حزب اعتماد ملی از درون قدرت برنیامده است

سیدمحمد خاتمی رئیس جمهور سابق کشورمان در دیدار اعضای دفتر سیاسی حزب اعتماد ملی در حالی که شکل گیری حزب اعتماد ملی به عنوان حزبی که ناشی از قدرت نیست را پدیده مبارکی در عرصه سیاسی پس از پیروزی انقلاب اسلامی نامید به تشریح تاریخچه شکل گیری احزاب در ایران پرداخت .
خاتمی با تاکید بر اینکه نسبت قدرت و احزاب با مردم در جامعه ایرانی قابل بررسی است ، گفت : ما قبل از پیروزی انقلاب اسلامی دو نوع حزب داشتیم ، یکی احزابی که از سوی قدرت ساخته می شدند که نمونه بارز آن حزب ایران نوین و یا رستاخیز بود و دیگر احزابی که در کنار قدرت یعنی حول محور افرادی چون مصدق و یا کاشانی شکل می گرفتند اما در این میان احزابی بودند که به صورت مستقیم به قدرت حاکم وابسته نبودند و احیانا در میان بخش هایی از مردم به خصوص جوانان هم نفوذ داشتند چون حزب توده که البته این حزب نیز متکی به قدرت بیرون از مرزها بود و بنابراین باید گفت که همواره احزاب در جامعه ایرانی ناشی از قدرت بوده اند.وی به جریان شکل گیری احزاب پس از پیروزی انقلاب اشاره کرد و گفت : پس از پیروزی انقلاب اسلامی چهره های شاخا و رهبران در جمهوری اسلامی حزب جمهوری اسلامی را با هدف فراگیر شدن تشکیل دادند و در همین دوران احزاب و گروه هایی از درون جریانات قدرت مداری که انقلابی بودند و با رژیم شاه در جمع های بسته مبارزه می کردند شکل گرفتند و مدعی بودند که صدای خلق هستند ولی همان گروه ها آشفتگی های را به وجود آوردند که باعث شد برخی از آنها از سوی جامعه و قدرت برآمده از مردم حذف شدند.
رئیس موسسه بنیاد باران تصویری از شرایط موجود حاکم در جامعه ارائه کرد و افزود: طی این سال ها شاهد شکل گیری احزابی بودیم که هرگاه قدرتی روی کار آمده پدید آمده اند و البته در جای خود محترم هم هستند.
رئیس جمهور سابق کشورمان با ترسیم چنین فضایی که از منظر او همواره احزابی به وجود آمده اند که به نحوی ناشی از قدرتند، حزب اعتماد ملی را حزبی نامید که از درون قدرت برنیامده است . خاتمی تصریح کرد: حزب اعتماد ملی سعی می کند که با اتکا به مردم و باورهایی که نسبت به جامعه دارد بخشی از جامعه را نمایندگی کند و آن را سامان دهد. وی ظهور حزب اعتماد ملی را یک پدیده مبارک در طول تاریخ صد سال گذشته ایران خواند و گفت : به نظر من در شرایط کنونی باید حزب اعتماد ملی تقویت شود و البته این حزب توقع ندارد که با حضورش دیگر احزاب کنار روند و قصد ندارد تا عرصه را برای دیگران تنگ کند بلکه سعی می کند تا با شناخت خواسته های مردم و اعمال معیارهای دموکراتیک در درون خودش ، آن معیارها را در سطح جامعه گسترش دهد.
رئیس موسسه بین المللی گفت وگوی تمدن ها پیشنهاد کرد تا حزب اعتماد ملی برای حفظ جنبه های اصیل هویت خودش در این عرصه در کنار شعارهایی که دارد با پرهیز از انحصارطلبی با فکر و منطق یک الگوی مناسب از تشکیلات و حتی دولت اسلامی را ارائه دهد و مردم را به آن فراخواند. خاتمی توضیح داد: حزب اعتماد ملی می تواند طرح نظام مدیریت کشور را با توجه به شرایط داخلی و بین المللی ارائه کند و آن را به رای بگذارد.رئیس بنیاد باران بر این باور است که اکنون اصلاح طلبان باید بیش از زمانی که در درون قدرت بوده اند فکر کنند و با تکیه بر تجربیات گذشته و بررسی نقاط ضعف و قوت خود و در نظر گرفتن موفقیت ها و ناکامی ها الگویی را عرضه و مردم را به این الگو دعوت کنند.وی تاکید کرد: «اگر بسیاری از ارزش ها و نیز واقعیت ها را در ارائه این الگو رعایت کنیم ، این الگو حتما قابل پذیرش خواهد بود.»
