ایدئولوژی و ژئوپلتیک کودتاهای مخملی

وجه مشترک تمام این انقلاب‌ها، مبارزات منفی هستند که عمدتا بر ضد حکومت‌هایی که خود را متعصب و دیکتاتوری نشان داده اند، به کار گرفته می‌شوند. در تمام انقلاب‌ها، یک رنگ یا گل خاص به عنوان نماد مورد استفاده قرار گرفته است. اکنون به خوبی ثابت شده است که سازمان‌های‌ها) نقش بسیار مهمی‌در این انقلاب‌ها بازی کرده‌اند. در NGO غیردولتی ( تمام حالات، اکثریت شرکت‌کنندگان را جوانان و سازمان‌های دانش آموزی در کنار سایر شهروندان تشکیل می‌داده اند. تاکنون این حرکات مخالف در صربستان (سقوط رییس‌جمهور میلوسویچ در سال 1379)، گرجستان (عزل رییس‌جمهور ادوارد شوارد نادزه در انقلاب «رز» 1382)، اکراین (انقلاب نارنجی سال 1383 و سقوط ویکتور یانوکویچ) و قرقیزستان (فرار رییس‌جمهور عسکر آقایف در انقلاب لاله در سال 138 ) در برکناری حکومت‌های بازمانده از شوروی با موفقیت روبه‌رو شده است.
در تمام موارد الگوی اتفاقات، کم و بیش مشابه بوده است. در تمام این موارد، به دنبال برگزاری انتخابات بحث‌برانگیز، مخالفت‌های گسترده خیابانی منجر به عزل یا سقوط یا فرار رهبرانی شدند که از سوی مخالفین دیکتاتور شناخته شده بودند.
با در نظر گرفتن سرعت تحولات و تغییرات در جمهوری‌های مستقل مشترک‌المنافع و بویژه در منطقه مهم آسیای مرکزی و قفقاز و اهمیت مضاعف این منطقه برای ایران بخصوص از نقطه نظر منافع ملی و با در نظر گرفتن اشتراکات و پیوستگی‌های فراوان تاریخی، فرهنگی و دینی با این کشورها، نگارنده در مقاله حاضر تلاش نموده است گامی‌هر چند کوچک در جهت اطلاع‌رسانی از فعالیت‌های سازمان‌ها و مؤسسات بین‌المللی و غیردولتی خارجی و نقش آفرینی آنها در تحولات سیاسی و اجتماعی جمهوری‌های مشترک‌المنافع برداشته و ضرورت بررسی و شناخت هر چه بیشتر فعالیت‌های آنها توسط دست‌اندرکاران ذیربط بویژه مراکز تصمیم‌گیری و مطالعاتی و تحقیقاتی داخل کشور و نیز نمایندگی‌های سیاسی و فرهنگی ج.ا. ایران در خارج از کشور در جهت آسیب‌شناسی بهتر فعالیت‌های کشورمان در این منطقه را تبیین نماید.
