اجازه دهید نامی از معاندان نظام نبرم

نسرین وزیری
شورای نگهبان قانون اساسی 26 ساله شد. دیروز مراسم سالگرد تاسیس این شورا در 26 تیرماه 59 در سالن شهدای میدان هفتم تیر بر خلاف هر بار که در دفتر امور استان های شورای نگهبان برگزار می شد، برپا گردید. وجه تمایز دیگر جلسه دیروز با سلسله جلسات پرسش و پاسخ سخنگوی شورای نگهبان در آن بود که میزبان منتظر میهمانانی بیش از پیش بود و خود را برای استقبالی پرشورتر آماده کرده بود ولی به نظر می رسید که مدعوین چه از رسانه های خارجی و چه از رسانه های داخلی تفاوت چندانی میان آن جلسه و جلسات پیشین ندیده بودند. کما اینکه همچون گذشته خبرنگاران بسیاری از مطبوعات و رسانه های داخلی نبودند و از رسانه های خارجی هم تنها دوربین شبکه الجزیره دیده می شد و خبرنگار صدای آمریکا که به رسم میهمان نوازی آقای سخنگو، اولین پرسشگر جلسه بود. اما مهم ترین پرسش ها حول و حوش سخنان روز پنجشنبه دبیر شورای نگهبان بود.
در این نشست خبرنگار <اعتماد ملی> منظور آیت‌الله جنتی از اینکه گفته شورای نگهبان از ورود افراد معاند، مغرض و ملحد به ارکان نظام جلوگیری کرده است را جویا شد و اینکه آیا در ردصلاحیت های مجلس هفتم هم چنین افرادی بودند یا نه؟ سخنگوی شورای نگهبان هم در پاسخ گفت: افرادی مانند احسان طبری یا کیانوری که اوایل انقلاب شورا از حضور آنها جلوگیری کرد. درخصوص دوره های اخیر هم به دلیل اینکه این افراد هنوز در جامعه زندگی می کنند، اجازه دهید نامی از آنها نبرم اما پرونده هایشان روشن است و خودشان در جریان هستند.
خبرنگار دیگری پرسید که منظور دبیر شورای نگهبان از این جمله که این شورا در مقابل جوسازی ها ذره ای عقب نشینی نمی کند، چیست؟ کدخدایی پاسخ داد: شورای نگهبان همان طور که در رابطه با انتخابات های گذشته تحت تاثیر فشار نبوده و سعی کرده طبق قانون اساسی و معیارهای آن انجام وظیفه کند، تلاش خواهد کرد در دوره های آتی انتخابات نیز چنین عملکردی داشته باشد.
پرسش دیگر در خصوص مصادیق برخی مصوبات مجلس بود که به گفته دبیر شورای نگهبان اگر اجرایی می شد، مصیبت هایی را متوجه کشور می کرد. کدخدایی با بیان اینکه مصادیق از حوصله این جلسه خارج است، ادامه داد: واقعیت این است که در تمام ادوار، مصوباتی از سوی مجلس برای ما ارسال می شود که با قانون و شرع مغایرت دارد. تعداد آنها هم کم نیست. در جلسات هفتگی معمولا به این موارد اشاراتی می شود ولی در حال حاضر نمونه ای که جالب توجه باشد، به خاطر نمی آورم.
سخنگوی شورای نگهبان در توضیح آن بخش از سخنان دبیر این شورا که گفته بود افرادی که با حکم مقام معظم رهبری در حج انجام وظیفه کرده اند نیازی به تایید صلاحیت در انتخابات خبرگان ندارند، گفت: طبق تبصره 2 ماده 3 قانون انتخابات خبرگان، کسانی که رهبری نظام صراحتا یا ضمنی اجتهاد آنها را تایید کرده باشد، نیازی به آزمون ندارند و صلاحیتشان تایید شده به شمار می رود.
سخنگوی شورای نگهبان در پاسخ به این پرسش که آیت‌الله جنتی عنوان کرده است دولت ها و مجالس مدیون عملکرد شورای نگهبان هستند، آیا در مجموعه شورا این احساس و باور وجود دارد یا خیر؟ گفت: این احساس نه در شورا بلکه بین تمام شهروندان ایران و خارج از کشور وجود دارد، زیرا نظارت بر انتخابات و جلوگیری از انحراف در مسائل عالی امور کشور و پاسداری از مبانی اسلام و قانون اساسی وظیفه شورای نگهبان بوده وحمیت و کارآمدی شورا تا به حال به اثبات رسیده است.
کدخدایی که اخیرا در گفت وگویی گفته بود رای اول و آخر را شورای نگهبان می دهد، در پاسخ به اینکه آیا این مساله عدالت را زیر سوال نمی برد؟ گفت: مثل این است که شما در نظام قضایی هر کشوری اعلام کنید چون دیوان عالی نظر نهایی را می دهد عدالت زیر سوال رفته است.
