آخرین گام‌ها در توسعه همکاری‌های ایران و چین

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، شهر شانگهای بزرگ‌ترین شهر کشور چین و هشتمین شهر بزرگ جهان است و سازمان همکاری شانگهای در سال 2001 توسط رهبران چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان بنیان گذاشته شد. این سازمان در حقیقت ترکیب جدید سازمان «شانگهای 5» است که در سال 1996 تأسیس شده بود، ولی نام آن پس از عضویت ازبکستان به «سازمان همکاری شانگهای» تغییر داده شد.
علاوه بر اعضای اصلی، ابتدا مغولستان در سال 2004 و یک سال بعد در سال 2005 ایران، پاکستان و هند به عنوان عضو ناظر به سازمان ملحق شدند.
عضویت ایران به شکل رسمی به نظر روسیه و چین به عنوان بنیان گذاران اصلی این سازمان بستگی دارد و تاکنون از سال 1384 با حضور ایران زمینه های مساعد عضویت دیده می شود. موضع گیری روسیه و چین در قبال پرونده هسته‌یی ایران و نتایج مذاکرات ایران و 1+5 مسلما بر این عضویت اثر خواهد گذاشت.
به گزارش ایسنا، رحیمی پیش از ترک تهران به مقصد پکن در جمع خبرنگاران در فرودگاه مهرآباد گفت: ملاقات با نخست وزیران و معاونان رییسان‌جمهور کشورهای حاضر در اجلاس و گفت‌وگو و تبادل نظر درباره مسائل سیاسی و اقتصادی و روابط دوجانبه موضوعات بین‌المللی از جمله برنامه‌های مهم سفر به پکن است.
حضور در اجلاس سران همکاری‌های شانگهای دستاوردهای خوبی برای ایران خواهد داشت.
وی با اشاره به حضور بسیار اثربخش ایران و به ویژه محمود احمدی‌نژاد، رییس‌جمهور در اجلاس‌ سازمان همکاری شانگهای تصریح کرد: حضور موثر ایران در اجلاس سران سازمان شانگهای در پکن دستاوردهای خوبی برای ایران اسلامی خواهد داشت.
معاون اول رییس‌جمهور با اشاره به سابقه سازمان همکاری‌های شانگهای و حضور ایران در این سازمان به عنوان عضو ناظر گفت: امروز سازمان همکاری‌های شانگهای از اهمیت فراوانی برخوردار است و کشورهای متعددی از جمله آمریکا خواستار حضور در این سازمان هستند.
معاون اول رییس‌جمهور در اجلاس شانگهای "راه‌کـارهـای شش‌گـانـه" ایـران برای تحقق اهداف راهبردی این سازمان را تشریح کرد و روز 22 مهرماه در این اجلاس با تاکید بر ضرورت توسعه توام با عدالت برای همه اعضای جامعه بشری به خصوص کشورهای همسایه و هم‌پیمان و با مشارکت همه، راهکارهای جمهوری اسلامی ایران را برای افزایش کارآیی و تحقق اهداف راهبردی سازمان همکاری شانگهای به ویژه در زمینه مبارزه با آسیب‌های بحران جهانی تبیین و تشریح کرد.
دکتر محمد رضا رحیمی صبح چهارشنبه در هشتمین نشست سران سازمان همکاری شانگهای در پکن با اشاره به ریشه‌های نظری شکل‌گیری بحران کنونی جهان از جمله فقدان اخلاق و ارزش‌های معنوی در نظام سرمایه‌داری و مالی جهان، نقش ربا در رشد حباب‌گونه بازارهای مالی و پولی دنیا، اعتماد بیش از حد به ثبات نظام سرمایه‌داری و وجود بی‌عدالتی و تبعیض در صحنه جهانی به دلیل نظام‌های حاکم بر جهان گفت: طراحی نظام اقتصادی ـ سیاسی بین کشورهای عضو به طور مستقل و با محوریت اخلاق، ایجاد بانک مشترک با حضور اعضای اصلی و ناظر و حرکت به سمت بانکداری بدون ربا، استفاده از پول جدید و منطقه‌یی، اتخاذ تمهیدات لازم برای جذب سرمایه خارجی از طریق مناقصه، طرح‌های تولیدی، تعمیق همکاری‌ها در زمینه امنیت و دستیابی به راه‌حل منطقه‌یی در راستای برقراری امنیت و تلاش برای ایجاد محیطی امن، به منظور تامین انرژی منطقه از اقیانوس آرام تا اقیانوس اطلس از جمله راهکارهای موثر برای افزایش کارآیی و تحقق اهداف راهبردی سازمان شانگهای به ویژه در زمینه مبارزه با آسیب‌های بحران جهانی است.
