رفع مظلومیت از عرصه فرهنگ

 حامد رشیدی
مقام معظم رهبری صراحتا بر مظلومیت عرضه فرهنگ تاکید نموده و خواهان رفع این مظلومیت شده اند.واقعیت امراین است که انقلاب اسلامی ایران انقلابی فرهنگی است و باید پیامهای فرهنگی خود را به گوش دیگران برساند.در این خصوص لازم است ما بازتعریف دوباره ای از اهداف فرهنگی خود داشته باشیم.این بازتعریف به ما کمک می کند تا میان امکانات،مطلوبیتها و واقعیات نوعی تفکیک ایجاد نموده و در قالب همکاری جمعی تعریف شده و بهره گیری از ظرفیت همه نهادهای کشور در راستای تبیین ابعاد فرهنگی انقلاب اسلامی ایران برای جهانیان گام برداریم.فراموش نکنیم که فرهنگ ایرانی و اسلامی فرهنگی کاملاپویاست و باید این پویایی را به صورت بالفعل درآورد.
یکی از معضلات اصلی موجود در بخش فرهنگی وجود دستگاههای موازی در این حوزه است. وجود دستگاههای موازی منجر به تقابل وظایف و کاهش بازدهی کلی در امر فرهنگ می شود. این موازی کاری ها مولد نوعی سردرگمی در بخش مذکور می باشد. ما باید بر اساس مهندسی فرهنگی جامعه این دستگاهها را با یکدیگر یکپارچه سازیم تا بتوانیم از خلال این یکپارچگی ساختاری پویا و کارآمد را شکل دهیم. مسئله دیگری که وجود دارد رابطه میان “فرهنگ”و”هنر”می باشد. رابطه ای که باید به صورتی جدی مورد واکاوی قرار گیرد. واقعیت امر این است که هنر بهترین مجرا و قالب ممکن برای انتقال فرهنگ محسوب می شود. از این رو سرمایه گذاری بر روی هنر ضروری به نظر می رسد. این سرمایه گذاری باید با استناد به ارزشها و خاستگاه اعتقادی غنی ما صورت گیرد.بنابر این در مهندسی فرهنگی کشور باید نکات متعددی را لحاظ نمود.بحث سرمایه گذاری فرهنگی مهم و تخصصی می باشد و باید توجه ویژه ای نسبت به آن نمود.
هنوز در عرصه های فرهنگی دغدغه های زیادی وجود دارند که باید مورد حل و فصل قرار گیرد .یکی دیگر از دغدغه هایی که باید در عرصه فرهنگ مورد دقت و واکاوی قرار گیرد به ظهور اندیشه های غرب گرایانه مربوط می شود.در این خصوص باید ضمن نقد علمی این اندیشه ها زمینه را جهت تبیین تئوریهای اندیشه اسلامی در مراکز علمی و آموزشی فراهم ساخت.
در حال حاضر دولت دهم باید مهندسی فرهنگی و موارد تعریف شده حول آن را در اولویت اجرایی خود قرار دهد. در این میان باید از ایده های خلاق کمک گرفت. ایده هایی که بتوانند انتقال پیامهای فرهنگی را با سرعت و دقتی فوق العاده مدیریت نمایند.
در این خصوص پژوهشگران و خطبا باید دست در دست یکدیگر دهند تا بتوانند آموزه های موجود در فرهنگ اسلامی را با زبانی متناسب با نوع درک مخاطب به او ارائه نمایند.در این خصوص باید از فعالیتهای عجولانه در حوزه فرهنگ اجتناب نمود.
دین مبین اسلام برنامه های زندگی سالم دنیوی را برای انسان ارائه نموده است.این حقیقت از آموزه های دینی،قرآن کریم،سیره معصومین (علیهم السلام)و سنت ما قابل استنباط و استنتاج است. دین اسلام برای سعادت اخروی و دنیوی انسان برنامه دارد. در این میان زبانی نیاز است که این برنامه ها را در ادوار مختلف زندگی انسان به او ارائه دهد.ما باید ضمن اعمال مهندسی فرهنگی و تعیین چارچوبهای موجود در این رابطه برنامه های دین مبین اسلام برای زندگی فردی و اجتماعی انسانها را تبیین نماییم.
نکته دیگری که باید در این برهه مورد توجه قرار داد مخاطبان و گیرنده های فرهنگی ما هستند.گیرنده های فرهنگی نیز مردم ما هستند که در مقاطع مختلف سنی قرار دارند.همان گونه که در یک دستگاه الکتریکی باید میان فرستند و گیرنده امواج تنظیم شوند، در ارتباط میان فرستنده ها و گیرنده های فرهنگی نیز لازم است این امواج تنظیم شوند.در سایه تنظیم همین امواج است که امواج ضدفرهنگی بیگانگان بی اثر خواهد شد.
کرسی های علوم انسانی نیز در دانشگاههای ما باید تقویت گردد تا علوم انسانی متناسب با الگوهای غربی قدرت مانوری در برابر علوم انسانی اصیل و اسلامی نداشته باشند.علوم انسانی باید با تکیه بر فرهنگ اصیل ایرانی- اسلامی تقویت شوند. هم اکنون عطش و تشنگی زیادی در خصوص درک علوم انسانی با تکیه بر فرهنگ اصیل ما وجود دارد.باید به این عطش و اشتیاق عمومی پاسخی مناسب داده شود. در راستای برطرف کردن این نیاز باید پیوند میان حوزه و دانشگاه تقویت گردد. این پیوند باید کاملاعملیاتی شود نه اینکه تنها در سطح لگفتاری به آن پرداخته شود.ایجاد رابطه ای موثر بین حوزه و دانشگاه باید به عنوان یکی از اصلی ترین اهداف فرهنگی کشور مدنظر قرار گیرد وبرای ایجاد آن اراده حوزه ودانشگاه باید توامان به فعلیت برسد.برای در اینجا اراده حوزه و دانشگاه به صورت توامان باید به فعلیت برسد. در حال حاضر ما در بسیاری از حوزه های علوم انسانی دانشگاهها و در گرایشات مختلف عرفان؛ ادیان،جامعه شناسی و بالاخص فلسفه احساس خلامی نماییم.با توجه به تمدن فرهنگی و خاستگاه دینی موجود نباید چنین خلاو شکافی احساس شود. در نهایت اینکه ما باید با اتخاذ تدابیر و راهکارهای مناسب در فکر رفع مظلومیت از بخش فرهنگ باشیم.این مهم تنها در سایه اتحاد نهادهای کشور با یکدیگر حاصل خواهد شد.