مردم ایران در برابر فشار و تهدید مقاومند

گروه سیاسی: عصر روز دوشنبه پس از آنکه قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد در مورد فعالیت های هسته ای ایران به تصویب رسید، محمدجواد ظریف سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل اولین مقام رسمی بود که از طرف ایران نسبت به صدور قطعنامه ۱۶۹۶ واکنش نشان داد. او نطق خود در مورد این قطعنامه که ۱۴ عضو شورای امنیت به آن رای موافق دادند و تنها با مخالفت کشور قطر روبه رو شد، را با انتقاد آغاز کرد. ظریف خطاب به رئیس جلسه ۹ مرداد شورای امنیت چنین گفت: در نامه مورخ ۶ مرداد ۱۳۸۵ خود به جنابعالی، از شما درخواست کرده بودم که اجازه داده شود قبل از رای گیری صحبت نمایم تا شورا برای اولین بار از نظرات کشور ذیربط قبل از تصمیم گیری مطلع شود. به خاطر دارید که درخواست قبلی من برای صحبت در شورا به هنگام تصویب بیانیه رئیس مورخ ۹ فروردین نیز مورد قبول قرار نگرفته بود. او افزود: به واقع، این نشانه میزان شفافیت و انصاف است که شورای امنیت تاکنون یک بیانیه رئیس و یک قطعنامه در مورد یک کشور صادر کرده است، بدون آنکه حتی اجازه صحبت به آن کشور در شورا داده شود. ظریف البته گفت که این سخنان را که قبل از رای گیری شورای امنیت تهیه شده بود فقط برای ثبت در اسناد ارائه می کند. او سپس قدردانی عمیق خود را در مورد رای منفی قطر بیان کرد.
نماینده ایران در سازمان ملل اظهار داشت: این نخستین باری نیست که تلاش های جمهوری اسلامی ایران برای اتکا به توانایی های خویش و پیشرفت در حوزه فناوری با مقاومت شدید و فشارهای هماهنگ برخی از اعضای دائمی شورای امنیت مواجه می شود. در واقع ایران معاصر همواره در معرض بی عدالتی ها و برخوردهای مغرضانه متعددی از سوی این قدرت ها قرار داشته است. سپس ظریف از مبارزه مردم ایران برای ملی کردن صنعت نفت و قطعنامه شورای امنیت در ۱۲ اکتبر ۱۹۵۱ و تجاوز صدام حسین به ایران در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ سخن گفت و با اشاره به اینکه اعضای شورای امنیت حتی لازم ندیدند که تا هفت روز سخت پس از تجاوز صدام قطعنامه ای در مورد آن صادر کنند، این پرسش را مطرح کرد که آیا چنین نحوه برخوردی در این روزها آشنا به چشم نمی آید ادامه سخنان محمدجواد ظریف به حوادث اخیر لبنان اختصاص داشت. او در این زمینه گفت: طی همین چند هفته اخیر، شورای امنیت از انجام هر اقدامی جهت متوقف کردن تجاوز گسترده رژیم صهیونیستی علیه مردم فلسطین و لبنان و بحران انسانی وحشتناک ناشی از آن منع شده است. عبارات دیپلماتیک ناتوان از توصیف شیوه ای است که جنایت قتل عام در قانا در جلسه روز گذشته شورای امنیت مورد توجه قرار گفت. همچنین به رغم عادت سیری ناپذیر این رژیم متجاوز به انجام تجاوز و کشتار، امکان هر اقدامی هرچند کوچک نیز از این شورا برای پرداختن به زرادخانه هسته ای چنین رژیمی سلب شده است. نماینده ایران در سازمان ملل افزود: از سوی دیگر طی چند سال اخیر، چند قدرت بزرگ از هیچ تلاشی برای استفاده از تهدید به توسل به شورای امنیت یا تبدیل آن به ابزاری برای بازداشتن ایران از اعمال حق لاینفک اش در زمینه فناوری هسته ای برای مقاصد صلح آمیز که به صراحت