در افراط‌ها گرفتار شده‌ایم

دکتر رضا سیف‌اللهی، معاون هماهنگی دبیر مجمع تشخیص مصلحت با اشاره به این نکته که اصل انتخابات 22 خرداد 88 دارای جنبه‌های بی‌نظیری در طول 30 سال پس از انقلاب بوده است‌ترجیح داد در تحلیل وقایع ناگوار پس از آن بیشتر درباره مناظره‌ها سخن بگوید. او از اینکه مناظره‌های قبل از انتخابات دارای هیچ گونه مدیریت چارچوب‌دار نبوده، به شدت انتقاد کرد.
سیف‌اللهی با بیان این نکته که اعمال محدودیت در رسانه‌ها در مباحث مربوط به مصالح مردمی، ضروری است گفت: رعایت نکردن اخلاق متعالی اسلامی از سوی برخی کاندیداها شایسته آنها نبود.
سیف‌اللهی رواج برنامه‌هایی مثل مناظره‌ها را اگر در چارچوب مشخصی باشد برای آینده تبلیغاتی کشور مفید دانست و افزود: نبودن چارچوب از یک طرف و بی‌تدبیری مجریان و گردانندگان این برنامه همه دست به دست هم داد تا به جای آنکه امکان بحث‌های مفید به شکل رو‌در‌رو فراهم شود، ناامیدی و بی‌اخلاقی در جامعه غلبه و‌ترویج شود. بهتر این بود که کاندیداها سیاستی اتخاذ می‌کردند تا در عین اینکه حرف‌هایشان را به صورت رو‌در‌رو می‌زنند، امید و اخلاقیات را هم به جامعه تزریق می‌کردند.
او افزود: زمانی که افراد وارد فضای گفت‌وگوهای متعارض و متفاوت سیاسی می‌شوند، مردم استدلال آنها را می‌بینند و آن تفکری از اقبال عمومی برخوردار خواهد بود که دارای استدلال قوی‌تری باشد. مردم با توجه به قوه درک و استدلال خود هر تفکر و حرفی را نمی‌پذیرند. نرمش وایجاد فضای گفتمان سیاسی چند صدایی می‌تواند به بهبود امور کمک کند. وی ادامه داد: از این جهت جامعه‌ای برنده است که به صورت مستدل چندصدایی باشد و نه فقط برای حفظ منافع احزاب و تشکل‌های خاص.حتی شکل گیری مناظرات هم در راستای همین مطلب است. دکتر سیف‌اللهی در این گفت‌وگو و درپاسخ به این سوال که آیا می‌توان نظام را با یک سلیقه و گرایش مدیریت کرد گفت: جامعه باید چند صدایی باشد. وجود یک جامعه چندصدایی برای ثبات و استحکام هر حکومتی ضروری است. همچنین وجود احزاب منتقد نه تنها به پویایی جامعه می‌انجامد بلکه موجبات اصلاح دولت‌ها را هم فراهم می‌آورد.
وی با اشاره به اینکه، در برخی کشورها اولین بودجه‌ای که تصویب می‌شود، بودجه حزب منتقد یا اپوزیسیون است، گفت: جامعه چند صدایی و زنده و دارای احزاب منتقد در جهان امروز دارای ثبات و استحکام بیشتری است. هرچند توصیه به الگوبرداری از کشورهای غربی نمی‌کنم اما می‌توان از عملکردهای موفقیت‌آمیز چنین کشورهایی استفاده کرد.
سیف‌اللهی در رابطه با دیدگاه‌هایی که در جریان حوادث اخیر مطرح شده است، گفت: درباره جریانات پس از انتخابات سه دیدگاه به‌وجود آمد؛ دیدگاه اول معتقد است که بیگانگان در این قضایا دخیل بوده‌اند و دیدگاه دوم بر این باور است این اتفاق یک جنبش اجتماعی بوده، اما بیگانگان از آن‌سو، استفاده می‌کنند و از نظر دیدگاه سوم این جنبش نوعی کودتا بوده است و جالب اینجاست که طرفی که متهم به کودتا یا انقلاب مخملی شده، خودش طرف دیگر دعوا را متهم به کودتای نظامی می‌داند.