معاون اول رییس‌جمهور هم‌چنین مشارکت فعال و گسترده بر فعالیت‌های سازمان همکاری شانگهای را یکی از اولویت‌های سیاسی خارجی جمهوری اسلامی ایران دانست و تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با توجه به استعدادها، ظرفیت‌ها و توانمندی‌ها می‌تواند نقشی موثر در افزایش کارآیی سازمان همکاری شانگهای داشته باشد.
جمهوری اسلامی ایران با شعار «توسعه توام با عدالت برای همه اعضای جامعه بشری، به خصوص کشورهای همسایه و هم‌پیمان و با مشارکت همه پیشنهادات زیر را که می‌تواند در کارایی سازمان و تحقق اهداف راهبردی آن به ویژه در زمینه مبارزه با آسیب‌های بحران جهانی نقش چشمگیر و موثری داشته باشد ارایه کرد:
1 ـ نظام اقتصادی سیاسی بین‌کشورهای عضو به طور مستقل و با محوریت اخلاق و مبانی معنوی به گونه‌ای طراحی شود که از صدمات به‌وجود آمده در شرایط فعلی جهان مصون باشد. در این راستا پیشنهاد می‌شود نهادهای پولی و مالی دو جانبه و چند جانبه با رویکرد عدالت و افزایش مشارکت و اعتلای نقش همه‌ کشورها اصلاح شود.
2 ـ با توجه به تجربه بسیار خوی که بانکداری بدون ربا در جریان این بحران به نمایش گذاشت، جمهوری اسلامی ایران، مجددا بر پیشنهاد رییس‌جمهور محترم خود در اجلاس گذشته مبنی بر ایجاد بانک مشترک با حضور اعضای اصلی و ناظر و حرکت کشورهای عضو، به سمت بانکداری بدون ربا تاکید می‌کند.
3 ـ با عنایت به حجم بالای تولید و مصرف و تجارت کشورهای عضو، پیشنهاد می‌شود اعضای سازمان به سمت ایجاد و استفاده از پول جدید ملی و منطقه‌یی حرکت کنند.
4 ـ با توجه به وجود منابع مازاد پراکنده، مناسب است اعضای سازمان تمهیدات لازم جهت جذب سرمایه خارجی از طریق به مناقصه گذاشتن طرح‌های تولیدی خود اتخاذ کنند. در این زمینه تشکیل بنیاد ضد بحران و صندوق توسعه سازمان، یکسان‌سازی پاره‌ای از قوانین و برقراری تعرفه‌های ترجیحی کالا و گمرکات و گردش آزادتر سرمایه و صدور خدمات فنی ـ مهندسی نیز امری مفید است.
5 ـ پیوستگی جغرافیایی و تاثیرپذیری کشورهای عضو از تهدیدات واقعی تروریسم و جنایات سازمان یافته در افغانستان، صدمات عظیم و خسارات زیادی را به کشورهای عضو سازمان وارد کرده است. جمهوری اسلامی ایران معتقد است که تعمیق همکاری‌ها در زمینه امنیت و دستیابی به راه‌حل منطقه‌یی بیش از هر زمانی اهمیت و ضرورت یافته و دستیابی اعضاء به یک راه‌حل منطقه‌یی، تضمینی قوی و مطمئن در مسیر ایجاد ثبات و صلح جامع در افغانستان است.
