دیپلماسى در اغما

بسته پیشنهادى ایران عصر روز چهارشنبه به سفیران و نمایندگان کشورهاى 1+5 مقیم تهران تحویل داده شد. بسته پیشنهادى جدید ایران در محل وزارت امور خارجه به سفیران، ‌فرانسه، ‌روسیه،‌ آلمان، ‌چین، ‌کاردار بریتانیا و سفیر سوئیس به عنوان حافظ منافع امریکا در ایران تحویل داده شد.
امریکا اما بلافاصله با ارائه بسته پیشنهادى نارضایتى خود را از محتواى این بسته اعلام کرد. کاظم غریب آبادی معاون مدیر کل بین الملل وزارت امورخارجه اظهار داشت: در بسته پیشنهادی که تحویل برخی مقامات بین‌المللی شد. ایران به عنوان عضوی موثر و قدرتمند در مناسبات جهانی قابلیت‌های خود را در حل و فصل چالش‌ها و موضوعات بین‌المللی به نمایش گذاشته است.
وی افزود: در این بسته نقش ایران در مناسبات جهانی به عنوان کشوری که توانایی حل و فصل چالش‌های بین‌المللی را دارد نشان داده شده است.
معاون مدیر کل بین‌الملل وزارت امورخارجه در پایان خاطرنشان کرد: مذاکرات همه گیر و فراگیر در بسته پیشنهادی ایران به عنوان یکی از موضوعات اساسی مورد تاکید قرار گرفته است.
شیخ عطار نیز در ارتباط با بسته پیشنهادى ایران گفت: بحث مسئولیت دسته جمعى کشورها در زمینه‌هاى گوناگون اقتصادى، سیاسى و هسته اى براى زدودن بى عدالتى و فقر در جهان از محورهاى این بسته پیشنهادى است.
قائم مقام وزیر امور خارجه افزود: ‌موضوع کنسرسیوم (تهیه سوخت هسته‌اى با مشارکت دیگر کشورها) به صورت دقیق‌ترى در بسته پیشنهادى بیان شده است.
شیخ عطار گفت: هر چند این موضوع در گذشته نیز مطرح شده است اما در این بسته محل و نحوه مشارکت را به صورت دقیق تر بیان کرده‌ایم.
این درحالی است که نه تنها در این بسته از محل و نحوه مشارکت تهیه سوخت هسته‌ای با مشارکت دیگر کشورها سخنی به میان نیامده است، حتی در ارتباط با این موضوع مطلبی در این بسته بیان نشده است.
او افزود: در بسته پیشنهادى ایران به کشورهاى 1+5 ازمکانیزم‌هایى براى کنترل اشاعه تسلیحات هسته‌اى نیز مطالبى آورده شده است.
همانطور که با توجه به بسته پیشنهادی ایران که سال گذشته ارائه شده بود، پیش‌بینی می‌شد که موارد بسته پیشنهادی دوم نیز مانند بسته اول بسیار کلی و کاملا در ارتباط با مسائل جهانی باشد.
واکنش‌هاى جهانى به بسته پیشنهادى
فیلیپ جی. کراولی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، روز پنج‌شنبه گفت که بسته پیشنهادی جدید ایران پاسخگوی نگرانی‌ها درباره برنامه هسته‌ای نیست.
آقای کراولی افزود: خواهیم دید که ایران عملاً تا چه اندازه آماده تعامل است، ‌و میزان این آمادگی برای تعامل را تا هفته‌های آینده خواهیم آزمود.
این واکنش ایالات متحده تا این لحظه منفی‌ترین واکنش به بسته پیشنهادی ایران است که روز چهارشنبه به کشورهای عضو گروه ۱+۵ ارائه شد.
یکی از مقامات ارشد وزارت خارجه آمریکا که نخواست نامش فاش شود در باره بسته جدید ایران گفت:‌ در خود بسته واقعاً‌ چیز جدیدی نیست.
از سوی دیگر روسیه که یکی از اعضای گروه ۱+۵ است اعلام کرد: در این بسته مواردی هست که می‌شود بر روی آن‌ها کار کرد.
سرگئی لاورف، وزیر امورخارجه روسیه هر گونه تحریم نفتی ایران را رد کرد و در مورد این تحریم‌ها گفت: فکر نمی‌کنم در شورای امنیت مورد حمایت قرار گیرد.
مقامات امریکایى معتقدند که بسته پیشنهادى ارائه شده توسط ایران بیشتر حول خواسته‌هاى بین‌المللى است تا جزئیات بیشترى از برنامه هسته‌اى ایران.
با توجه به آنچه از محتواى بسته پیشنهادى منتشر شده است،‌ این بسته تفاوت چندانى با بسته اول ایران ندارد و محوریت موضوعات آن را بیشتر مسائل بین‌المللى تشکیل مى‌دهد. ایران با اعلام ارسال این بسته به کشورهاى غربى توانست براى مدتى توجه کشورهاى غربى را از برنامه هسته‌اى ایران دور کند و در واقع آنها را در انتظار بسته پیشنهادى قرار دهد،‌اما واکنش‌هاى اولیه نشان مى‌دهد که این بسته انتظارات کشورهاى غربى را برآورده نکرده است و آنها در انتظار راهبردهاى اساسى براى پایان دادن به بحران هسته‌اى ایران بودند.
ارائه چنین بسته‌اى که نتوانسته است حتى در شکل محتوایى خود تعاملى میان ایران و کشورهاى غربى ایجاد کند در واقع بى‌اعتمادى را میان آنها افزایش خواهد داد. پرونده هسته‌اى ایران در شرایط کنونى به یک موضوع بین‌المللى تبدیل شده است و نوآورى‌هایى در این بسته مى‌توانست هم کشورهاى غربى را قانع کند و هم نشانى از یک دیپلماسى پویا در منظر سایر کشورهاى جهان باشد.
مضرات انفعال دیپلماسى در بعد برنامه هسته‌اى تنها برنامه هسته‌اى را تحت تاثیر قرار نمى‌دهد، بلکه سبب بى‌اعتمادى نسبت به ایران در سایر موارد نى مى‌شود. شاید یکى از دلایل عدم دعوت ایران به جمع سران کشورهاى حاشیه دریاى خزر دیپلماسى منفعل ما باشد. شاید این کشورها لزوم حضور ایران را به اندازه کافى پررنگ احساس نکردند. یک دیپلماسى فعال در چنین شرایطى خود را نشان مى‌دهد ،‌در فضایى که ایران براى گرفتن سهمى از دریاى خود باید نظاره‌گر تصمیم‌گیرى‌هاى دیگران باشد. آنهم در جمعى که یکى از هم‌پیمانان قدر ما نیز حضور دارد و حرفى از جاى خالى ما نمى‌زند.