تمایز طالبان و القاعده کلید راهبرد جدید آمریکا؟

به قلم: ناصر اعتمادی
کاخ سفید آمریکا اعلام کرد که در قیاس با القاعده، طالبان افغانستان معرف تهدید کمتری برای امنیت آمریکا هستند.
رابرت گیبس سخنگوی کاخ سفید واشنگتن شبکۀ القاعده را جنبش جهادی جهانی توصیف کرد که مرتکب سوءقصدهای تروریستی در خاک آمریکا شده و قصد دارد این نوع عملیات را از نو تکرار کند. با این حال، او تصریح نمود که طالبان برغم همۀ افراطی گری شان ظرفیت های متفاوتی در زمینۀ تهدیدات تروریستی بین المللی دارند. به گفتۀ رابرت گیبس بخش مهمی از طالبان خارج از خاک افغانستان تهدیدی برای آمریکا به شمار نمی روند.
ناظران بر این گمان اند که با این اظهارات دولت اوباما که سخت درگیر تعریف راهبرد جدید خود در قبال افغانستان و پاکستان است در واقع برای عدم اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان زمینه چینی می کند.
هر چند سخنگوی رئیس جمهوری آمریکا هر نوع نتیجه گیری عجولانه از تمایز میان طالبان و القاعده – به ویژه در زمینۀ اعزام نیروهای نظامی بیشتر به افغانستان - را رد کرد، اما همو تصریح نمود که این تفاوت در هر حال بخشی از گفتگوهای درونی دولت آمریکا در حال حاضر است.
بارزترین پی آمد این تمایز این است که مقامات آمریکایی قصد ندارند، همچون ژنرال مک کریستال، فرمانده نیروهای آمریکایی در افغانستان، شورش نظامی طالبان و القاعده را شکست دهند. آنان بیشتر می خواهند از وقوع حمله ای تازه به آمریکا جلوگیری کنند. به همین خاطر آنان در تلاش اند تا القاعده و آن دسته از طالبانی که در افغانستان به آنان یاری می رسانند آماج حملات قرار بگیرند.
طالبان نیز دیروز پنجشنبه با انتشار اطلاعیه ای اعلام کردند که قصد ندارند خارج از خاک افغانستان با کشورهای غربی بجنگند.
به نظر می رسد پرزیدنت اوباما می کوشد تا راهبرد خود را بر مبارزه با تروریسم متمرکز کند تا مبارزه با شورش مسلحانۀ اسلامگرایان و به این ترتیب علاوه بر نمایندگان دموکرات افکار عمومی آمریکا را علیه خود بسیج نسازد.
چنین راهبردی در عین حال راه را بر صرفه جویی اقتصادی به ویژه در دوره ای که دولت آمریکا با مشکلات مالی بزرگی روبروست هموار می سازد.
هزینۀ سالانۀ اعزام و استقرار هزار سرباز جدید به افغانستان یک میلیارد دلار برآورد می شود. اما، مشکل این است که خودداری از اعزام نیروهای جدید به افغانستان، دولت اوباما را در مقابل فرماندهان نظامی آمریکا قرار می دهد که صریحاً از زبان ژنرال مک کریستال، فرماندۀ آمریکایی نیروهای بین المللی در افغانستان، گفته اند که در صورت عدم اعزام نیروهای جدید به افغانستان در دوازده ماه آینده جنگ در این کشور به سود شورشیان تمام خواهد شد.
امروز جمعه رئیس جمهوری آمریکا برای چهارمین بار با گروه مشاوران امنیت ملی خود ملاقات خواهد کرد تا بتواند یکی از دشوارترین تصمیم های دولت خود را در خصوص اعزام یا عدم اعزام نیروی بیشتر به افغانستان بگیرد. این تصمیم گیری به گفتۀ کاخ سفید ممکن است چند هفته به درازا بکشد.
در این حال، وزیر دفاع آمریکا خانم هیلاری کلینتون، ورود احتمالی عناصری از طالبان در حکومت آیندۀ افغانستان را بعید ندانست و گفت که در حال حاضر دولت آمریکا سرگرم بررسی و تحلیل عمیق برداشت های خود در مورد افغانستان است تا بتواند به بهترین وجه ممکن از منافع، دوستان و متحدان خود در مقابل تروریسم محافظت کند. وزیر امور خارجۀ آمریکا اضافه کرد : به همین خاطر اگر ورود عناصری از طالبان به حکومت آینده افغانستان بتواند رسیدن به این هدف را تأمین کند، دولت آمریکا از پیش در مورد آن داوری نخواهد کرد.