ژئوپلتیک انقلاب‌های رنگین
انقلاب‌های رنگین در محدوده‌ای اتفاق افتاده‌اند که در قلمرو شوروی سابق قرار دارند. در دوره جنگ سرد، شوروی در محاصره دولت‌های دوست آمریکا قرار داشت. پس از فروپاشی شوروی و پایان جنگ سرد، آمریکا از یک سو و روسیه و چین از دیگر سو، برای سلطه نظامی‌، سیاسی و اقتصادی در عرصه‌های شوروی سابق که اکنون در حلقه دوم و یا حلقه بیرونی قلمرو روسیه واقع‌اند، با یکدیگر در ستیز قرار گرفتند. این قلمرو درصورت سقوط در اثر انقلاب‌های رنگین در اختیار غرب قرار می‌گیرد و به شدت به غرب وابسته می‌شوند. بنابراین از نظر استراتژیک و نظامی ‌دارای اهمیت بسیارند. آسیای مرکزی و قفقاز قلمروهای ژئوپلتیک حساس هستند که بین روسیه از یک طرف و چین، پاکستان، افغانستان و ایران و ترکیه از سوی دیگر فاصله انداخته اند. بنابراین ایالت متحده با حضور در عرصه آسیای مرکزی، دریای خزر و قفقاز، می‌تواند ارتباط با قفقاز در جنوب، اوکراین و روسیه را با اروپا و غرب و قرقیزستان روسیه را با جنوب محدود ساخته و ارتباط آن را قطع کند. با این دیدگاه در وهله اول انقلاب نارنجی می‌تواند به استراتژی مهار از سوی آمریکا بدل شود، از قدرت نفوذ روسیه در منطقه بکاهد و بر قدرت و نفوذ آمریکا در این مناطق بیافزاید. واقعه 11 سپتامبر 2001 این امکان را داد که ایالت متحده بتواند وارد عرصه‌های پیرامونی روسیه در آسیای مرکزی و قفقاز شود. به این ترتیب حضور آمریکا به نگرانی‌های روسیه و چین افزوده است و تقویت پیمان شانگهای و پیگیری مسایل آن با جدیت تمام از سوی چین و روسیه و پذیرفته شدن مغولستان، پاکستان، ایران و هند به عنوان اعضای ناظر، نشان از شکل گیری روندی جدید در امنیت منطقه است که بی ارتباط با گسترش ناتو، طرح خاورمیانه بزرگ و علایق استراتژیک غرب نیست.
استروپ تالبوت معاون سابق وزارت خارجه آمریکا، سیاست راهبردی حضور واشنگتن در این منطقه را در نکات زیر خلاصه کرده است.
1ـ گسترش دموکراسی
2ـ خلق اقتصاد بازار در منطقه
3ـ تثبیت امنیت و صلح در منطقه
4ـ تلاش برای ادغام این منطقه در جامعه جهانی
5ـ دور ساختن این منطقه از دایره نفوذ روسیه و جلوگیری از تبدیل شدن مسکو به قطب بزرگ سیاسی، اقتصادی، اجتماعی قطبی آمریکا به تنهایی دراین منطقه حضور پیدا نکرده است و با ائتلاف منطقه‌ای متشکل از کشورهای همسو و همگرا در تلاش است با حضور ایران و روسیه که به لحاظ سنتی و تاریخی در این منطقه حضور دارند، در ابعاد مختلف مقابله کند.
صربستان: مخالفت‌های انجام گرفته در بلگراد بر ضد رییس‌جمهور اسلو بودان میلوسویچ اولین مورد موفقیت آمیز از این نوع مخالفت نیروی مردمی‌بود. از آنجا که انقلاب صربستان مخالفین هیچ رنگی را به عنوان نمادشان انتخاب نکردند، این مورد در ادبیات انقلاب‌های رنگی، از دست رفته است.
گرجستان: برجسته‌ترین نقطه شروع برای دسته‌ای از این تغییرات با انقلاب «رز» گرجستان، شروع شد. به دنبال انتخابات بحث‌برانگیز مجلس در سال 2003، مخالفت‌های خیابانی گسترده موجب سقوط ادواردشواردنادزه شد میخاییل ساکاشویلی در انتخابات مارس 2004 به قدرت رسید. اکثر شرکت کنندگان در مخالفت‌ها از سازمان جوانان کمارا ـ این واژه معنای «کافی است» می‌دهد ـ گرد آمده بودند NGOهای بسیار دیگری نیز فعالیت داشتند.
اوکراین: انقلاب نارنجی اکراین مجموعه‌ای از مخالفت‌ها و وقایع سیاسی بود که به عنوان نتیجه دور دوم انتخابات بحث‌برانگیز ریاست جمهوری در سال 2004، در این کشور صورت گرفت. این وقایع منجر به باطل شدن نتیجه انتخابات و تکرار آن شد. در دور جدید انتخابات، ویکتور یوشچنکو، رهبر مخالفین به عنوان رییس‌جمهور معرفی شد و ویکتور یانوکویچ را شکست داد. رنگ نارنجی بدین جهت از سوی مخالفین انتخاب شد که این رنگ در مبارزه انتخاباتی‌، نامزد مخالفین ویکتور یوشچنکو، رنگ غالب بود. نماد مخالفین نوار یا پرچمی‌با شعار «بله! یوشچنکو!» به رنگ نارنجی بود. در اینجا، انقلاب با شعار «Pora» (حالا وقتش است) حرکت می‌کرد.