در معاهده منع اشاعه سلاح های اتمی به رسمیت شناخته شده، فروگذار نکرده اند. او سپس یک بار دیگر رئیس جلسه را مورد خطاب قرار داد و گفت: مردم و دولت جمهوری اسلامی ایران مصمم به اعمال حق لاینفک خود در زمینه فناوری هسته ای برای مصارف صلح آمیز و توسعه دستاوردهای خویش در جنبه های مختلف مسالمت آمیز این فناوری هستند. در عین حال ایران به عنوان تنها قربانی استفاده از سلاح های کشتار جمعی در تاریخ معاصر، تولید و استفاده از این سلاح های غیرانسانی را هم از نظر عقیدتی و هم از حیث راهبردی مردود می داند. بخش دیگری از سخنان ظریف به همکاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی اختصاص داشت. او در این ارتباط گفت: جهت زدودن هرنوع ابهام، جمهوری اسلامی ایران اجازه داد تا آژانس اقدام به انجام مجموعه بازرسی هایی کند که می توان آن را قوی ترین بازرسی ای که تاکنون از سوی آژانس در یک کشور عضو انجام شده، دانست. این بازرسی ها شامل ۲۰۰۰ نفر روز بازرسی در طول سه سال گذشته، امضای پروتکل الحاقی در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۳ و اجرای بلافاصله آن تا ۶ فوریه ۲۰۰۶، ارائه بیش از ۱۰۰۰ صفحه اظهارنامه براساس پروتکل الحاقی، اعطای مجوز برای انجام ۵۳ مورد دسترسی تکمیلی به محل های متفاوت در سراسر کشور و دادن امکان به بازرسان برای تحقیق در مورد اتهامات بی اساس از طریق دسترسی بی سابقه به برخی مراکز نظامی می شود. او با بیان اینکه تمام گزارش های آژانس نوامبر ۲۰۰۳ حاکی از ماهیت صلح آمیز برنامه هسته ای ایران بوده است، گفت: جنجال زیادی از جمله در قطعنامه پیشنهادی ۹مرداد در مورد مطلب مطروحه از سوی آژانس راجع به اینکه آژانس هنوز در موقعیتی نیست که بتواند «نتیجه بگیرد که مواد و فعالیت های هسته ای اعلام نشده ای در ایران وجود ندارد» ایجاد شده است. اما بانیان قطعنامه اذعان مکرر مدیرکل آژانس را مبنی بر اینکه «روند نیل به چنین نتیجه ای روندی وقت گیر است» به راحتی نادیده می گیرند. آنها همچنین الحاقیه گزارش اجرای پادمان ها مورخ ژوئن ۲۰۰۶ را که حکایت از قرار داشتن ۴۵ کشور دیگر از جمله ۱۴ کشور اروپایی و چند کشور عضو این شورا در وضعیتی مشابه ایران دارد نادیده می گیرند. باید اضافه کنم که از سه کشور بانی قطعنامه مذکور دو کشور آشکارا با برخورداری از امتیاز ویژه خود مصون از هر تحقیق و بازرسی هستند و کشور سوم در این دسته بندی در کنار ایران قرار دارد. نماینده ایران در سازمان ملل تاکید کرد که برنامه صلح آمیز هسته ای ایران هیچ تهدیدی علیه صلح و امنیت بین المللی نیست و در نتیجه، مطرح شدن این موضوع در شورای امنیت خالی از وجه و عاری از هرگونه مبنای حقوقی و یا فایده عملی است. به اعتقاد ظریف طرح این موضوع در شورا برخلاف آنچه تبلیغ می شود، انعکاس نگرانی های بین المللی نیست، بلکه به عکس، نحوه برخورد بانیان به معنی نادیده گرفتن موضع اعلام شده اکثریت قاطع جامعه بین المللی است که به وضوح در بیانیه های اخیر وزرای خارجه کشورهای عضو جنبش عدم تعهد و سازمان کنفرانس اسلامی و بعضا در نتیجه گیری های رئیس شورای حکام آژانس در ژوئن ۲۰۰۶ انعکاس یافته است. ادامه سخنان ظریف به آخرین نشست سازمان کنفرانس اسلامی با ۵۷ عضو در سطح وزرا درباکو، و اعتقاد راسخ آنها مبنی بر این که تنها راه حل موضوع هسته ای ایران بازگشت بدون پیش شرط به مذاکرات است و استقبال ایران برای حل مسالمت آمیز کلیه موضوعات باقی مانده اشاره داشت. نماینده ایران در سازمان ملل سپس به بسته پیشنهادی اروپا به ایران اشاره کرد و گفت: سه کشور اروپایی با ادعای نمایندگی از سوی همین جامعه بین المللی، در بسته به اصطلاح مشوق های خود در اوت گذشته از ایران خواستند که «تعهدی الزام آور برای عدم پیگیری فعالیت های چرخه سوخت تقبل نماید.» مرور اجمالی سیر وقایع از اوت گذشته تاکنون روشن می کند که رد آن خواسته غیرقانونی و نابجا توسط جمهوری اسلامی ایران تنها دلیل تحمیل قطعنامه ها و بیانیه هایی به شورای حکام و شورای امنیت بوده و هست.
وی اقدام پیشنهادی ۹ مرداد ۸۵ شورای امنیت را تجلی همان تلاش ها به منظور الزام آور کردن تعلیق غنی سازی اورانیوم ذکر کرد و آن را ناقض اصول بنیادین حقوق بین الملل، معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای و قطعنامه های شورای حکام آژانس دانست. ظریف همچنین این اقدام را در تضاد با نظرات اکثر اعضای سازمان ملل که شورای امنیت ملزم به نمایندگی آنها است بیان کرد. در ادامه سخنرانی ظریف در نشست ۹ مرداد شورای امنیت در سازمان ملل چنین آمده است: همان طور که در قطعنامه پیشنهادی هم ذکر شده، شورای امنیت تنها به این دلیل برای دست زدن به اقدام تحت فشار قرار گرفت که ایران بعد از بیش از دو سال مذاکره تصمیم گرفت تا از طریق بازگشایی بخشی از تاسیساتش که کاملا تحت پادمان قرار دارد و خاتمه دادن به تعلیق داوطلبانه، نسبت به اعمال مجدد حق لاینفک اش در حوزه فناوری هسته ای برای مصارف صلح آمیز اقدام کند. وی افزود: حق ایران برای غنی سازی اورانیوم در پیمان عدم اشاعه سلاح های هسته ای مورد شناسایی قرار گرفته است و رعایت حقوق اعضای معاهدات بین المللی به همان اندازه ضروری است که حصول اطمینان از احترام به تعهداتشان. دوام این گونه معاهدات بین المللی، از جمله پیمان عدم اشاعه، تنها از طریق برقراری توازن بین حقوق و تکالیف ممکن است. تهدید موجب دوام پیمان، عدم اشاعه یا دیگر معاهدات بین المللی نخواهد شد. این مهم تنها از این طریق حاصل می شود که کشورهای عضو این معاهدات بتوانند از منافع قانونی عضویت در این معاهدات بهره مند شوند و کشورهایی که از عضویت در این معاهدات روی برتافته اند، به خاطر سرسختی شان پاداش نگیرند. ظریف ادامه داد: این در حالی است که در حال حاضر دقیقا عکس این قاعده مبنای کار قرار دارد. امروزه ما شاهد یک روند به شدت خطرناک هستیم، در حالی که حقوق اعضای پیمان عدم اشاعه انکار می شود و آنها مورد مجازات قرار می گیرند، آنها که این پیمان را به چالش می کشند، به ویژه عاملان جنایات اخیر در لبنان و فلسطین، از طریق انعقاد موافقتنامه های هسته ای سخاوتمندانه پاداش می گیرند. کار تا به آنجا پیش رفته که وقتی منافع آمریکا ایجاد می کند، حتی به قول سفیر آمریکا در سازمان ملل دستیابی به سلاح هسته ای برای کشورهای غیرعضو پیمان عدم اشاعه نیز «مشروع» می شود. این هم راهی عجیب برای تقویت پیمان عدم اشاعه یا کسب اطمینان از جهانشمول شدن آن است!