او در ادامه افزود: وقایع پس از انتخابات به‌دلیل دیدگاه‌های نادرست و مدیریت‌های ناآگاهانه به سویی سوق یافت که به‌جای انتقاد به افراد و عملکرد بخشی از دولت در جهت انتقاد به اساس نظام اسلامی تغییر یافت که خود انحراف اساسی محسوب می‌شود.
وی ادامه داد: جریانات اجتماعی هنوز تمام نشده و همیشه وجود خواهد داشت و نمی‌توانیم با رویکرد اتصال دائمی به بیگانگان، آن را تمام شده و بدون طرفدار بدانیم.
وی در ادامه افزود: اگر بخواهیم تحلیل دوم یعنی دخالت بیگانگان را مبنا قرار دهیم،نباید تمام افرادی را که در این جنبش‌ها شرکت داشته‌اند، محکوم به همکاری با بیگانگان کنیم. باید راه‌حلی پیدا شود تا جداسازی بین این افراد که تعدادشان هم زیاد است صورت بگیرد و اگر به این بهانه که جنبش‌ها در ابتدا اعتراضی بوده و امروز تبدیل به جنبش‌های اپوزیسیونی شده،بخواهیم آنها را از بین ببریم،نه تنها مشکلی حل نخواهد شد، بلکه به مشکلات کشور افزوده می‌شود.
او با اشاره به اینکه گاهی کوچک‌ترین اعتراضات و تجمعات هم توطئه بیگانگان خوانده می‌شود، این نگاه را افراطی و برخلاف نظرات مقام معظم رهبری دانست که اعتراضات را با توجه به رعایت مبانی کشور و نظام آزاد تلقی کردند، گفت: ظرفیت‌های نظام باید فراتر از این باشد که با چنین حرکت‌هایی به‌شرط داشتن شرایط اعلامی از سوی مقام معظم رهبری متزلزل شود.
فرمانده اسبق نیروی انتظامی در پاسخ به اینکه آیا پاک کردن صورت مساله و منتفی دانستن جنبش‌ها به نفع نظام است یا خیر، گفت: مردم درهمین خیابان‌ها این نظام را برسر کار آوردند و ما نباید نگران این باشیم که چنین اتفاقاتی به نظام لطمه وارد کند.
سیف‌اللهی با اشاره به این مطلب که وظیفه ویژه دولت‌ها در جهان امروز مدیریت بحران هاست، گفت: دیدگاهی که امروز معتقد است همه اتفاقات اخیر برنامه‌ای از پیش طراحی شده از سوی خارجی‌هاست یک دیدگاه افراط‌گرایانه است و دولت با مدیریت صحیح نباید اجازه دهد که این تصور در جامعه شکل بگیرد که خارجی‌ها می‌توانند هر کاری در ایران انجام دهند. تاکید بیش از حد بر دخالت خارجی در واقع برای نظام افتخاری ندارد بلکه آسیب‌پذیری ما را نشان می‌دهد ضمن اینکه امروز تهدیدهای بیگانه از شکل سخت‌افزاری در جهت نرم‌افزاری تغییر یافته است. دنیای امروز دنیای سوءاستفاده از جریان‌های سیاسی کشورهای دیگر است.
وی در ادامه گفت: مهم‌ترین هدف دشمن در روش سخت‌افزاری این است که در جامعه مخاطب پیدا کند و دولت با استفاده از روش‌های صحیح مدیریتی می‌تواند از رسیدن دشمن به این هدف جلوگیری کند.
او درباره نتایج انتخابات اظهار داشت: اگر خروجی یک انتخابات پمپاژ ناامیدی باشد،خدمت به جامعه نیست بلکه باید نتیجه آن امید و تحول و تحرک و اصلاح باشد که خواسته قرآنی است. وی با ذکر حدیثی از پیامبر اسلام (ص) که فرموده‌اند، همیشه و در تمام احوال حیات شخصی و اجتماعی باید اراده اصلاحات را برای خود الزام کنید تا متکامل شوید، تاکید کرد: اصلاحات باید هم در احوال فردی و هم درعرصه‌های مختلف اجتماع دائمی و مشهود باشد، نه فقط نسخه برای مردم پیچیده شود. «اِن اٌرید الاّ الاصلاح ما استطعت.»