قرقیزستان: انقلاب لاله در جمهوری قرقیزستان، نسبتا با خشونت همراه بود. همچنین پراکنده‌تر از انقلاب‌های پیشین بود. در مراحل اولیه مخالفت‌ها، این انقلاب در رسانه‌ها با نام‌های «صورتی»، «لیمویی»، «ابریشمی»، «نرگس»، «سنبل» یا «لاله» گزارش می‌شد.
مخالفت‌ها در پی انتخابات مجلس بحث‌برانگیز سال 2005، به وجود آمدند. مخالفین در نواحی مختلف، رنگ‌های متفاوتی رابرای تظاهرات انتخاب کردند که عمده آنها صورتی و زرد بودند. تمامی ‌این تحرکات از سوی سازمان مقاومت جوانان موسوم به «کل کل»، حمایت می‌شد. برخی از NGOهای فعال در زمینه‌های مذکور همه‌ساله حدود دویست هزار دلار کمکهای فنی و مالی در اختیار تاجیکستان قرار می‌دهد و برای خبرنگاران و کارمندان فنی رادیو و تلویزیون نیز طرحهای آموزشی برگزار می‌نماید. رئیس نمایندگی موسسه مذکور در توضیح دلایل مخالفت دولت تاجیکستان با فعالیتهای آن می‌گوید: "تصوری خیلی ساده‌لوحانه و نادرست وجود دارد که این سرمایه آمریکایی است و تنها به کمک این گونه سازمانهای غیردولتی است که در جمهوریهای شوروی سابق انقلاب رخ می‌دهد".
بدنبال تعطیلی نمایندگی اینتر نیوز و خانه آزادی ـ از سازمانهای غیردولتی و خارجی فعال در جمهوریهای آسیای مرکزی و قفقازـ در ازبکستان و بلاروس، اخیرا اخبار جسته گریخته‌ای مبنی بر اعمال محدودیتهای قانونی از طرف برخی از دولتهای منطقه برای فعالیت سازمانها و موسسات خارجی گزارش شده است.
مرکز بین‌المللی روزنامه‌نگاران (icfj)
Icfj. مرکز بین‌المللی روزنامه‌نگاری بوده و مقر اصلی آن در واشنگتن می‌باشد. بعنوان یک مؤسسه تجاری فعالیت دارد و هدف آن حمایت از روزنامه‌نگاران می‌باشد. مؤسسه مذکور در سال 1994 با هدف ارائه و تبادل تجربیات، دانش و اطلاعات مطبوعات و رسانه‌های گروهی آمریکا با روزنامه‌نگاران سایر کشورها می‌باشد. icfj در ابتدای سال 2002 میلادی با همکاری internews سمینارهایی را در آسیای مرکزی برای مطبوعات برگزار نمود. مرکز بین‌المللی روزنامه‌نگاری (icfj) در فعالیت‌ها و برنامه‌های مربوط به مطبوعات و رسانه‌های گروهی (مکتوب) در کشورهای آسیای مرکزی همکاری و شریک فعال internews بشمار می‌رود. سازمان Project Harmony فعالیت‌های بنیادی و زیرساختی آمریکائیان در منطقه و بویژه قفقاز جنوبی با بهره‌گیری از فناوری‌ها و روش‌های مدرن هر روز شکل و جلوه‌ای جدید می‌یابد. بگارگیری و استفاده از طرح‌های مختلف همچون بحث‌های آزاد اینترنتی online را از جمله این موارد می‌توان برشمرد. هماهنگ‌کننده و برگزارکننده این برنامه‌ها سازمان آمریکایی Project Harmony می‌باشد. این سازمان در سال 1985 تأسیس شده و 17 نماینده در کشورهای آذربایجان، اوکراین، ارمنستان، روسیه و گرجستان دارد. در یکی از بحث‌های آزاد اینترنتی online که در اواخر سال 82 در منطقه قفقاز جنوبی و با عنوان "انقلاب مخملی و دموکراسی در قفقاز" برگزار گردید بیش از 100 دانشجوی آذری، ارمنی و گرجی در آن شرکت نمودند. این بحث آزاد را کنت لوگون معاون وقت آژانس آسیای مرکزی و قفقاز بخش اروپای شرقی وزارت امور خارجه آمریکا اداره می‌نمود.