6 ـ حضور بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی جهان نظیر هند و چین در سازمان از سویی و نیز بزرگ‌ترین تولیدکنندگان انرژی جهان نظیر ایران و روسیه از سوی دیگر، در کنار دسترسی کشورهای منطقه به آب‌های بین‌المللی و زیرساخت‌های حمل و نقل و بندرها و فرودگاه‌ها، می‌تواند سازمان شانگهای را به محیطی امن برای تامین انرژی منطقه از اقیانوس آرام تا اقیانوس اطلس در محور طولی و ارتباط کل منطقه با جنوب از طریق خاک ایران، تبدیل کند.
نخست وزیر چین در حاشیه این اجلاس با رحیمی دیدار کرد و گفت: چین به حفظ روابط در سطح عالی با ایران تمایل دارد.
نخست وزیر چین اعلام کرد که پکن تمایلی به اینکه ایران را به خاطر برنامه‌ی هسته‌ای‌اش منزوی کند، ندارد و همکاری‌اش با تهران را ادامه خواهد داد و به دنبال هماهنگی نزدیک‌تر در امور خارجی خواهد بود.
خبرگزاری شینهوا نیز گزارش داد که ون ‌جیابائو نخست وزیر چین این اظهارات را روز پنج‌شنبه خطاب به محمدرضا رحیمی معاون اول رییس جمهور ایران که برای شرکت در نشست سازمان همکاری شانگهای به پکن سفر کرده است، بیان کرد.
رویتر نیز در این باره نوشت، در حالی که آمریکا و کشورهای اروپایی خواستار افزایش فشار علیه ایران هستند اظهارات جیابائو نشان می‌دهد که پکن همچنان تمایلی به خطر انداختن روابط تجاری خود با ایران ندارد.
جیابائو تاکید کرد که چین به "حفظ روابط در سطح عالی با ایران تمایل دارد و خواستار تفاهم و اعتماد دو جانبه، ارتقای همکاری عملی بین دو طرف و هماهنگی نزدیک در امور بین‌المللی است".
نخست‌وزیر چین گفت: چین آماده است همچنان نقشی سازنده در به دست آمدن راه حلی صلح آمیز برای مساله‌ی هسته‌ای ایران داشته باشد.
شائوشو، سخنگوی وزارت خارجه‌ی چین در یک کنفرانس خبری اشاره‌ای به جزئیات گفت‌وگوی بین جیابائو و رحیمی درباره‌ی برنامه‌ی هسته‌ای ایران نکرد؛ اما گفت که رحیمی ابراز امیدواری کرده است که بتواند روابط اقتصادی و انرژی با چین را حفظ و گسترش دهد.
چین یکی از متحدان اصلی ایران است و همانند روسیه همواره با اعمال تحریم‌های شدیدتر علیه ایران مخالف بوده است.
هم‌چنین ولادیمیر پوتین نخست‌وزیر روسیه نیز که برای شرکت در اجلاس شانگهای به پکن سفر کرده است، روز چهارشنبه در جمع خبرنگاران گفت که صحبت درباره‌ی اعمال تحریم‌ها علیه ایران در حالی که هنوز مسیرهای دیپلماتیک کاملا امتحان نشده است،‌ بیش از حد زود است.
وی در پاسخ به سوالی درباره‌ی احتمال اعمال تحریم‌های جدید علیه تهران گفت: به عقیده من برای صحبت در این زمینه خیلی زود است. دلیلی برای ترساندن ایرانیان وجود ندارد. ما به رسیدن به توافق و جستجوی مصالحه نیازمندیم.
پوتین در ادامه هشدار داد، در صورتی که مذاکرات "اتفاق نیفتد یا به شکست منجر شود ما می‌توانیم درباره‌ی اقدامات بعدی صحبت کنیم".
نمایندگان آمریکا، انگلیس، روسیه، چین، فرانسه و آلمان که حدود دو هفته‌ی پیش در ژنو با سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی و نماینده‌ی هسته‌ای ارشد ایران دیدار و مذاکره کردند، قرار است هفته‌ی آخر ماه اکتبر برای دور دوم مذاکرات گرد هم آیند.
