روند جایگزینی ارزهای معتبر به جای دلار باید سرعت بگیرد

دکتر صادق خلیلیان / معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی
افزایش هزینه های نظامی آمریکا، کسری بودجه، کسری روزافزون تجاری، کاهش سلطه اقتصادی و تکنولوژیک آمریکا در سطح بین المللی و همچنین تقویت اقتصادهای اروپای غربی، چین و ژاپن از عوامل عمده کاهش ارزش دلار آمریکا در سطح جهانی است.
کاهش ارزش برابری دلار آمریکا در مقابل ارزهای معتبر بین المللی در ماه های گذشته به تدریج تفکر جایگزینی سایر ارزها بخصوص یورو را به جای دلار آمریکا در سطح بین المللی تقویت کرده است.
در اوایل ایجاد واحد پولی یکسان اروپا (یورو) ارزش هر یورو تقریباً معادل یک دلار آمریکا بود، در حالی که در حال حاضر یک یورو معادل بیش از ۱‎/۳ دلار است که نشاندهنده تقویت ۳۰ درصدی این واحد پولی در برابر دلار آمریکا است.
در حال حاضر در اکثر معاملات بین المللی قیمت های اعلام شده بر پایه دلار و یورو ارائه می شود که نشاندهنده جایگزینی تدریجی یورو به جای دلار در سطح جهانی است.
کشورهای صادرکننده نفت نیز به دلیل نگرانی از این وضع - پایین آمدن ارزش دلار - به فکر استفاده از سایر ارزهای بین المللی بخصوص یورو در معاملات نفت هستند تا از کاهش درآمدهای نفتی خود جلوگیری کنند.
در ایران و برخی کشورهای دیگر مانند چین، روسیه و ونزوئلا نیز جایگزینی یورو و سایر ارزهای معتبر بین المللی به جای دلار در دستور کار قرار گرفته است که این روند به تضعیف بیشتر دلار خواهد انجامید.
واحد پولی یورو به دلیل این که پول واحد و یکسان کشورهای قدرتمند اقتصادی اروپای غربی است از ثبات بیشتری نسبت به دلار آمریکا برخوردار است. کاهش تقاضای جهانی برای دلار آمریکا و افزایش روزافزون تقاضا برای یورو، آینده یورو را امیدوارکننده تر نشان می دهد.
در ایران نیز باید در سبد ارزی و دارایی های خارجی کشور روند جایگزینی ارزهای معتبر بین المللی بخصوص یورو و همچنین طلا به جای دلار آمریکا با سرعت بیشتری انجام گیرد تا از کاهش ارزش سرمایه های کشور جلوگیری کند و ریسک اقتصادی را کاهش دهد.
مدیریت سبد ارزی و سبد دارایی های کشور باید به گونه ای باشد که از فعل و انفعالات تغییر ارزش طلا و ارزهای بین المللی بیشترین سود را نصیب کشور کند و در عین حال درجه ریسک پذیری اقتصاد را کاهش دهد. بنابراین لازم است در مدیریت ارزی توازن لازم بین این دو عامل یعنی کسب سود بیشتر و کاهش درجه ریسک برقرار شود.
جایگزینی یورو و سایر ارزهای بین المللی به جای دلار در معاملات بین المللی و سبد دارایی ها و سبد ارزی کشورها، ضربه سنگینی به اقتصاد رو به افول آمریکا می زند و موجب کاهش ارزش دارایی های این کشور می شود و بیکاری در آمریکا را گسترده تر خواهد کرد. همچنین وضع نابسامان اقتصاد آمریکا، خروج سرمایه از این کشور را تشدید می کند و باید پذیرفت که دوران سلطه اقتصادی آمریکا و دلار بر اقتصاد دنیا به پایان رسیده است.