کنگره آخرین سنگر مخالفان جنگ

 مهران قاسمی
کنگره آمریکا روز گذشته صحنه مباحثات سیاسی داغ و فشرده ای بود که در فاصله چهار ماه مانده به انتخابات میان دوره ای ، حول تعیین زمان قطعی برای عقب نشینی سربازان آمریکایی از عراق متمرکز شده بود. مباحثات روز گذشته و نطق های آتشین نمایندگان اکثریت و اقلیت در رد و قبول تعیین زمان قطعی عقب نشینی از عراق باعث شده بود تا دامنه مباحث به موضوعاتی چون ضرورت حمله به عراق و انتقاد شدید از دولت بوش کشانده شود. جمهوریخواهان اما در این میان با توجه به اینکه اکثریت کنگره را در اختیار دارند، در هراس از تصویب زمان قطعی عقب نشینی - که می توانست به منزله شکست آنها در انتخابات میان دوره ای نیز تلقی شود - کوشیدند تا طرحی مبنی بر تمجید از نبرد عراق به عنوان نبرد علیه تروریسم را مطرح کرده و با استفاده از فضایی که در آن امکان مخالفت با لزوم نبرد علیه تروریسم وجود ندارد، تداوم نبرد عراق و حضور نظامی در این کشور را معادل و مترادف نبرد با تروریسم تلقی کرده و بدین ترتیب امکان تعیین زمانی قطعی برای عقب نشینی نظامیان را کاهش دهند.
شکست یا فرار
دنیس هاسترت نماینده جمهوریخواه ایلینویز و سخنگوی کنگره در سخنانی کوتاه جنگ عراق را مترادف دفاع از آزادی دانسته و افزود: زمانی که آزادی ما به چالش کشیده می شود، آمریکایی ها از صحنه فرار نمی کنند. سخنان هاسترت اما با مخالفت نانسی پلوسی ، از رهبران اقلیت دموکرات و نماینده کالیفرنیا روبه رو شد. پلوسی با اشاره به اینکه «جنگ ، سیاست شکست خورده دولت بوش است »، تصریح کرد: ما در جنگ عراق نیاز به تغییر جهت داریم .
سیاسی کاری یا هراس از آینده
دموکرات های کنگره در قبال انتقادات وسیع محافظه کاران که تعیین زمان برای عقب نشینی قطعی از عراق را امری سیاسی در آستانه انتخابات میان دوره ای تلقی می کردند، اعلام کرده اند که طرح خود را به هیچ وجه سیاسی ندانسته و ترجیح می‌دهند از کنار جوسازی های جمهوریخواهان بی اعتنا بگذرند. انتظار می رود نمایندگان دموکرات در تصویب طرح خود از حمایت برخی از نمایندگان جمهوریخواه مخالف جنگ عراق و روند اوضاع در آن منطقه نیز برخوردار باشند.
کارشناسان معتقدند در شرایطی که بخش قابل توجهی از کرسی های کنگره در ماه نوامبر به معرض رای مردمی گذاشته خواهد شد، بسیاری از نمایندگان جمهوریخواهی که باید برای تصاحب مجدد کرسی خود به مبارزه بپردازند، شاید ترجیح بدهند در این فاصله زمانی با جدا کردن خود از صفوف حامیان بوش و مخالفت با برخی سیاست های جنجالی کاخ سفید به ویژه در مورد جنگ عراق ، فضای چندانی برای حملات رقبای دموکرات خود باقی نگذارند. در صورتی که این پیش بینی منطقی به نظر می رسد می توان انتظار داشت که کنگره در قبال تعیین زمان قطعی برای عقب نشینی از عراق ، در مقایسه با سنا، رویکردی متفاوت در پیش بگیرد.
سنا در کنار بوش
سنای آمریکا یک روز پیش از آغاز مباحثات جنجالی در کنگره با اکثریت قاطعی درخواست تصویب عقب نشینی نیروها از عراق تا پایان سال جاری و محدود کردن حضور نظامی آمریکا به نیروهای ویژه ای را که برای آموزش و تقویت نیروهای امنیتی عراق ضروری هستند، رد کرد. به موجب این طرح ، این نیروهای ویژه نیز حداکثر تا پایان سال 2007 می بایست از عراق خارج می شدند. جمهوریخواهان در سنا نیز رویکرد مشابهی پیش گرفته و با مرتبط کردن خروج از عراق به عقب نشینی در برابر تروریست ها درنهایت باعث شدند تا این طرح با اکثریت قاطع 93 در برابر 6 رد شود. رهبران اقلیت دموکرات اما وعده داده اند که هفته آینده بار دیگر این طرح را در دستور کار قرار داده و این بار اوضاع را بر رقبای جمهوریخواه خود تنگ تر کنند.