نماینده ایران در سازمان ملل تصریح کرد: به هر حال به رغم این تلاش های گسترده سیاسی و تبلیغاتی، این منطق در جهان امروز پذیرفته نیست که سلاح هسته ای برای برخی آری و انرژی هسته ای برای دیگران نه. به گفته نماینده ایران در سازمان ملل حد و مرز ساختگی جدید در مورد غنی سازی به همان اندازه خودسرانه است که حد و مرزهای ساختگی قبلی بود و تنها بهانه ای دیگر برای شروع روندی جهت جلوگیری از تحقق حقوق اعضای پیمان عدم اشاعه در زمینه استفاده مسالمت آمیز از انرژی هسته ای است. این در حالی است که کشورهایی که عضو این پیمان نیستند، می توانند به صورتی که آمریکا آن را «مشروع» توصیف می کند، به ساخت بمب اتمی ادامه دهند.
محمدجواد ظریف سخنان خود را چنین ادامه داد: چنین استدلال شده که مداخله شورای امنیت برای حصول اطمینان از همکاری ایران با آژانس و برگرداندن ایران به میز مذاکره ضروری است. من به شما می گویم که برای تحقق این اهداف نیازی به مداخله شورای امنیت نیست. در واقع، درگیر شدن شورای امنیت بیش از آنکه به این روند کمک کند، در راه آن مانع ایجاد می کند، چرا که برای اعمال فشار طراحی شده است. او افزود: همان طور که قبلا خاطرنشان ساختم، قبل از آنکه دخالت شورای امنیت به شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی تحمیل شود، همکاری ایران با آژانس بسیار گسترده تر و جامع تر بود. این همکاری به آژانس امکان داد تا در سپتامبر گذشته نتیجه گیری کند که پیشرفت خوبی در «توانایی آژانس در تایید بعضی جنبه های اظهارنامه های کنونی ایران که از این پس به صورت یک موضوع معمولی اجرای پادمان پیگیری خواهد شد»، صورت گرفته است.
ظریف اظهار داشت: در ارتباط با بازگشت به میز مذاکره، گفتنی است که ایران همواره برای مذاکره آماده بوده است. طی تقریبا سه سال ایران کوشید تا مذاکرات با سه کشور اروپایی را تداوم بخشیده و حتی در مواردی اقدام به احیای مذاکرات کند. ایران جهت رفع نگرانی ها و گشودن فصلی جدید در همکاری ها، پیشنهادهای جامعی در اوت ۲۰۰۴، ژانویه ۲۰۰۵، مارس ۲۰۰۵، آوریل ۲۰۰۵، ژوئیه ۲۰۰۵، سپتامبر ۲۰۰۵، ژانویه ۲۰۰۶، فوریه ۲۰۰۶ و مارس ۲۰۰۶ ارائه کرد. نماینده ایران در سازمان ملل متحد گفت: در خلال این دوره، ایران تدابیر گسترده و شدیدا پرهزینه ای به منظور ایجاد اعتماد جهت حصول اطمینان از موفقیت مذاکرات اتخاذ کرد، که از آن جمله تعلیق فعالیت های قانونی اش در زمینه غنی سازی برای مدت دو سال بود. در تمام طول این دوره، اصرار برخی بر سیاست ترسیم خودسرانه خطوط قرمز و بستن درها بر روی هرگونه مصالحه، راه را برکسب موفقیت بست و در اغلب موارد موجب عقیم ماندن پیشنهادها شد. این راهبردی بود که واشینگتن از بدو شروع مذاکرات بین ایران و سه کشور اروپایی