پوتین گفت که جامعه‌ی بین‌المللی باید پیش از آنکه گزینه‌های دیگر را در نظر بگیرد از همه‌ی مسیرهای مذاکراتی در قبال ایران استفاده کند.
نخست‌وزیر روسیه گفت: اگر این کار انجام نشود و ما بدون اتخاذ گام‌های ملموس تحریم‌هایی را اعمال کنیم، شرایط مناسبی را برای مذاکرات بیشتر و حل این مساله به وجود نخواهیم آورد.
به گزارش ایسنا، پس از دیدار با نخست وزیر، رحیمی ظهر پنجشنبه از بزرگترین و قدیمی ترین مسجد چین به نام نیوجیه در شهر پکن دیدن کرد.
محمد رضا رحیمی در بدو ورود به مسجد نیوجیه مورد استقبال گسترده مسلمانان و نمازگزاران حاضر قرار گرفت.
معاون اول رییس جمهور پس از اقامه نماز همراه با مسلمانان چین از بخش های مختلف این مسجد از جمله موزه آن دیدن کرد.
رحیمی همچنین با امام جماعت مسجد نیوجیه دیدار کرد و در جریان وضعیت مسلمانان چین قرار گرفت.
معاون اول رییس جمهور همچنین با حضور بر سر مزار دو دانشمند و مبلغ ایرانی به نام عماد الدین البخاری و احمد قزوینی با قرائت فاتحه به مقام شامخ این بزرگواران ادای احترام کرد.
مسجد نیوجیه در سال 996 میلادی ساخته شده و بیش از 1000 سال قدمت دارد.
معاون اول رییس جمهور کشورمان هم چنین با دبیرکل سازمان همکاری های شانگهای دیدن کرد و با تاکید بر نقش ممتاز ایران در معادلات جهانی و منطقه ای تصریح کرد: ایران برای کمک به تامین نیازها و پیشرفت کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در عرصه های گوناگون آمادگی دارد.
رحیمی در دیدار بولات نور گالیف، دبیرکل سازمان همکاری شانگهای با بیان اینکه آمریکا درصدد ایجاد انحصار و سلطه بر منابع انرژی در دنیا است، اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران آماده تامین سوخت و دسترسی کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای به آبهای آزاد است.
وی همچنین از ادامه حضور موثر و همکاری در سطوح بالاتر در سازمان همکاری شانگهای خبر داد.
در این دیدار که در محل اقامت معاون اول رییس جمهور کشورمان در پکن انجام شد، دبیرکل سازمان همکاری شانگهای نیز نقش ایران را در منطقه و جهان با اهمیت خواند و تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران شریک بسیار مطمئنی برای کشورهای سازمان همکاری شانگهای به خصوص در چشم انداز آینده است.
وی بر نقش برجسته ایران در تامین انرژی و ترانزیت کالا از مسیر ایران و دسترسی کشورهای عضو به آبهای آزاد تاکید کرد.
رحیمی به دیدار با کارکنان سفارت ایران در چین رفت و در جمع آنان گفت: ایرانیان مقیم خارج سفیران جمهوری اسلامی هستند و عشق به میهن با تمامی وجود در رگ‌های ما جریان دارد.
رحیمی چهارشنبه شب در دیدار با کارکنان سفارت ایران در چین و مسوولان نهادها و سازمان‌های ایرانی فعال در پکن و خانواده های آنان تاکید کرد : همه کسانی که در این کشور به نام جمهوری اسلامی ایران کار می کنند ، سفیران جمهوری اسلامی هستند.
وی با تشکر صمیمانه از کارکنان نمایندگی‌های ایران در خارج از کشور و خانواده‌های آنان تصریح کرد : تنها شخص سفیر نیست که به عنوان نماینده رسمی دولت جمهوری اسلامی کار می کند، بلکه همه کسانی که به اشکال مختلف وظیفه‌ای را درخارج از کشور انجام می‌دهند، سفیران جمهوری اسلامی ایران هستند.
معاون اول رییس‌جمهور تکالیف این سفیران را قابل ستایش و وظایف آنان را قابل تمجید خواند و گفت: زحمات شما و رنج دوری از کشور و خانواده نسبت به ما که در درون کشور کار می‌کنیم دوچندان است.
