چالش‌های جدید اوباما

پروفسور حمید مولانا
موفقیت و شکست ریاست جمهوری آمریکا و شخص باراک اوباما با چند مسئله بزرگ ملی و بین المللی رابطه خواهد داشت که مهم ترین آنها به قرار ذیل است:
(1) آیا آمریکا و باراک اوباما برای خروج محترمانه از باتلاق افغانستان فکری کرده و برنامه مشخصی دارد یا اینکه مانند رئیس جمهور اسبق آمریکا، لیندون جانسون که با اعزام قوای زیادتر به ویتنام ریاست جمهوری خود و شکست نظامی آمریکا را تضمین کرد، فاجعه بزرگتری را برای امپراتوری آمریکا رقم خواهد زد؟
(2) آیا آمریکا و باراک اوباما این بار برعکس رؤسای سابق ریاست جمهوری آمریکا، قدرت انقلابی و معنوی و عدالتخواهی مردم ایران را تشخیص داده و از صداقت جمهوری اسلامی ایران برای تحکیم صلح و امنیت منطقه و جهان استفاده خواهد کرد یا اینکه با ذهنیت و پیش فرض های 30 سال گذشته به امید «اصلاحات» مورد پسند آمریکا و ضعف نظام، کوشش خواهد کرد امیال غیرواقعی خود را بار دیگر ارائه داده و به حرف «دیگران» گوش دهد؟
(3) آیا آمریکا و باراک اوباما در دیدگاه های خود نسبت به رژیم صهیونیستی اسرائیل و حل مسئله فلسطین به صورت عادلانه تجدیدنظر اساسی می کند یا اینکه گفتمان های کلیشه ای دهه های پیشین را در چارچوب نقشه های جدید تکرار خواهد کرد؟
(4) آیا آمریکا و باراک اوباما از اشتباهات بزرگ خود در اشغال عراق درس گرفته اند؟ آیا تغییرات اساسی در انگیزه ها، اهداف و سیاستگذاری های آمریکا در مورد عراق صورت گرفته است یا اینکه آمریکا در نقاب دیگر منتظر فرصت های سلطه گرائی در عراق و منطقه است؟
(5) آیا آمریکا و باراک اوباما خواهد توانست بحران بزرگ اقتصادی خود و دنیا را تا حدودی بهبود بخشد و نظام سرمایه داری را با تغییرات اساسی در زیرساخت های سازمانی آن نجات دهد؟ آیا اوباما خواهد توانست مردم مأیوس و مضطرب و بعضاً ناامید آمریکا را که در تاریخ معاصر این کشور سابقه نداشت بار دیگر امیدوار و خوشبین کند؟ تا چه حد لایحه اصلاحات بهداشت و بیمه عمومی او برای اولین بار موفق خواهد شد، 50 میلیون آمریکائی بدون بیمه و بهداشت را از این وضع نجات دهد؟
اینها پرسش هایی است که اکثر قریب به اتفاق مردم دنیا و افکار عمومی آمریکا از اوباما دارند.
فرمانده ارتش آمریکا در افغانستان در گزارش مفصل و تکان دهنده ای که به باراک اوباما داده و در رسانه ها هم منتشر شده است اظهار داشته که وضع آمریکا و قوای ناتو در افغانستان به قدری وخیم است که اگر قوای جدیدی اعزام نشوند شکست آمریکا و متفقین حتمی است. آمریکا بیش از 60 هزار سرباز در افغانستان دارد و با قوای ناتو جمعاً حدود 130 هزار سرباز و افسر خارجی در این جنگ دخالت دارند. آیا اوباما حاضر است. 40 هزار سرباز دیگر آمریکائی را روانه افغانستان کند؟ تلفات جانی آمریکائی ها در افغانستان ممکن است به تعداد 50 هزار سرباز کشته شده در ویتنام نرسد ولی هزینه این جنگ بسیار بالاتر خواهد بود. نمایندگان کنگره آمریکا و کارشناسان هزینه جنگی افغانستان را در صورت ادامه چیزی بین 3 تا 6 تریلیون دلار (هر تریلیون هزار میلیارد است) تخمین می زنند. در جنگ افغانستان از هر 10 نفر یک نفر کشته شده اند و 5 میلیون آواره و پناهنده به وجود آمده است. یکصد سال قبل امپراتوری انگلستان با آن ابهت و غرور در اشغال افغانستان شکست خورد. سی سال قبل شوروی ها با دادن تلفات فوق العاده مجبور به خروج از افغانستان شدند. معلوم نیست چه زمانی نوبت آمریکا و ناتو خواهد رسید.