در اکتبر ۲۰۰۳ مستمر اعمال کرد و در این فاصله تنها تاکتیک ها تغییر کردند. طی این دوره تهدیدهای مکرر از سوی برخی کشورها به کشاندن این موضوع به شورای امنیت و خارج کردن آن از چارچوب خاص فنی و مذاکراتی آن سایه ای گسترده بر مذاکرات افکند، سد راه پیشرفت شد، بحث ها را از مسیر خود خارج کرد و مانع تمرکز بر یافتن راه حل مورد قبول شد. نحوه پیگیری مذاکرات در مورد بسته ای که اخیرا پیشنهاد شده نشانه دیگری از روش مالوف توسل به تهدید از یک سو و فقدان اراده برای رسیدن به راه حلی قابل قبول برای طرفین از دیگر سو است. او افزود: ایران علنا و با ابراز حسن نیت خود واکنش مثبتی در مورد این ابتکار نشان داد و آمادگی اش را برای ورود به مذاکرات هدفمند، عادلانه، بدون تبعیض و بدون پیش شرط در مورد بسته پیشنهادی و در چارچوب یک جدول زمانی مورد قبول طرفین اعلام کرد. با این حال یک ضرب الاجل بی پایه بعد از ارائه بسته پیشنهادی مطرح شد ضرب الاجلی عاری از هرگونه توجیه که تنها در خدمت یک هدف سوء پنهانی، یعنی استفاده از شرایط برای اعمال «حداکثر فشار بر سایر کشورها» بود. نماینده ایران در سازمان ملل اظهار داشت: گفتنی است که سه کشور اروپایی نزدیک به پنج ماه از مارس تا اوت ۲۰۰۵ برای بررسی یک پیشنهاد جدی که از سوی ایران در سال گذشته مطرح شده بود، وقت صرف کردند و حتی بعد از آن نیز پاسخی ارائه دادند که به هیچ یک از عناصر مندرج در پیشنهاد ایران توجه نکرده بود. از طرفی درحالی که جمهوری اسلامی ایران به روشنی ابراز کرده است که سه هفته دیگر برای تکمیل ارزیابی اش از بسته پیشنهادی و ارائه پاسخی محتوایی ضروری است، تعجب آور و در عین حال کاملا گویا است که سه کشور اروپایی و آمریکا برای سد کردن زودهنگام راه مذاکره از طریق تحمیل یک قطعنامه مخرب و کاملا نابجای شورای امنیت این چنین شتاب نشان می دهند. این شتاب آنگاه شک برانگیز می شود که اظهارات مکرر مدیرکل آژانس و تعداد زیادی از کارشناسان و حتی دستگاه های اطلاعاتی آمریکا مبنی بر نبود هرگونه فوریت مدنظر قرار گیرد. وی در پایان با اشاره به اقدامات شورای امنیت در مورد شرایط اضطراری در لبنان این سئوال را مطرح کرد که انگیزه برخی از اعضای دائم از حرص همیشگی شان برای آوردن ایران به شورای امنیت و شتاب کنونی آنها چیست. آیا چیزی جز فشار و زور است وی مجددا تاکید کرد که من به شما می گویم که این روش هیچ نتیجه سازنده ای نخواهد داشت و در واقع تنها می تواند موجب وخامت اوضاع شود. مردم و دولت جمهوری اسلامی ایران خواهان تنش نبوده و همواره آماده مذاکرات جدی و هدفمند براساس احترام متقابل و حقوق برابر بوده اند. لکن بارها و بارها نشان داده اند که در برابر فشار، تهدید، بی عدالتی و تحمیل سرسخت و مقاومند.