خانه آزادی (Freedom House) سازمانی بغایت محافظه‌کار است و به کلی از سوی آمریکا تامین مالی می‌شود. این کمک‌ها از سوی آژانس کمک آمریکا برای توسعه بین‌المللی (USـAIDـAgency for International Development) سرازیر می‌شود. این آژانس می‌کوشد تا با کمک‌های اقتصادی، توسعه‌ای و نوع دوستانه در سرتاسر دنیا، حمایت از اهداف سیاست خارجی ایالات متحده را فراهم سازد. براساس گزارشات موجود از سال 2003، جیمز ولسی، رئیس سازمان سیا بین سالهای 93 و 95، طراح سیاست آمریکا در قبال عراق و مشاور بسیاری از موسسات نئومحافظه کار، رئیس "خانه آزادی" است. وی همچنین رئیس کمپانی تایتان (Titan)، که یک کمپانی خصوصی تامین امنیت است، بود..
براساس گزارشات موجود، ساموئل ‌هانتینگتون (Samuel Huntington)و "دایانا ویلی یرز نگروپونته" همسر "جان نگروپونته" رئیس سازمان اطلاعات ملی آمریکا، از جمله دیگر اعضاء هیئت مدیره و معتمدین "خانه آزادی" هستند. بسیاری از این شخصیت‌ها بخاطر ایده‌های محافظه‌کارانه خود و رابطه نزدیک با قدرتمندان دولت آمریکا، مشهور هستند. از جمله اینکه دایانا نگروپونته همچنین مسئول سازماندهی و مسلح کردن نیروهای مخالف دولت ساندنیستی نیکاراگوئه بود. وی زمانی که همسرش، جان نگروپونته در هندوراس سفیر آمریکا بود، از میان فراریان نیکاراگوئه ارتشی از مزدوران علیه دولت ساندنیستی تشکیل داده بود. ناگفته نماند که خود جان نگروپونته اولین سفیر آمریکا در عراق اشغال شده بود. سیاست‌ تغییر حکومت‌ها در آسیای مرکزی و قفقاز و تسلط بر این منطقه از سوی مقامات آمریکایی همچنان در دستور کار است؛ در هفتم دی 84 "رینو‌هارنیش" سفیر آمریکا در آذربایجان اعلام کرد دولت آمریکا مبلغ 15 میلیون دلار دیگر به موسسات غیردولتی در آذربایجان اختصاص داده است.
وی گفت: «آمریکا درصدد است این بودجه را طی 5 سال به موسسات غیر دولتی آذربایجان که در زمینه حقوق بشر فعالیت می‌کنند، پرداخت کند.» کارشناسان، نیت واقعی آمریکا را از این کار جلب متحدان و طرفداران بیشتر و ترغیب جمهوری آذربایجان به اجرای ایده‌های جدید در راستای منافع آمریکا دانستند. چندی قبل‌تر نیز دولت آمریکا از کمک 5/70 میلیون دلاری این کشور به دولت آذربایجان خبر داده بود.
