راهکارهای تحریمزدایی اقتصادی (بخش اول)
نوشته: دکتر مهدی حسنزاده
پیشگفتار:
تحریمهای گروهی یا جهانی بر ضد یک کشور یا گروهی از کشورها، پیشینهای بهاندازه تاریخ تمدن دارد و دولتها و ملتهای هماورد و متخاصم، غالبا از چنین ابزاری برای شکستن اقتدار خصم و رسیدن به اهداف خود بهرهبرداری کردهاند و در هر زمان و دوره، متناسب با توانمندیها و ناتوانیهای طرفین دعاوی، چنین رویکردی اتخاذ شده است.
بررسی تاریخ روابط بینالملل و مناسبات دولتها با یکدیگر حاوی هزاران نمونه از چنین تصمیمهایی در درازای تاریخ بوده است و به هیچ روی یک پدیده جدید یا شگرد نوین نیست و سیاست و راهبردی شناخته شده و آزموده است.
تحریم دولتها بر ضد یکدیگر تعاریف و نمودهای گوناگونی دارد که در هر کدام از آنها دولت مقابل از فرصتی محروم و ممنوع میشود.
گرچه برخی از این ممنوعیتها و محرومیتها اسماً و رسماً تحریم خوانده نمیشوند، ولی با ماهیت تحریم انطباق کامل دارند، بنابراین در اینجا بر پایه مستندات معتبر، تعاریف تحریم عرضه میشوند.
تعاریف بنیادین تحریم:
1ـ جلوگیری از رسیدن یک دولت به یک خواسته برونمرزی
2ـ جلوگیری از رسیدن یک دولت به یک خواسته درونمرزی
3ـ خودداری از همکاری با یک دولت در رسیدن آن دولت به یک خواسته برونمرزی
4ـ خودداری از همکاری با یک دولت در رسیدن آن دولت به یک خواسته درونمرزی
گونهها و دامنههای تحریم اقتصادی :
تحریم اقتصادی بر ضد یک کشور میتواند گونهها و دامنههای بسیار متفاوت و متنوعی داشته باشد که شناسایی آنها برای بهرهبرداری احتمالی یا چاره جویی در برابر تحریمهای احتمالی، بسیار تاثیرگذار خواهد بود و هرگونه سیاست تحریمگذاری یا تحریم زدایی اقتصادی، باید با لحاظ اینکه کدام دامنه و گونه تحریم اقتصادی مورد رسیدگی است، انجام پذیرد. بدینترتیب، تحلیلگر یا سیاستگذار میتواند با انواع و اقسام بسیار متنوعی از تحریم روبرو شود که هر یک ویژگیهای خود و در نتیجه الزامات خود را خواهد داشت. شماری از آنها در پی ارائه میشوند:
1ـ خودداری از خرید کالاها و خدمات صادراتی یک کشور
2ـ جلوگیری از صدور کالاها و خدمات صادراتی یک کشور
3ـ جلوگیری از فروش کالاها و خدمات صادراتی یک کشور
4ـ خودداری از فروش نیازهای وارداتی یک کشور به آن کشور
5ـ جلوگیری از ارسال نیازهای وارداتی یک کشور به آن کشور
6ـ خودداری از ارسال نیازهای وارداتی یک کشور به آن کشور
7ـ سهمیه بندی خرید کالاها و خدمات صادراتی یک کشور
8ـ سهمیه بندی فروش و تامین نیازهای وارداتی یک کشور
9ـ ایجاد سدهای قیمتی و تعرفهای در برابر فروش به یک کشور
10ـ ایجاد سدهای قیمتی و تعرفهای در برابر خرید از یک کشور
11ـ ایجاد سدهای غیراقتصادی در برابر واردات از یک کشور
12ـ ایجاد سدهای غیراقتصادی در برابر صادرات به یک کشور
13ـ توقیف و ضبط و بازداشت کالاهای وارده از یک کشور
14ـ توقیف و ضبط و بازداشت کالاهای در مسیر صدور از یک کشور
15ـ توقیف و ضبط و بازداشت کالاهای آماده صدور به یک کشور
16ـ توقیف و ضبط و بازداشت کالاهای در مسیر صدور به یک کشور
17ـ توقیف و ضبط و بازداشت کالاهای عبوری و ترانزیتی یک کشور
18ـ بازگرداندن و اعاده و ارجاع کالاهای وارده از یک کشور
19ـ منع شرکای خود از انجام معاملات معین با کشور تحت تحریم
20ـ توقیف داراییهای یک کشور نزد کشور میزبان با امکان اعاده