وی کار در خارج از مرزهای کشور را دارای ارزش معنوی بیشتر برشمرد و گفت: کسانی که با فاصله زیاد از وطن وظایف خود را انجام می دهند، کار بزرگ و ارزشمندی انجام می‌دهند.
معاون اول رییس جمهور پیش از حضور در جمع کارکنان سفارت ایران در پکن، درجمع خانواده آنان حضور یافت و با اشاره به همراهی و همدلی آنان برای خدمت به کشور از خانواده اعضای نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران برای تحمل رنج دوری از کشور و خانواده های خود قدردانی کرد و کار آنان را مهم و ارزشمند خواند.
سعید شبستری کاردار سفارت ایران در چین نیز در این مراسم با اشاره به 30 میلیارد دلار حجم مبادلات تجاری بین ایران و چین گفت: این موفقیت مرهون زحمات و تلاش های کسانی است که در این کشور کار می‌کنند.
وی ابراز امیدواری کرد که به زودی شاهد افتتاح دفتر کنسولگری ایران در گوانجو ( جنوب چین ) باشیم.
رحیمی با نخست وزیر قزاقستان دیدار کرد و هر دو بر لزوم توسعه روابط تهران - آستانه و ایفای نقش موثر در معادلات بین المللی تاکید کردند.
رحیمی و ماسیموف همچنین با تاکید بر لزوم بهره مندی از ظرفیت‌ها و توانمندی‌ها و امکانات فراوان دو کشور برای توسعه روابط دو جانبه تصریح کردند: گسترش و افزایش مناسبات و همکاری‌های تهران - آستانه در شرایط امروز جهان ضروری است.
رحیمی و ماسیموف روابط تاریخی دو کشور را دلیل اهمیت مناسبات تهران - آستانه در دوران کنونی برشمردند و اظهار داشتند: مسوولان ایران و قزاقستان باید با جدیت در راستای توسعه همکاری‌ها به نفع ملت‌های دو کشور تلاش کنند.
معاون اول رییس جمهوری اسلامی ایران و نخست وزیر قزاقستان با بیان اینکه ایران و قزاقستان برای ارتقای روابط دو جانبه محدودیتی ندارند اظهار داشتند که حمل و نقل ریلی ، انتقال انرژی ، ترانزیت کالا، پتروشیمی ، نفت و گاز ، سرمایه گذاری و بانک مشترک از جمله موارد متعدد برای توسعه و تعمیق مناسبات رو به گسترش دو کشور است.
دو طرف همچنین نقش دو کشور را در مجامع بین‌المللی مهم دانستند و تصریح کردند : جمهوری اسلامی ایران و قزاقستان باید با حضور در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی نقشی موثر در حل مسایل و موضوعات مهم جهانی ایفا کنند.
دکتر رحیمی و ماسیموف همچنین بر لزوم خلع سلاح جهانی در بخش‌های هسته‌ای ، شیمیایی و میکروبی تاکید کردند.
معاون اول رییس جمهوری اسلامی ایران و نخست وزیر قزاقستان به چالش‌های جهان در عرصه‌های گوناگون از جمله اقتصاد اشاره و خاطرنشان کردند که عدم توجه به معنویت از عوامل اصلی مشکلات و چالش‌های بین‌المللی در بخش‌های مختلف است.
در این دیدار نخست وزیر قزاقستان پیام "نظربایف" رییس جمهوری این کشورش خطاب به محمود احمدی نژاد را به محمد رضا رحیمی تقدیم کرد .
رحیمی در ادامه سفر به پکن با اظهار علاقه‌مندی کشورمان به پیوستن به سازمان همکاری شانگهای به عنوان عضو اصلی ، نسبت به تحقق این امر ابراز امیدواری کرد و روز چهارشنبه در جمع خبرنگاران در پکن با اشاره به اینکه در گذشته درخصوص عضویت ایران درسازمان شانگهای بحث شده است، گفت : رییس جمهور کشورمان در نشست اخیر این سازمان کلیاتی را ارایه کردند و علاقه‌مند به این پیوستگی هستیم .