رئیس جمهور سابق کشورمان در عین حال در مقابل نگرانی هایی که اعضای دفتر سیاسی حزب اعتماد ملی نسبت به شرایط موجود بیان داشتند، تصریح کرد: «در شرایط فعلی دیگر جناح بندی های قدیمی در قالب گروه های چپ و راست یا لیبرال و سوسیال مسلک چندان معنی ندارد؛ بلکه تقسیم بندی جدیدی به وجود آمده که تمام نیروهای دلسوز انقلاب و اسلام و ایران باید نسبت به آن هوشیار باشند و آنان که به راه امام ، به مردم سالاری و به عدالت معتقدند باید به یکدیگر نزدیک تر شوند و با تفاهم بیشتر و جدیت حرکت کنند.»
خاتمی تاکید کرد برای آسیب شناسی جریان اصلاحات باید بسیاری از مباحث با نگاه به آینده تحلیل شود نه اینکه در گذشته بمانیم و نتوانیم نسبت به آینده تصمیم گیری کنیم .
رئیس موسسه بنیاد باران در بخش دیگری از سخنان خود به اهداف پیروزی انقلاب اسلامی اشاره کرد و به بازگویی اندیشه های امام (ره ) پرداخت و گفت : «انقلاب اسلامی اتصال خواست تاریخی مردم با هویت تاریخی شان بود و درواقع امام (ره ) از موضع دین ، ندای آزادی ، عدالت و استقلال و پیشرفت سر داد و بنابراین من معتقدم که با حذف دین به دموکراسی نخواهیم رسید.»
سیدمحمد خاتمی در مقابل نگرانی های میهمانانش درباره وضعیت پرونده هسته ای ایران گفت : «ما می گوییم که برای تامین انرژی هسته ای باید خودمان صنعت هسته ای صلح آمیز داشته باشیم که خوشبختانه به همت دانشمندان و کارگزاران شایسته اساس این صنعت را به دست آورده ایم .»
وی با اشاره به وضعیت دولت آمریکا در برابر اعمال فشار به ایران گفت : «آمریکا باید برای انجام هر اقدامی علیه ایران توافق نیروهای بزرگ دنیا چون چین و روسیه و سایرین را دریافت کند. آمریکا در موقعیتی نیست که بتواند راسا و به تنهایی علیه ایران وارد عمل شود و امروز بیش از هر زمان دیگری به خاطر نتایج فاجعه باری که سیاست های جنگ طلبانه و مغرورانه اش داشته است در داخل تحت فشار است . امیدوارم طرحی که مطرح شده است برای خریدن زمان از سوی آمریکا و دستیابی به موضع محکم تر علیه ایران نباشد. ما هم با هوشیاری باید از موقعیت ها استفاده کنیم تا بتوانیم با حفظ منافع و نیز حقوق خود از بحران بگذریم .»
سیدمحمد خاتمی همچنین با اشاره به بحث انتخابات های آینده در حالی که نسبت به آینده ابراز امیدواری کرد خطاب به تمامی گروه های اصلاح طلبی که ائتلاف را تنها راه پیروزی می دانند گفت : «حتما نباید ائتلاف شکل گیرد. آنچه مهم است تفاهم است که رسیدن به آن کار مشکلی نیست . امیدوارم دست اندرکاران امور نیز وضعیت را به گونه ای فراهم آورند که امکان حضور گروه های مختلف و آزادانه مردم در صحنه میسر باشد.»
در ابتدای این دیدار جواد اطاعت رئیس دفتر سیاسی حزب اعتماد ملی آغازگر بحثی بود که به دنبال آن دیگر اعضای شورای مرکزی حزب اعتماد ملی ضمن ارائه گزارشی از نحوه شکل گیری حزب اعتماد ملی و نحوه فعالیت های آن نگرانی های خود را از شرایط فعلی و سرنوشتی که جریان اصلاحات دچار آن شده است بیان کردند.اطاعت با اشاره به افزایش انتظارات در جامعه با توجه به وعده های دولت نهم گفت : «اکنون شاهدیم که افزایش انتظارات مردم مشکلاتی را ایجاد کرده و این در راستای وعده هایی است که برای افزایش بودجه های استانی داده می شود و این در حالی است که این موضوع جدیدی نیست و همیشه وجود داشته است .»
در عین حال وی با ابراز نگرانی از رواج خرافه گرایی در جامعه از رئیس جمهور سابق کشورمان درخواست کرد تا با استفاده از پتانسیل خویش در بعد فرهنگی از ترویج خرافه گرایی جلوگیری کند.
همچنین وی با اشاره به چهره خشنی که جریان های فکری طالبان و القاعده از اسلام ارائه می کنند خطاب به سیدمحمد خاتمی گفت : «شما می توانید در مقابل این جریان های فکری آلترناتیوی را به جهان اسلام ارائه دهید.»
اطاعت از خاتمی خواست تا با حضور در عرصه های مختلف به مجموعه اصلاح طلبان کمک کنند تا بتوانند با شناخت از محیط پیرامون شان با جدیت در مسیر اصلاحات حرکت کنند.
