جامعه مطبوعاتی و جامعه مدنی

علی مزروعی
«انجمن صنفی روزنامه نگاران» نهادی مدنی است که از بطن جامعه روزنامه نگاری کشور و در پاسخگویی به مقتضیات زمانه، پس از دوم خرداد ۷۶ و روی کار آمدن دولت اصلاح طلب خاتمی تاسیس و راه اندازی شد. این انجمن که با حمایت اعضا توانسته است شرایط متلاطم سال های پس از ۷۶ را پشت سر گذارد و هم اکنون به عمر ۹سالگی خود رسیده است نشانی از پیشگامی روزنامه نگاران در عرصه جامعه مدنی ایران دارد. اینکه چقدر این انجمن توانسته است با توجه به شرایط محیطی و امکانات و مقدورات خود پاسخگوی توقعات و انتظارات اعضا باشد البته جای بحث و فحص و نقد و نظر دارد و قطعا در جای خود باید بدان پرداخته شود، اما در جامعه ایرانی که عمر نهادهای مدنی کوتاه و پدیده جوانمرگی بر غالب فعالیت ها حاکم است، دوام و بقای انجمن صنفی را باید به فال نیک گرفت و برای ادامه حیات آن تلاش کرد و این مسئولیت بیش از همه متوجه روزنامه نگاری و به ویژه اعضای این انجمن است. خوشبختانه به رغم همه کاستی های که در فعالیت های انجمن می توان یافت و یا کاستی هایی که منتقدان انجمن بر آن انگشت می نهند و مخالفان برجسته می کنند، این نهاد توانسته است در گذر زمان اعتماد نسبی روزنامه نگاران را جلب کند. افزایش تدریجی اعضا به ۳۶۰۰ نفر که نیمی از آنها عضو پیوسته فعال و دارای حق رای اند خود بهترین شاهد این مدعا است و البته این جمعیت دربرگیرنده غالب روزنامه نگاران کشور با هر گرایش فکری و سیاسی است. نکته دیگری که در این رابطه بسیار حائز اهمیت و تذکر است پایبندی اعضا و هیات مدیره و بازرسین به اساسنامه انجمن بوده است. بر پایه این قاعده هرساله مجمع عمومی انجمن برگزار و اعضا در جریان فعالیت های انجمن قرار گرفته و انتخاب بازرسین انجام شده و هر سه سال یک بار هم انتخابات هیات مدیره برگزار شده است. به عبارت روشن انجمن به شیوه ای کاملا دموکراتیک اداره شده و اعضا این فرصت را داشته اند که هر سه سال یک بار درباره اعضای هیات مدیره تصمیم بگیرند و این فرصت همواره به روی منتقدان باز بوده است که از درون انتخابات ارزیابی های خود را محک زنند و راه خود را برای جابه جایی اعضای هیات مدیره و بازرسین و اداره انجمن بجویند. طبعا در انتخابات پیشاروی انجمن که در مجمع عمومی سالانه یکشنبه ۱۵ مرداد ساعت یک بعدازظهر در محل حسینیه ارشاد برگزار خواهد شد، همین فرصت برای همه اعضا فراهم است تا از میان نامزد های موجود به آنانی که فکر می کنند بهترین برای اداره انجمن هستند هفت نفر برای هیات مدیره و سه نفر بازرسین رای بدهند و اداره این نهاد را برای سه سال به آنها بسپارند و قطعا هیات مدیره ای که برآمده از رای اکثریت اعضای مجمع باشد مورد اعتماد و پاسخگوی اعضا خواهد بود. از آنجا که نوبت سوم مجمع عمومی سالانه انجمن با حضور هر تعداد از اعضا رسمیت یافته و انتخابات برگزار خواهد شد مشارکت هرچه بیشتر اعضا در این مجمع ضروری است چرا که هیات مدیره برگزیده پایگاه مشروعیتی مستحکم تری خواهد داشت و مشارکت اعضا درجه مقبولیت انجمن در جامعه و بین اعضا را رقم خواهد زد. نویسنده که در سه دوره انتخابات انجمن توانسته اعتماد اعضا را به دست آورد و به عنوان رئیس هیات مدیره با همکاری صمیمانه دیگران اعضای هیات مدیره در سه دوره و به ویژه دبیران انجمن، اداره انجمن را در نه سال گذشته پی گرفته است، شهادت می دهد که در همه این سال ها تلاش هیات مدیره معطوف به اجرای کامل اساسنامه و در قالبی کاملا صنفی بوده است. هرچند در این ملک هیچ امری را نمی توان از سیاست جدا کرد و به ویژه فعالیت های مطبوعاتی و روزنامه نگاری ارتباطی جدانشدنی از سیاست دارند اما تمام تلاش انجمن ماندن در قالب «امور صنفی» بوده و راز بقای آن نیز در حفظ همین قالب است. ماحصل کلام آن که «انتخابات انجمن صنفی و مشارکت اعضا» دو روی سکه ای اند که آینده این نهاد مدنی را رقم می زند و امیدوارم همکاران روزنامه نگار با حضور فعال خود در انتخابات سرنوشت و آینده این نهاد را آنگونه که فکر می کنند و می پسندند رقم زنند و اسباب بقا و دوام و نشاط هرچه بیشتر آن را فراهم آورند.