وی حضور جمهوری اسلامی ایران در سازمان همکاری شانگهای را برای همه اعضای این سازمان مفید و موثر خواند و گفت: در زمان مقتضی وارد ساز و کارهای این فرایند می‌شویم.
معاون اول رییس جمهور با اشاره به حضور ایران در سازمان همکاری شانگهای به عنوان عضو ناظر، تصریح کرد: اکثریت اعضای این سازمان به عضویت ایران به عنوان عضو اصلی امیدوار هستند.
سرپرست هیات جمهوری اسلامی ایران در پکن، نشست نخست وزیران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای را بسیار خوب ارزیابی کرد و گفت: مطالب ارزشمندی در این جلسات مطرح شد.
وی با اشاره به اوضاع کنونی جهان به ویژه تاثیر بحران اقتصادی بر کشورهای مختلف، خاطر نشان کرد: سازمان همکاری شانگهای و اجلاس آن علاوه بر آثار منطقه ای آثار جهانی نیز دارد.
رحیمی با بیان اینکه سازمان همکاری شانگهای در دنیا صاحب نفوذ است، گفت : کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای یک سوم جمعیت دنیا را در خود جای داده اند و از حیث جمعیت و امکانات از موقعیتی استثنایی برخوردارند.
معاون اول رییس جمهور این امر را دلیلی بر اهمیت سازمان همکاری شانگهای و همکاری کشورهای عضو برشمرد و بر لزوم تداوم و گسترش این همکاری ها تاکید کرد.
وی همچنین با اشاره به مذاکرات خود در حاشیه اجلاس شانگهای، افزود : در مذاکره مفصل با نخست وزیر قزاقستان در خصوص اعتلای روابط دوکشور تبادل نظر شد.
رحیمی از وجود 60 حوزه کاری بین ایران و قزاقستان خبر داد و گفت : برخی از حوزه ها عملی شده و برخی نیز در دست اقدام است .
وی تاکید کرد: ما به ادامه کارها بین دوکشور تحرک می دهیم و قرارهایی بین مقامات دو کشور صورت گرفت که موثر و مطلوب است.
وی ارتباطات ایران و چین را گسترده خواند و گفت: معاملات تجاری دو کشور در حد بالاست و این روابط را در بخش‌های مختلف توسعه خواهیم داد.
معاون اول رییس جمهور روز پنجشنبه (23 مهرماه) پکن را به مقصد تهران ترک کرد و پس از بازگشت به تهران پنجشنبه شب در جمع خبرنگاران در پاویون جمهوری فرودگاه مهرآباد به تشریح نتایج سفر خود پرداخت و دستاوردهای این سفررا سازنده و مفید خواند.
به گزارش ایسنا، وی در پایان سفر گفت: جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس فراتر از یک عضو ناظر حضور یافت و در نشست اصلی سازمان همکاری شانگهای پیشنهادهای سازنده و مفیدی مطرح کرده است.
معاون اول رییس جمهور با اشاره به مذاکرات خود با مقامات کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای که در حاشیه این اجلاس صورت گرفت، گفت: مهمترین مذاکرات با نخست وزیر چین صورت گرفت و در این مذاکرات درخصوص روابط دوجانبه به خصوص در بخش تجاری و اقتصادی بحث‌ و گفت‌وگو شد و دیدگاه‌های خود را به روشنی مطرح کردیم.
وی با بیان این‌که " این مذاکرات دارای فواید و آثار فراوانی است" گفت: هیات جمهوری اسلامی ایران در این مدت کوتاه توانست 14 جلسه دیدار و مذاکره داشته باشد.
رحیمی هم‌چنین با اشاره به مذاکرات هیات ایرانی با دیگر کشورها آن‌ها را سازنده عنوان کرد و ادامه داد: در این مذاکرات توافق‌هایی صورت گرفت که در نتیجه رفت‌وآمد مقامات و کارشناسان ایرانی و اعضای اصلی و ناظر سازمان همکاری‌های شانگهای پیگیری می‌شود و به نتیجه مطلوب خواهد رسید.