سیف‌اللهی در انتقاد از آسیب دیدن دو سرمایه اجتماعی مهم در جریانات پس از انتخابات یعنی اعتماد و خوش‌بینی به آینده در جامعه به شدت اظهار تاسف کرد.او در ادامه افزود: منشأ آن مجموعه‌ای از نگاه‌های کلیدی غلط بود. وی در رابطه با بی‌سابقه بودن مشارکت مردمی در انتخابات اخیر گفت: مطلب اصلی این است که از سال 1372 و دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری آقای هاشمی تحلیل‌های درستی از نتایج انتخابات ارائه نشد و اغلب تحلیل‌ها جناحی بود. نتیجه این انتخابات نیز جناحی و غلط تحلیل می‌شود، جنس آرای این دوره نیز بیشتر از نوع انتقادی بود. او در ادامه با بیان اینکه بیشتر آرا حتی در انتخابات‌‌ گذشته جنبه انتقاد از دولت و قوه مجریه را داشته است، بر تحلیل درست آرا از سوی دوطرف دعوا تاکید کرد.
سیف‌اللهی عملکرد برخی از جناح‌های سیاسی و حزبی را افراط‌گرایانه دانست و گفت: باید فارغ از جناح‌بندی‌های سیاسی و از دیدگاه منافع ملی به مسائل اخیر نگاه شود. وی افزود: اگر به این نکته توجه نشود، مردم به سمتی گرایش می‌یابند که حاوی نظرات و مطالبات منطقی آنان باشد. او در ادامه گفت: مشارکت بی‌سابقه مردمی در انتخابات اخیر براساس مواضع احزاب و تفکرات آنان نبود بلکه در انتقاد و حمایت از دولت و قوه مجریه بود.
وی دلیل اینکه برخی احزاب در انتخابات شوراهای دوره قبل از سوی مردم کنار گذاشته شدند را ناشی از تحلیل نادرست احزاب اصلاح‌طلب از خواسته‌های مردم در آن زمان دانست و اضافه کرد: دو طرف دعوا اغلب پس از انتخابات تحلیل نادرستی از آرا داشته‌اند.
وی در ادامه گفت: مباحث و روش‌های روندشناسی این قدرت و شناخت را به ما می‌دهد که در چنین شرایطی تغییراتی به‌وجود آوریم و به طرز درستی مطالبات مردم و جنس آرای انتقادی آنها را تحلیل کرده و مدیریت صحیحی برای رسیدگی به مطالبات بحق و منطقی مردم اتخاد کنیم.
سیف‌اللهی بها ندادن لازم به مطالبات مردمی را نتیجه مستقیم اعمال مدیریت‌های سلیقه‌ای دانست و افزود: زمانی که افراد در مسئولیت‌های خود مقید به مطالبات عمومی، قانون و مصالح نظام نباشند، مدیریت‌های سلیقه‌ای اعمال می‌شود که به کشور و روند تکاملی نظام ضربه می‌زند.
او با اشاره به این مطلب که دعوا بین جناح‌ها و احزاب و تشکیلات تنها به‌ضرر مردم عادی است، گفت: رقابت‌ها و دعواهای این چنینی موجب شکل‌گیری و اعمال مدیریت‌های سلیقه‌ای در عرصه سیاست شده و قربانیان اصلی این دعوا، مردم و مطالبات بحق آنهاست. تنوع آرا و تکثرگرایی سیاسی مادامی که در چارچوب منافع ملی و قوانین صورت گیرد موجب پیشرفت کشورها می‌شود. وی در پایان از این دیدگاه که هر نگاه منتقد به حوادث اخیر را متهم به حمایت از یکی جناح‌های خاص کنیم، انتقاد کرد و افزود: ما باید نگاهی واقع‌بینانه و منطقی نسبت به کسانی که درباره اتفاقات اخیر نظر می‌دهند داشته باشیم و همان‌گونه که مقام معظم رهبری فرمودند: دفع فتنه بستگی زیادی به موضعگیری مردمی و بحق نخبگانی دارد که به‌نوبه خود مرجع سیاسی و اجتماعی مردم‌اند که در این شرایط باید پناهگاه آرامش آنها از سویی و تسهیل‌کننده نیل به مطالبات برحق‌شان از سویی دیگر باشند.