موضوعات مربوط به زنان، دموکراسی و حقوق بشر نیز به این حرکت کمک می‌کردند. دو روزنامه «MSN» و «جمهوریت» نیز همپای رادیو «آزادی» به انقلاب کمک می‌کردند. به دنبال انقلاب، رییس‌جمهور آقایف از کشور فرار کرد. مدتی بعد استعفای خودرا در حضور هیات نمایندگی مجلس قرقیزستان، در مسکو امضا کرد.
ازبکستان: وقایع ازبکستان به طور کلی جهت متفاوتی را دنبال کرد. وقایع در دوازدهم و سیزدهم ماه می ‌سال 2005 در یکی از شهرهای اندیجان با حمله دوازده مرد مسلح به پاسگاه پلیس، پادگان نظامی ‌زندان و آزادی صدها نفر از زندانیان‌ (از جمله بیست و سه تاجر محلی که حکومت مدعی بود عضو یک گروه مذهبی به نام «اکرمیه» هستند، شروع شد. تلاش‌های بعدی به منظور تصرف ساختمان‌های حکومتی و ستاد فرماندهی سرویس امنیت ملی، صورت گرفت. روز بعد جمعیت زیادی در میدان مرکزی جمع شدند که با نیروهای امنیتی مستقر در آنجا درگیری شدند. دولت ازبکستان مدعی است که 187 نفر کشته شدند. همچنین تاکید کرده است که اکثر این افراد تروریست‌ها و نیروهای امنیتی دولتی بوده‌اند. بسیاری از حکومت‌ها غربی و سازمان‌های بین‌المللی نظیر سازمان‌ ملل برای رسیدگی مستقل به این وقایع درخواست کرده‌اند. دولت ازبکستان تمام درخواست‌ها را رد کرده است. تاکنون، برآوردهایی از سوی سازمان‌ها و پژوهشگران مستقل صورت گرفته است. شیرین آکلیز، محقق برجسته در زمینه آسیای مرکزی در گزارش خود از این واقعه نتیجه گرفته است که برآورد حکومت از 187 نفر کشته این حادثه، برآوردی معقول بوده است. در هر حال گزارش‌های دیگر صورت گرفته توسط OSCE تعداد کشته شدگان حادثه را 13 می‌را سیصد تا پانصد نفر برآورد می‌کند.
نحوه فعالیت و شکل‌گیری سازمان‌های غیردولتی و نقش آنها در انقلاب‌های مخملی
نوع خاصی از «ان.جى.او»ها پس از جنگ جهانى دوم شکل گرفتند؛ اما عملا از سال 1980 در پى ظهور نولیبرالیسم در غرب و تلاش بانک جهانى و کشورهاى بزرگ براى توسعه نظم نوین جهانى، به کلیه کشورهاى جهان گسترش یافتند. تحقیقات نشان مى‏دهد که این سازمان‏ها ساخته و پرداخته شرکت‏هاى چندملیتى بوده، از سوى بازوان ملى و حقوقى و بین‏المللى آنان مانند سازمان ملل، بانک جهانى، صندوق بین‏المللى پول، سازمان تجارت جهانى و... پشتیبانى مالى و سیاسى مى‏شوند و وظیفه مى‏یابند.
«ان.جى.او»های وابسته به غرب آن دسته از سازمان‏هاى غیردولتى هستند که به طور خزنده، همانند شبکه‏اى ویرانگر، تار و پود جوامع گوناگون در گوشه و کنار جهان را در هم مى‏تنند. هیچ گوشه‏اى از کانون‏هاى زیست و کار مردم نیست که به نوعى از این هجوم ایمن مانده باشد. از آنجا که ماهیت و اهداف «ان.جى.او»ها براى بسیارى چندان شناخته نیست و از آنجا که پوشش و اشکالى مردمى، خیرخواهانه و معمولى به خود گرفته‏اند، چندان حساسیت و واکنشى نسبت‏به آنها نشان داده نمى‏شود. منظور از «ان. جى. او»ها، آن گروه از سازمان‏هایى‏اند که در سطح جهانى با نام ویژه NGO شناخته شده‏اند، نه الزاما سازمان‏ها و تشکیلات مستقل.
