شناسنامه مجرمیت

* به تازگی طرح افزایش ضریب امنیت اجتماعی مورد توجه دادستان و نیروی انتظامی تهران بزرگ قرار گرفته است، لطفاً درباره ضرورت، اهداف و شیوه اجرای طرح توضیح دهید؟
** شهری مانند تهران با جمعیتی بالغ بر ۱۰ تا ۱۳ میلیون نفر، مستلزم مدیریت خاصی در امنیت است. حفظ امنیت و آسایش در این شهر با توجه به حضور دادسرا و در رأس آن دادستان به عنوان مدعی العموم، می طلبد تا اقدام هایی برای حفظ حقوق عامه مردم انجام دهیم که در این راستا چندین و چند سال است ستاد پیشگیری و مبارزه با جرایم خاص در سطح استان فعال است، بعد از احیای دادسرا، مسئولیت این ستاد در تهران برعهده دادستان عمومی و انقلاب قرار گرفت و با توجه به وظیفه دو بعدی ستاد در امر پیشگیری و مبارزه با جرایم خاص، قرار شد با استفاده از امکانات و نیروهای پلیس برای افزایش امنیت اجتماعی شهر تهران، اقدام هایی انجام شود که یکی از آنها «طرح برخورد بااراذل و اوباش» است. هدف از اجرای این طرح افزایش احساس امنیت در جامعه است؛ با شناسایی و برخورد با کسانی که به ایجاد ناامنی در جامعه می پردازند و در اجرای آن علاوه بر نیروی پلیس از همکاری مردم نیز در شناسایی اخلالگران استفاده می کنیم، با هماهنگی به عمل آمده با نیروی انتظامی مقرر شد برای همه افرادی که دستگیر می شوند، شناسنامه تهیه و در آرشیو نگهداری شود و اگر نیازی به برخورد قضایی بود نیز متخلفان پس از اجرای حکم تحت کنترل نامحسوس نیروی انتظامی قرار بگیرند.
* در صحبت های خود به اصطلاح «اراذلو اوباش» اشاره کردید، آیا عنوان دقیق طرح، برخورد با اراذل و اوباش است، در این صورت تعریف دقیق این افراد چیست؟ آیا به نظر شما در استفاده از این اصطلاح خطر برچسب زنی وجود ندارد و این که راه بازگشت این قبیل افراد به جامعه بسته نمی شود؟
** عنوان دقیق طرح «افزایش ضریب امنیت اجتماعی» است و همانطور که گفتم با اجرای آن قصد داریم احساس امنیت را در جامعه افزایش دهیم تا مردم به این باور برسند که نیروهای پلیس و قوه قضاییه همه چیز را تحت کنترل قرار دادند و لازم نیست نگران باشند، در باره لفظ اراذل و اوباش باید گفت که این اصطلاح در قانون وجود ندارد و افرادی که در اجرای این طرح تحت تعقیب قرار می گیرند، کسانی هستند که مرتکب بزه هایی از قبیل ایجاد مزاحمت برای نوامیس مردم، زورگیری، عربده کشیدن، شرب خمر، تهیه و توزیع و استفاده از قرص های روانگردان و جرایمی از این قبیل می شوند، در ضمن یکی از جرایمی که امروزه موجب آزار مردم شده تهیه، پخش و توزیع نوارها و سی دی های غیرمجاز مبتذل و مستهجن است. این موضوع هم در قالب این طرح مورد پیگیری قرار گرفته و ما در مقاطع مختلف این کار را انجام دادیم، درماه رمضان هم با کسانی که ایجاد مزاحمت می کردند برخورد کردیم.
درباره خطر برچسب زنی، ما در تعاملاتی که قبل ازاجرای طرح با نیروی انتظامی داشتیم تذکرهای لازم را دادیم و تأکید کردیم که این طرح جنبه پیشگیرانه دارد و به قصد تذکر و تنبیه کسانی که در معرض ارتکاب جرم قرار دارند، اجرا می شوند و تأکیدکردیم که در این طرح برخورد انتظامی ملاک است نه برخورد قضایی و بنا نیست به هر کسی انگ اراذل و اوباش بزنیم، جوانان ما انسان های فرهیخته ای هستند که باید از پتانسیل آنها استفاده شود، در اجرای طرح نیز بازرسی و مراقبت های ویژه انجام می گیرد تا حقوق شهروندان ضایع نشود. ما امنیت و حفظ حقوق شهروندی را لازم و ملزوم یکدیگر می دانیم و از مردم شریف تهران انتظار داریم که تعامل و همکاری کنند تا عوامل ناامنی شناسایی شوند.