شورای نگهبان نهادی انتصابی صرف نیست
خبرنگار صدای آمریکا هم از کدخدایی پرسید: اطلاعات چندانی از سیستم کاری شورای نگهبان در دسترس نیست اما این شورا که انتصابی است، چگونه بر نهادهای انتخابی نظارت می کند؟
سخنگوی شورای نگهبان با بیان اینکه می خواهم با نگاهی به نظام انتخاباتی شما دوست عزیز پاسخ دهم، گفت: در آمریکا دیوان عالی کشور وجود دارد و قضات آن از سوی رئیس جمهور انتخاب می شوند و دیدید که در انتخابات دوره قبل ریاست جمهوری کشورتان نیز رای 5 به 4 حقوقدانان دیوان عالی آمریکا میان بوش و ال گور تعیین کننده بود.وی ادامه داد: شورای نگهبان از شش حقوقدان و شش فقیه تشکیل شده که حقوقدانان این شورا با معرفی رئیس قوه قضاییه و رای مجلس فعالیت می کنند و شش فقیه آن نیز از سوی مقام معظم رهبری که خود توسط مجلس خبرگان و غیرمستقیم از سوی مردم انتخاب می شود مشغول فعالیت هستند. پس شورای نگهبان نهادی انتصابی صرف نیست و پروسه انتخابات برای اعضای آن طی می شود.
برگزاری همزمان انتخابات، طرحی آزمایشی است
از آنجا که کمیسیون امنیت ملی مجلس نظر مساعد خود را با برگزاری همزمان انتخابات اعلام کرده است از کدخدایی پرسیده شد آیا برگزاری همزمان چند انتخابات که ناظران متفاوتی دارند، ایجاد مشکل نمی کند؟ وی گفت: این تجربه اول است و احتمال دارد مشکل هم وجود داشته باشد یا بالعکس. باید تبعات یک طرح آزمایشی را پذیرفت.
نظر سخنگوی شورای نگهبان درباره ابقای نظارت بر انتخابات شوراها در مجلس طبق مصوبه کمیسیون امنیت ملی مجلس و تصویب همزمانی برگزاری انتخابات ها و افزایش سن رای دهندگان پرسیده شد که گفت: تصور نمی کنم از جهت اجرایی، همزمانی انتخابات مشکلی داشته باشد و به دلیل صرفه جویی در هزینه های سنگین انتخابات از آن استقبال می کنیم. در مورد افزایش سن رای دهندگان نیز تا زمانی که چنین مساله ای در صحن علنی مجلس تصویب نشده و برای ما ارسال نشود از اظهارنظر معذورم.وی درباره اینکه همزمانی انتخابات چقدر صرفه جویی مالی به همراه خواهد داشت؟ گفت: بر اساس اظهارات وزارت کشور در مراحل اولیه، هزینه برگزاری هر انتخابات 44 میلیارد تومان برآورد شده که در انتخابات شوراها به بیش از 100 میلیارد نیز می رسد. قطعا با این همزمانی در هزینه ها رقم قابل توجهی صرفه جویی خواهد شد.
وی درباره اینکه هیات های نظارت بر انتخابات خبرگان در چه شرایطی هستند و چه مکانیسمی برای جلوگیری از اعمال غرض های احتمالی توسط اعضای این هیات ها پیش بینی شده است؟ گفت: هیات مرکزی نظارت تشکیل و اعضای هیات نظارت استان ها هم انتخاب شده اند و در حال تشکیل هیات نظارت شهرستان ها هستیم. در جهت اعمال غرض ها نیز تجربه انتخابات های دوره های گذشته نشان داده اعضایی که شورا انتخاب می کند چنین مشکلی ندارند و تلاش شده از معتمدان و افراد صاحب اعتبار برای عضویت در هیات های مرکزی نظارت استفاده شود.
کدخدایی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا شورا به فکر گسترش تشکیلات خود نیست؟ گفت: تشکیلات را در حدی که لازم بوده داشتیم و فکر نمی کنم برای اعمال نظارت، گسترش بیشتری داشته باشیم.
وی درباره شمارش رایانه ای آرای انتخابات گفت: در دو انتخابات مجلس و ریاست جمهوری این کار از سوی شورای نگهبان انجام شد ولی وزارت کشور تا کنون برنامه مورد تایید شورای نگهبان را تهیه نکرده ولی در حال حاضر مشغول تهیه برنامه شمارش آراست که امیدواریم انتخابات آتی در وزارت کشور رایانه ای انجام شود.
سخنگوی شورای نگهبان در پایان و در پاسخ به اینکه آیا تغییر علی جنتی معاون سیاسی وزارت کشور آن هم 2 ماه پیش از انتخابات آتی باعث ایجاد اخلال در هماهنگی میان شورای نگهبان و وزارت کشور در انتخابات پیش رو نمی شود؟ گفت: این یک مساله اجرایی است و مربوط به ما نمی شود اما امیدواریم این گونه نشود.
نظارتی بر اجرای اصل 44 نخواهیم داشت
از آنجا که طی دو هفته گذشته فرمان اجرای بند <ج> اصل 44 از سوی رهبری صادر شد از سخنگوی شورای نگهبان در خصوص چگونگی نظارت این شورا بر اجرایی شدن این اصل پرسیده شد. کدخدایی پاسخ داد: اگر مصوبه ای در قالب اصل 44 برای ما ارسال شود وظیفه نظارتی خود را اعمال می کنیم اما نظارت ها باید در چارچوب سیاست هایی باشد که اخیرا از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شده است. از این رو نظارت بر حسن اجرای این فرمان بر عهده مجمع تشخیص مصلحت نظام است.
همچنین به استناد اینکه برخی حقوقدانان معتقدند برداشت از صندوق ذخیره ارزی غیراصولی و مغایر با چشم انداز 20 ساله است، از کدخدایی پرسیده شد که شورای نگهبان این مساله را می پذیرد یا نه؟ وی گفت: نمی توانم در این رابطه مصداقی نظر بدهم اما شورا با توجه به سیاست های موجود در این رابطه اظهارنظر می کند.