در سطح جهانى، سیاست‏مداران بازار آزاد سرمایه )لیبرال)، در نخستین سال‏هاى 1980 با بازنگرى کارکرد مناسبات حاکم و نیز روان‏شناسى توده‏هاى مردم، از سویى به نارضایتى جوامع به‏شدت قطبى‏شده و شدت‏یابى تضادهاى اجتماعى پى‏بردند و از سوى دیگر به نیازها و برون‏رفت‏هایى براى تداوم فرمان‏روایى خود در شکل نولیبرال آن به اندیشه نشستند. سیاست‏مداران نظام سرمایه‏سالار، به‏ویژه بخش نولیبرال بورژوازى جهان، براى کاهش تنش‏هاى اجتماعى و نیز بازگذاردن دست دولت‏ها، به گسترش سلسله سازمان‏هایى به موازات دولت و از پایین دست زدند. با رشد نولیبرالیسم و اقتصاد بازار آزاد در ابتداى سال 1980، بانک جهانى و کشورهاى بزرگ، بودجه «ان.جى.او»ها را که تاریخچه بنیاد آنها به پس از جنگ دوم جهانى مى‏رسید، افزایش دادند. بنا به بررسى‏هاى موجود، در حالى که شمار این سازمان‏ها با بیش از چهار میلیارد دلار بودجه در سراسر جهان به هزاران هزار مى‏رسید، در سال 1990 به نام «سازمان‏هاى غیردولتى «ان.جى.او» نام‏گذارى شدند.
نقطه پایدارى و مشترک بین «ان. جى. او»ها و بانک جهانى در این گونه فعالیت‏ها، مخالفت مشترک آنان نسبت ‏به تمرکز دولتى یا دولت‏گرایى (استاتیسم(مى‏باشد تا به اهداف نهایى و سود بنگاه‏هاى مالى جهانى و فرمانروایى آنان پاسخ گویند.
با این همه، على‏رغم نام و ادعاهاى رایج، در واقع این گونه سازمان‏هاى غیر دولتى چندان هم غیردولتى نیستند. بودجه آنان از سوى ارگان‏هایى که سرانجام به نوعى با شرکت‏هاى چندملیتى پیوند دارند، با کنترل و مراقبت دولت‏ها تامین مى‏شود. برخى از آنها به شکلى با عوامل دولتى محلى یا دیگر دولت‏ها در خارج پیوند دارند.
پافشارى سازمان‏هاى غیردولتى، براى بى‏اثرسازى خواست‏ها و حرکت‏هاى حق‏طلبانه مردم بر پروژه‏هاست؛ نه بر سازمان‏یابى مستقل. «ان.جى.او»ها، کارگران و دیگر تولیدکنندگان را به گونه کنارى براى تولید متشکل مى‏کنند. آنها با وام‏گیرى برخى واژه‏ها از ادبیات و زبان مترقى، از جمله «خودگردانى‏»، «برابرى جنسیت‏» و..، این مفاهیم و پیام آنها را کند و خنثى مى‏سازند و سبب مى‏شوند که به‏جاى پاسخ به معانى و اهداف این مفاهیم داراى بار چالش‏گرانه و اجتماعى، کاربردى واژگونه از آن بسازند تا مبادا سازمان‏یابى و نگاه و سمت‏گیرى حرکت‏ستم‏کشان به حوزه‏هاى اجتماعى فراتر رود.