* در اواخر تابستان سال گذشته نیز طرحی مشابه در سطح شهر تهران اجرا شد، لطفاً ضمن تشریح دستاوردهای آن طرح، از موانع و مشکلات اجرایی احتمالی آن بگویید.
** با اجرای طرح های گذشته، تعداد زیادی از ایجادکنندگان ناامنی در سطح شهر شناسایی شدند، ضمن این که محله های آسیب پذیر هم شناسایی شد، مانند بعضی از پارک ها، محله های عمومی، برخی از سینماها، خیابان های پررفت و آمد و معابری که از آنها نام نمی برم تا حساسیت ایجاد نشود، بنابراین در دور جدید اجرای طرح که از پنجم آذر شروع شده و ۳ روز از اجرای آن می گذرد، از تجربه های گذشته استفاده شده و بیشتر در نقاط آسیب پذیر تمرکز کرده ایم.
* در نوبت قبلی چند نفر شناسایی شدند؟
** حدود ۳ هزار نفر شناسایی شده.
* برای اجرای طرح مراجع و محاکم قضایی خاصی درنظر گرفته شده است؟
** در هر ناحیه از شهر تهران ۲ شعبه دادسرا به این امر اختصاص یافته و قضات ویژه به موضوع رسیدگی می کنند که این امر سرعت خاصی به رسیدگی بخشیده است، در ضمن در تعامل با ریاست دادگاه های عمومی و انقلاب تهران مقرر شد تا در صورت نیاز به برخورد قضایی، در محاکم خاصی این کار انجام شود.
* در مورد خاستگاه طبقاتی ایجادکنندگان ناامنی در جامعه توضیح دهید که بیشتر از چه قشرهایی هستند؟
** از طبقات مختلف هستند، این طور نیست که حتماً از طبقه مستضعف و ضعیف باشند، بسیاری از جوانان طبقه مرفه هم با استفاده از قرص های روانگردان اعمالی انجام می دهند که خود و جامعه را به خطر می اندازند. قشر مستضعف به لحاظ برخی از مشکلات اجتماعی ممکن است در این زمینه بیشتر به چشم بخورند، اما جوانان قشر مرفه به دلیل سیری بیش از حد و نیافتن خواسته هایشان، دنبال چیزهای فوق العاده بگردند، به همین دلیل در مجالس لهو و لعب حضور پیدا می کنند و...
* در فازهای سابق، اجرای طرح شناسایی و برخورد با جرایم شبکه ای و سازمان یافته نیز از اهداف طرح اعلام شده بود، در این باره چه دستاوردهایی داشته اید؟
** در اجرای طرح های قبل، شبکه های فیوج را شناسایی کردیم و به تازگی با شبکه یاکوزا برخورد کردیم، البته نباید اسم خاصی برای این شبکه ها بگذاریم. این ها افرادی بودند که ایجاد مزاحمت می کردند و جوانان را فریب می دادند، دختران را اغفال می کردند و با خوراندن داروهای شیمیایی و روانگردان زیر سلطه خود درمی آوردند و اعمال مجرمانه مرتکب می شدند. متأسفانه بحث جرایم سازمان یافته، یکی از معضلاتی است که با آن مواجه ایم، نه این که امکان برخورد وجود نداشته باشد، بسیاری از نیت های شرارت بار باندی در نطفه خفه می شود و با همکاری پلیس آگاهی تهران و بازرسی از محل اختفای مظنونان، توانسته ایم مانع ارتکاب بسیاری از اعمال مجرمانه شویم، در شبکه ای هم که به تازگی دستگیر کرده ایم بالغ بر ۹۲ نفر حضور داشتند که به جرایم مختلفی از قبیل توزیع مواد روانگردان و قرص های اکستازی، زورگیری، ایجاد رعب و وحشت، سرقت متعدد خودرو و.. اشتغال داشتند. در اجرای این طرح نیز از نیروهای انتظامی می خواستیم با حضور در محل ها و با استفاده از اطلاعاتی که در شورایاری ها، بسیج محله ها وجود دارد و یا از کسبه که حضور مستمر در محله دارند، اطلاعات مربوط به آنها را کسب کنند تا برای شناسایی و دستگیری افرادی که موجب برهم زدن نظم عمومی می شوند، اقدام شود.