اسماعیل دوستی دیگر عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی دیگر سخنران این جمع بود که با یادآوری دوران 8 ساله ریاست جمهوری خاتمی از اصلاح طلبانی گله کرد که با سیاه نمایی تلاش های دولت اصلاحات باعث انحراف مسیر اصلاحات شدند.
دوستی به تشریح فعالیت های دوره اول ریاست جمهوری خاتمی پرداخت و گفت : «در دوره اول ریاست جمهوری شما بسیار سخت بود زیرا گروه های رقیب و مخالف اجازه فعالیت نمی دادند و موانعی را بر سر راه دولت اصلاحات ایجاد می کردند، اما در همان دوره بود که ما انتخابات شوراها و مجلس ششم را برگزار کردیم ، در آن سال ها جریان مخوف قتل های زنجیره ای را پشت سر گذاشتیم و جنابعالی با روحیه ای لطیف برگ زرینی را در تاریخ انقلاب ثبت کردید.»
وی سپس به جریان انتخابات هشتم ریاست جمهوری اشاره کرد و افزود: «توفیقات شما از روسای جمهور سابق بیشتر بود و حاصل این زحمات 2 میلیون رای بیشتر بود که علی رغم وجود 7 رقیب دیگر برای شما ثبت شد.»
دوستی وقایع دو سال آخر دوران ریاست جمهوری خاتمی را یادآور شد و گفت : «در سال های آخر دوره دوم ریاست جمهوری شما جریانی در بین اصلاح طلبان به وجود آمد که اصلاح طلبان را از استراتژی اول دور ساخت .»وی افزود: «این جریان تا حدی پیش رفت که عبور از خاتمی ، خط امام ، حکومت و یا تغییر قانون اساسی را مطرح کرد و تلاش های دولت هشتم را با سیاه نمایی معرفی ساخت و این جریان دولت شما را ناکارآمد مطرح کرد.»وی خطاب به خاتمی گفت : «جریانی که دولت اصلاحات را تخریب می کرد از داخل جریان خودمان بود و بنابراین شکست ما در انتخابات اخیر ناشی از عدم ائتلاف بود.»
رضا حجتی عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی قبل از هر سخنی از همگان پرسید چرا جریان اصلاحات به چنین سرنوشتی دچار شد که همه چیز را به یک جریان بنیادگرا واگذار کرد؟
حجتی در به تصویرکشیدن علت این موضوع تمامی موانع را سهم رقبا ندانست و او هم به مانند دیگر سخنرانان این جمع به انتقاد از جریانی پرداخت که بیش از هر چیز به حذف دیگران می اندیشیدند.
وی خاطرنشان ساخت : «جریان اصلاحات در عین ناباوری در سال 76 به پیروزی رسید ولی رفته رفته این جریان تبدیل به فرقه ای شد که سعی در کنار زدن دیگران داشت ، نقدی که زمانی در دفتر تحکیم نسبت به آقای هاشمی مطرح می کردیم مبنی بر تشکیل دولتی مبتنی بر الیگارشی خانوادگی در دولت شما هم همین روند شکل گرفت و این جریان هیچ کس را به بازی نمی گرفت و خود را عقل کل می دانست .»
حجتی تاکید کرد: «منبع قدرت اصلاح طلبان رای مردم بود که بخش عمده ای به دلیل خصوصیت کاریزماتیک شخص خاتمی به وجود آمده بود ولی برخی بسیار ناشیانه در حوزه سیاست وارد شدند و از این قدرت برای تحقق مهار قدرت متمرکز به وسیله مشروط کردن قدرت و تحقق جمهوری خواهی طبق مانیفست جمهوری خواهی اکبر گنجی استفاده کردند.»
در ادامه ابوالحسنی رئیس دانشکده علوم سیاسی دانشگاه تهران با اشاره به تعریفی که سال ها پیش خاتمی از منظر یک استاد دانشگاه از هویت انقلاب ارائه کرده بود، گفت : «هویتی که شما از انقلاب اسلامی ارائه کردید خواهان حضور قوی مذهب در قامت اصلاحگر سیاست بود که از خط امام (ره ) پیروی می کرد که اکنون به نظر می رسد این هویت در محاق شدیدی قرار گرفته و به انزوا کشیده شده است .»
وی از خاتمی درخواست کرد تا این هویت مذهبی ، سیاسی و اصیل انقلابی که بخش اعظم جامعه آن را پذیرفته اند از انزوا نجات دهد تا جریان رادیکالی به نام مذهب و با حمایت از قدرت سیاسی این هویت را تخریب نکند. وی خطاب به رئیس مو سسه بنیاد باران گفت : «ما باید از این فرصت استفاده کرده و الگوی مناسبی را از دولت اسلامی ارائه کنیم تا پس از اتمام دوره این جریان آلترناتیوی وجود داشته باشد.»