیم و بررسی کنیم . در حالی که ایران بر »بررسی و مطالعه « طرحی که در چمدان های سولانا تعبیه شده اصرار دارد، وزیر امور خارجه آمریکا به شبکه تلویزیونی ان بی سی گفت : ایرانی ها برای پاسخگویی به مجموعه پیشنهادی چند هفته زمان خواهند داشت و نه چند ماه . کاندولیزا رایس همچنین در گفت وگوی دیگرش با شبکه خبری فاکس نیوز اظهار داشت : در حال حاضر آنچه باید بر آن تاکید شود، فرصت ایران برای یافتن راه خروجی از بن بست است . با این حال وی در این مصاحبه تاکید کرد: ایرانی ها به زودی پیشنهاداتی که سه کشور اروپایی و دیگران آن را بررسی کرده اند دریافت خواهند کرد و باید به آنها زمان داده شود. وزیر دفاع آمریکا هم گفت : واشینگتن امیدوار است ایران واکنشی مثبت به مجموعه مشوق هایی که برای این کشور طراحی شده است داشته باشد. دونالد رامسفلد هم همچون رایس گفت : به نظر می رسد کمترین کاری که اکنون می توان انجام داد این است که منتظر بمانیم و ببینیم دولت ایران کدام راه را انتخاب خواهد کرد. وی افزود: آمریکا به آن علت با این پیشنهادات موافقت کرده است که مذاکرات بین ایران و تروئیکای اروپایی وارد مرحله ای شده بود که به نظر نمی رسید بتواند ادامه یابد. این اظهارات رامسفلد از آن رو حائز اهمیت است که وی به همراه دیک چنی معاون رئیس جمهور آمریکا به طیف بازهای کاخ سفید تعلق دارد و پیشتر عنوان می شد دلیل تعلل آمریکا در موافقت با بسته پیشنهادی اروپا مخالفت رامسفلد و چنی با رویکرد رایس در ارائه مجموعه تشویقی به تهران است . اخبار دیگر حاکی از آن است که آمریکا پیشنهاد کرده است به عنوان بخشی از مجموعه مزیت هایی که اتحادیه اروپا قصد دارد برای متقاعد ساختن تهران در خصوص برنامه هسته ای اش به ایران ارائه کند برخی تحریم های تجاری علیه تهران را لغو کند. خبرگزاری فرانسه به نقل از دیپلمات های غربی گزارش داد: واشینگتن از اواسط سال های 1990 بیشترین تجارت و سرمایه گذاری شرکت های آمریکایی با ایران را ممنوع کرد. لغو تحریم ها فروش مواردی نظیر فناوری کشاورزی و هواپیماهای تجاری به ایران را مجاز خواهد کرد. مقامات آمریکایی گفته اند که می خواهند جزئیات این پیشنهاد را سری نگه دارند تا از اینکه به عنوان تهدید در نظر گرفته شود خودداری گردد.