* باوجود اجرای طرح در سال های گذشته و عزم و همکاری قوه قضاییه و پلیس در حفظ امنیت جامعه، متأسفانه همانطور که اشاره کردید به تازگی جامعه با مسأله آزاردهنده تهیه و توزیع سی دی های غیرمجاز و ناامنی حریم خصوصی مردم مواجه شده است. این موضوع تأثیری بر اعتمادبه نفس شما به عنوان یک مقام امنیتی و قضایی در مواجهه با امواج جدید بزه و ناامنی نمی گذارد؟
** حفظ امنیت وظیفه ماست و عزم ما در این راستا جدی است. ناامنی هم درتمام جوامع بشری وجوددارد، کشورهای پیشرفته اروپایی و آمریکایی هم نتوانسته اند جامعه ای کاملاً امن پدیدآورند، با اوضاع و امکانات موجود فکرمی کنم بیش از حد توان خود، کار می کنیم و این هم محصول یاری خدا و همکاری مردم است. هدف ما ارزشمند و گرانمایه است و برای رسیدن به آن باید هزینه کنیم. هزینه های مادی، انسانی، روحی و معنوی و باید آنقدر امنیت در جامعه تأمین شود تا بچه خردسال و پیرمرد و پیرزن ۸۰ -۷۰ساله هم احساس ناامنی نکنند.
* به نظر شما ریشه های شرارت و ناامنی اجتماعی را درکجا باید جست وجو کرد؟
** عوامل متعددی در ایجاد ناامنی دخیل اند، نبود مراکز سالم تفریحی برای جوانان که بتوانند پتانسیل خود را تخلیه کنند، نبود امکانات آموزشی ارزان قیمت، نبود ارتباط خوب بین اعضای خانواده، برقرار نبودن ارتباط تنگاتنگ بین خانه، مدرسه یا محل آموزش جوانان، بیکاری، بالارفتن سن ازدواج جوانان و بسیاری از عوامل دیگر.
* جدای از برخوردهای قضایی و امنیتی، چگونه ممکن است از بروز ناامنی در جامعه پیشگیری کرد؟
** شناسنامه دارکردن مجرمان حرفه ای و شناسایی افراد درمعرض ارتکاب جرم که البته اقدامی امنیتی و انتظامی است، نوعی اقدام پیشگیرانه است. اما به طور کلی حضور نیروهای پلیس نباید درجامعه پررنگ باشد، دنیا دارد به سمت استفاده هرچه بیشتر از تکنولوژی پیش می رود، امروزه همه چیز الکترونیک شده، نیروی پلیس هم باید در تحقیقات جرم شناسانه فعال باشد نه این که فقط حضوری فیزیکی درمعابر و چهارراه ها داشته باشد، باید با استفاده از دوربین های کنترل در معابر، چهارراه ها، بانک ها، فروشگاه های بزرگ و جواهرفروشی ها، حضور محسوس پلیس را درجامعه کاهش داد، در اصل افزایش امنیت در جامعه به دستگاه قضایی و نیروی انتظامی منتهی نمی شود، این یک امر ملی است که همکاری همه قوا را می طلبد. مسئولان باید زمینه اشتغال جوانان را فراهم کنند، سن ازدواج باید کاهش یابد، صدا و سیما هم باید در این زمینه فعال باشد و از تولید و پخش فیلم هایی که خطر بدآموزی دارد، خودداری کند.
بدآموزی برخی از فیلم های پخش شده از صدا و سیما به مراتب تأثیرگذارتر از دیگر عوامل جرم زاست، صدا و سیما باید زیبایی، خوبی و عشق را نشان دهد تا جوانان از خوبی ها، تأثیر بپذیرند.