بنیاد کمک ملی به دموکراسی (NED)
مرکز تئوریزه کردن عقاید افراطی نئومحافظه کاران است و در دوره اول ریاست جمهوری رونالد ریگان و توسط کنگره ایالات متحده آمریکا تأسیس شده و هدف آن واگذاری برخی وظایف سیا به بخش خصوصی و بری نمودن واشنگتن از اتهام مداخله جویی در امور دیگر کشورها می‌باشد. این مؤسسه خود را تشکیلاتی توصیف می‌کند که غیرانتفاعی، غیردولتی، دوحزبی و ارائه کننده کمک‌های مختلف است و وظیفه آن تلاش برای تحکیم دموکراسی در اقصی نقاط جهان است. تأسیس مؤسسه کمک ملی به دموکراسی (NED)در حقیقت با هدف تقویت تاثیرگذاری سیاسی ایالات متحده در نقاط مختلف جهان صورت گرفت. چرا که با وجود قانون ممنوعیت سیا از ورود به مباحث دموکراتیک که در سال 1977 به دستور جیمی‌ کارتر به NED صورت گرفت نقش برون مرزی آمریکا تضعیف شده بود و وابستگان آن پیوسته با اتهاماتی روبرو بوده‌اند که حاکی از پشتیبانی آنها از نامزدهایی مخالفت و پیشبرد حرکت‌های خرابکارانه در کشورهایی است که دولتهای‌شان با وجود آنکه از طریق دموکراتیک انتخاب شده‌اند تهدیدی برای منافع ایالات متحده بحساب می‌آیند. بنا به گفته رسانه‌های انگلیسی و دیگر منابع، سازمان NED وابسته به دولت آمریکا و بنیاد کارنگی به همراه سازمان USAID وابسته به وزارت امور خارجه همگی در تغییر حکومت در اوکراین دست داشتند. شایان ذکر است که ویکتور یوشچنکو از مدتها پیش یعنی از نوامبر سال 2001 در میهمانی‌های شام دولت بوش شرکت می‌نمود که هزینه آن از سوی بنیاد کمک ملی به دموکراسی (NED) تأمین شده و این بنیاد نیز منابع مالی خود را از کنگره دریافت می‌کند. صاحبنظران معتقدند که اعتراض عمومی‌و آشکار به نتایج باطل شده انتخاباتی که در اوکراین برگزار شد و در نتیجه آن ویکتور یانوکوویچ کاندیدای مورد حمایت روسیه روی کار آمد حداقل تا حدی حاصل سناریویی بود که مؤسسه کمک مالی به دموکراسی دست اندرکاران طراحی و نوشتن آن بود. چنانکه آسوشیتدپرس نیز گزارش داد که دولت بوش درسالهای اخیر بیشتر از 65 میلیون دلار صرف حمایت از کاندیدای مخالف در اوکراین کرده است. ردپای مؤسسه کمک مالی برای دموکراسی را در مسائل ملی همچون ونزوئلا و‌هائیتی نیز می‌توان دید. در عین حال روزنامه انگلیسی گاردین نیز در این خصوص می‌نویسد: مؤسسه بین‌المللی جمهوری‌خواهان (IRI) و مؤسسه دموکراتیک ملی برای امور بین‌الملل (NDI) در دامن زدن به مبارزات انتخاباتی به نفع ویکتور یوشچنکو کاندیدای مخالفی که محبوب غرب است دخالت داشته‌اند. وزارت خارجه و نیز رسانه‌های آمریکایی در واکنش به شکست یوشچنکو در انتخابات بلافاصله تقلب در انتخابات را محکوم کردند.
مؤسسه دموکراتیک ملی برای امور بین‌المللی (NDl)
رهبری مؤسسه دموکراتیک ملی برای امور بین‌المللی را مادلین آلبرایت، وزیر امور خارجه سابق آمریکا برعهده دارد. این مسئولیت در زمان ریاست جمهوری کارتر به آلبرایت سپرده شد و همچنان در اختیار اوست. هدایت مؤسسه بین‌المللی جمهوری‌خواهان هم در دست سناتور جان مک کین است.