ابهام در کنگره
کنگره آمریکا اما برخلاف سنای این کشور حاضر به تبعیت از خواسته های جمهوریخواهان نیست . نگرانی کاخ سفید از سرنوشت طرح مزبور در کنگره باعث شده تا پنتاگون جزوه ای 74 صفحه ای را که حاوی پاسخ های کاخ سفید به انتقادات مطرح شده در مورد جنگ عراق است ، در اختیار نمایندگان قرار دهد. این «پاسخنامه » در حالی منتشر شده است که طبق آخرین آمار تاییدشده از سوی وزارت دفاع آمریکا، تلفات نظامیان این کشور در عراق به 2 هزار و 500 تن رسیده است .
نمایندگان جمهوریخواه در مباحثات روز گذشته خود دموکرات ها را «ترسو و فراری » خوانده و در مقابل دموکرات ها نیز هواداران بوش را «پیاده نظام کاخ سفید» تلقی کردند که جرات مخالفت با ژنرال ها را ندارند!
راحم امانوئل نماینده دموکرات ایلینویز در سخنانی آتشین کنگره را «محفلی تحت نفوذ جمهوریخواهان » خوانده و افزود: این محفل نشست و تماشا کرد که چگونه اشتباهی پس از اشتباهی دیگر و شکستی پس از شکست دیگر، برای مردم آمریکا فاجعه آفرید.
فیل گینگری ، جمهوریخواه جورجیایی ، در جواب با اشاره به اینکه «نبرد عراق ، جنگی برای دفاع از صلح ، آزادی و دموکراسی در خاورمیانه و جهان به صورت عام » است ، افزود: ما باید صرفا بر پیروزی متمرکز شویم .
سنا، خنجری در پشت کنگره
در میانه این مباحثات تصویب بودجه 60 میلیارد دلاری از سوی سنا برای تداوم جنگ در عراق و افغانستان که به درخواست بوش صورت گرفته ، از سوی نمایندگان دموکرات کنگره به خنجری تشبیه شده که در پشت آنان فرود آمده است . تصویب این بودجه اضافی عملا به پنتاگون امکان می دهد تا عملیات خود را وسعت بخشیده و حتی حضور فعلی آمریکا در عراق را افزایش دهد. در شرایطی که کنگره سرگرم مباحثه در مورد عقب نشینی نظامی از عراق است ، تصویب این بودجه اضافی عملا بی اثر کردن تلاش های کنگره و تحت الشعاع قرار دادن تلاش دموکرات ها را به دنبال دارد.
بازگشت کری با طرح
طرح سناتور کری ، رقیب سابق بوش و سناتور ارشد دموکرات اما با حمایت برخی از سناتورهای جمهوریخواه و اقلیت دموکرات قرار است در سنا مطرح شود. به موجب این طرح ، کاخ سفید باید تعیین زمان عقب نشینی نظامیان از عراق را به دولت این کشور واگذار کند. به موجب طرح سناتور کری ، دولت عراق باید تا 31 دسامبر 2006 (پایان سال جاری میلادی ) زمان عقب نشینی قطعی نیروهای آمریکایی و نحوه آن را تایید کند. این طرح باعث می شود تا سیاستمداران عراقی با تعیین زمان و نحوه عقب نشینی ملاحظات لازم امنیتی را نیز لحاظ کنند و بدین ترتیب عواقب عقب نشینی از عراق متوجه آنان گردد.
دموکرات ها معتقدند در صورت احاله تعیین زمان عقب نشینی به دولت عراق ، نه تنها تصمیم بهتری در این زمینه گرفته خواهد شد، بلکه جمهوریخواهانی که معتقدند خروج نیروها به هرج و مرج در عراق می انجامد نیز با این طرح همراه می شوند. طرح سناتور دموکرات قرار است در روزهای آتی در سنای آمریکا مطرح شود. این طرح البته زمانی شانس عملیاتی شدن خواهد داشت که همتایان دموکرات کری در کنگره در تصویب زمان قطعی خروج از عراق در روزهای آتی ناکام بمانند.