طبق اظهارات «بازرس ویژه آمریکا در امور عراق» با خروج تدریجی قوای نظامی آمریکا از شهرهای عراق به پایگاه های نظامی آن کشور در مزارع و روستاها، دولت آمریکا و وزارت دفاع ایالات متحده طبق قراردادهای جداگانه، اداره و محافظت تأسیسات نظامی خود در عراق را به شرکت ها و افراد غیرنظامی خواهد سپرد. به عبارت دیگر، در بسیاری موارد آمریکائی های غیر نظامی جایگزین نظامیان و ارتش آمریکا خواهند شد. طبق گزارش منتشره در واشنگتن پست، سفارت آمریکا در بغداد پرهزینه ترین سفارتخانه های آمریکا در دنیاست و انتظار می رود که بودجه سالیانه آن بزودی از 5/1 میلیارد دلار به 8/1 میلیارد دلار افزایش یابد. در عین حال تلفات غیرنظامیان در عراق از هنگام آغاز جنگ تا امروز به 650 هزار نفر رسیده است.
وضع نامطلوب اقتصادی در آمریکا باعث شده است که تعداد افراد بی خانمان و بدون مسکن که اغلب در پناهگاه ها، پارک ها و خیابان ها می خوابند، افزایش یابد. سازمان «اتحادیه ملی پایان دادن به بی خانمانی» اخیراً اخطار کرده است که بر اثر وضع اقتصادی در دو سال آینده یک میلیون و 500 هزار نفر به تعداد بی خانمان ها در آمریکا اضافه خواهد شد. در بسیاری از ایالات و شهرهای آمریکا مانند ساکرامنتو در کالیفرنیا تعداد بی خانمان ها 14 درصد در یکسال اخیر اضافه شده است. در ایالت کالیفرنیا تعداد دانش آموزان و دانشجویان بی خانمان 224 هزار نفر است. در شهر بوستون در ایالت ماساچوست تعداد خانواده های بدون مسکن 22 درصد افزایش یافته است افزایش بیکاری در آمریکا در یکسال اخیر(10 درصد جمعیت آمریکا بیکار هستند) باعث شده است که بسیاری از خانواده های طبقات متوسط و فقیر به علت نپرداختن اقساط خانه خود به گروه بی خانمان ها بپیوندند، گرچه بسیاری دیگر به علت نداشتن کار با فامیل و نزدیکان خود زندگی می کنند.
قاضی ریچارد گلدستون که به جنایات غزه رسیدگی کرده طبق نوشته مجله نیشین این هفته (19 اکتبر 2009) خود یک یهودی است به قدری از اظهارات خلاف واقع نخست وزیر اسرائیل در مجمع سازمان ملل متحد ناراحت و عصبانی شده، که رهبران آن رژیم را به چشم پوشی جنایات و تحریف حقایق متهم کرده است.
دو هفته قبل در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد، تبلیغات آمریکا علیه ایران و بویژه در مورد تأسیسات هسته ای جمهوری اسلامی ایران به قدری ناشیانه، باعجله، و بدون اطلاعات کافی تنظیم شده بود که باعث شرمساری خود رسانه های آمریکا گردید. الکساندر کاک برن، یکی از نویسندگان مجله آمریکائی نیشین در شماره این هفته خود نوشت: تبلیغات دولت اوباما علیه ایران مانند موشکی بود که پس از پرتاب در فضا منفجر شد و بدون رسیدن به هدف خود به زمین فرود آمد؛ فریب کاری درباره ایران آن طور که انتظار می رفت کارکرد نداشت. آمریکا ادعا کرد که با ماهواره های خود تأسیسات جدید انرژی اتمی ایران را تحت نظارت دارد ولی ایرانی ها همیشه و به خوبی چشم های آمریکا را در آسمان می بینند!