هر دو مؤسسه ادعای بی‌طرفی دارند اما ارتباطات بسیار نزدیک آنها با احزاب آمریکایی هم نامشان (جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها) کاملاً روشن است. آوازه ستیزه‌جویی‌های این مؤسسات عالمگیر است. در سراسر دنیا بسته به اینکه از چه گروه‌هایی پرسش شود از آنها با عناوینی نظیر کمک کننده، مداخله‌گر، توطئه‌گر محض و... یاد می‌شود. در برخی از نقاط دنیا اقدامات این سازمان‌ها مورد تمجید حامیان دموکراسی قرار گرفته است. با این حال در بسیاری از جمهوری‌های جهان سومی‌نام این مؤسسات با طرح‌های پنهانی روی کار آمدن دولت‌های متمایل به آمریکا گره خورده است. این مؤسسات و سازمان‌ها در جمهوری‌های شوروی سابق بویژه در ایام انتخابات (مورد اخیر در عراق) کوشش می‌کنند به احزاب سیاسی که در انتخابات این کشورها مشارکت دارند کمک نمایند NDl در برخی از جمهوری‌ها از جمله آذربایجان، ارمنستان، گرجستان، اوکراین، روسیه (دارای شعباتی در پرترزبورگ، کراسنودار، یاروسلاول، چلیابینسک، ساراتوف، سامارا، استراخان، کالینینگراد و نیژنی نووگراد) و قرقیزستان دفاتر نمایندگی دارد. سازمان‌هایی که واشنگتن منابع مالی آنها را تأمین می‌نماید به شدت در تلاش هستند تا از رقبای سیاسی فعال در انتخابات پشتیبانی نمایند. بعضاً در پاسخ به انتقادهای مطرح شده در خصوص نقش آنها در انتخابات، مدعی می‌شوند که مشارکت‌شان چیزی جز همکاری‌های خیرخواهانه نیست.
مؤسسه "ابتکار دموکراسی و حقوق بشر اروپا " (inter news)
هدف اصلی این مؤسسه که در سال 1994 تأسیس شده کمک به توسعه و پیشبرد دموکراسی و حقوق بشر و پیشگیری از بروز مناقشات در سه کشور قزاقستان، قرقیزستان و تاجیکستان از طریق حمایت و پشتیبانی مالی از طرحها و برنامه‌هایی می‌باشد که در راستای تأمین و حصول اهداف مذکور می‌باشند. دفتر اصلی نمایندگی در قزاقستان بوده و فعالیت‌ها و برنامه‌های آن در جمهوری‌های قرقزیستان و تاجیکستان با هدایت و برنامه‌ریزی دفتر قزاقستان انجام می‌گیرد. نمایندگی internews در قرقیزستان با همکاری و مشارکت مؤسسه ابتکار دموکراسی و حقوق بشر اروپا برنامه‌ای را با مطبوعات و رسانه‌های گروهی قرقیزستان در چارچوب نیل به هدف توسعه و دفاع از حقوق روزنامه‌نگاران، حمایت از اصلاحات در امر تدوین قوانین مربوط به مطبوعات و رسانه‌های گروهی، بکار گرفتن تلاشها و مساعی جهت حل مسائل و مشکلات در این زمینه و بطور کلی تقویت دموکراسی در جمهوری قرقیزستان به اجرا در می‌آورد.
اوراسیانت (EURASIANET)
اوراسیانت مطالب و گزارش‌های خبری و تحلیلی از حوادث و رویدادهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و وضعیت محیط زیست کشورهای اوراسیای مرکزی و قفقاز و نیز روسیه، خاورمیانه و کشورهای آسیای جنوب غربی چاپ و منتشر می‌نماید. دفتر مرکزی eurasianet در نیویورک بوده و با همکاری و مشارکت مؤسسه "جامعه باز" (open socity) در چارچوب طرح و برنامه‌ای تحت عنوان "اورسیای مرکزی" در منطقه فعالیت می‌نماید. هدف طرح مذکور ارائه اخبار و اطلاعات مربوط به مسئولین و دست‌اندرکاران ذیربط و نیز تلاش در جهت افزایش توجه افکار و محافل اجتماعی به منطقه می‌باشد. نمایندگی internews در قرقیزستان موافقت‌نامه‌ای را با eurasianet مبنی بر راه‌اندازی یک مرکز ویژه برای روزنامه‌نگاران و عکاسان قرقیزستان بمنظور چاپ مطالب و مقالات آن در سایت eurasianet منعقد نموده است.