21ـ توقیف داراییهای یک کشور نزد کشور میزبان با امتناع اعاده
22ـ امتناع از انجام و صدور خدمات معین به کشور زیر تحریم
23ـ امتناع از سفارش و خرید خدمات معین از کشور زیر تحریم
24ـ جلوگیری از سرمایه گذاری کشور زیر تحریم در کشور میزبان
25ـ جلوگیری از صدور سرمایههای کشور میزبان به کشور زیر تحریم
26ـ قطع روابط و بریدن کامل هرگونه پیوند و رابطه اقتصادی با یک کشور
27ـ زدودن یا کاستن بخشودگیها و امتیازهای اعطایی به یک کشور
28ـ افزایش جریمهها و تاوانهای اقتصادی دریافتی از یک کشور
29ـ امتناع از خرید عادلانه و منصفانه تولیدات صادراتی یک کشور
30ـ اعمال قیمتهای اجحافی و زورگویانه به یک کشور در خریدهای خارجی
31ـ امتناع از فراهم سازی زمینهها و بسترهای رشد و توسعه یک کشور
32ـ نابودسازی عالمانه و عامدانه زمینهها و بسترهای رشد و توسعه یک کشور
اهداف تحریمهای اقتصادی:
تحریمهای اقتصادی بسته به گونه و دامنه تحریمها، اهداف گوناگونی میتوانند داشته باشند که کلیدیترین آنها به شرح زیر هستند:
1ـ به بن بست کشاندن یک برنامه معین ـ چون یک برنامه هستهای ـ در کشور مورد تحریم
2ـ گرفتن باج و خراج معین در قبال تجویز اجرای یک برنامه معین در کشور مورد تحریم
3ـ گرفتن باج و خراج معین در قبال تجویز بقای رژیم سیاسی کشور مورد تحریم
4ـ زیانبار و زیان آور و غیراقتصادی کردن یک برنامه معین در کشور زیر تحریم
5ـ ناکارآمدسازی کل اقتصاد و نظام اقتصادی کشور زیر تحریم
6ـ نابودسازی و ویران سازی کل اقتصاد و نظام اقتصادی کشور زیر تحریم
7ـ سرنگون سازی رژیم سیاسی حاکم بر کشور مورد تحریم
8ـ اعمال فشار بر رژیم مورد تحریم در جهت تعدیل برخی سیاستهای خود
9ـ به نابودی کشاندن یک ملت و نسل کشی و ریشهکنی ملت مورد تحریم
10ـ تروریسم اقتصادی و هراس افکنی و ترساندن کشور مورد تحریم از یک برنامه معین
11ـ کینه توزی کورکورانه و دیوانه وار بدون اهداف و آماجهای معین و معقول
12ـ اعمال فشارهای اقتصادی برای رسیدن به امتیازها و خواستهای غیراقتصادی
13ـ کاهش یا نابودسازی توان رقابت و هماوردی اقتصادی کشور مورد تحریم
14ـ وابسته سازی همیشگی و پایدار کشور مورد تحریم به کشورهای تحریم کننده
15ـ جلوگیری از شکسته شدن برخی انحصارات صنعتی و اقتصادی تحریم کنندگان
16ـ ایجاد ناخرسندیهای همگانی داخلی برای براندازی داخلی دولت مورد تحریم
17ـ رفتار متقابل و اعمال تحریمهای متقابل بعنوان تاوان گیری و تلافی جویی
18ـ ایجاد کشمکش و تفرقه بین یک کشور و شرکای اقتصادی و تجاری آن کشور
19ـ پیشگیری ریشهای از گرایش دولتهای دیگر به انجام برنامههای تحریم شده
20ـ ایجاد فضای سیاسی و جو روانی آشفته و ناآرام برای انجام تحرکات پنهان و ناگفته
دلایل ناکارآمدی تحریمهای اقتصادی:
اهداف کشورهای تحریم کننده ایران، هر یک یا چند مورد از موارد بالا یا حتی چیزی فراتر از آنها باشد، هرگز آنگونه که دشمنان انتظار دارند، تحقق نخواهد یافت و در فرآیند اعمال خود، زیانها و خسارات و هزینههایی نیز به خود تحریم کنندگان و نیز به تمامی جامعه جهانی تحمیل خواهد کرد و اتخاذ چنین راهبردی را از سوی برخی کشورها در رویارویی با برنامههای هستهای ایران، ناهوشمندانه و نابخردانه میکند.
دلایل زیر اثبات میکنند که تحریم کنندگان چگونه با شکست روبرو خواهند شد: ادامه دارد...
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
