آرزوهای بزرگ در خاورمیانه

* رایس با چه اهدافی به منطقه خاورمیانه سفر کرده است؟
** آمریکایی‌ها اگر بتوانند سوریه را،‌ با توجه به آنچه در گزارشات اخیر بیکر ـ‌ همیلتون آمده،‌ در عراق همراه خود کنند، ولو همراهی نسبی، با طور حتم می‌توانند یک امتیاز مثبت برای ثمربخش بودن دیدار رایس با مقامات این کشور به دست آورند. پس از آن رایس به عراق می‌رود تا از این نکته برای مذاکره با مقامات عراقی و برخی مخالفان استراتژی فعلی بوش بهره‌برداری و در نهایت نظرات مثبت آنها را به دست آورد.
اهداف این سفر بیشتر حول این محور است که آمریکایی‌ها در پازل سیاسی خود در خاورمیانه عربی به دنبال یک همسانی و همراهی هستند. به همین دلیل آمریکایی‌ها در بحث فلسطین از مصر و در بحث لبنان از عربستان بهره می‌برند و در بحث عراق می‌خواهند از همراهی مستقیم سوریه استفاده کنند.
نکته دوم این است که دولت بوش و جمهوریخواهان در حال حاضر کنگره را از دست داده‌اند و برای مبارزات انتخابات آتی در آمریکا به یک برگ برنده جدید نیاز دارند. به همین دلیل به دنبال امنیت در عراق هستند.
نکته سوم، حضور رایس در عراق است. رایس در عراق به دنبال توجیه دولت عراق نسبت به مفاد طرح جدید بوش و مشخص شدن محل استقرار نیروهای جدید آمریکا در عراق است. به عبارتی در این سفر رایس به دنبال هماهنگی جدید در عراق است.
نکته چهارم در سفر رایس به خاورمیانه به طور غیرمستقیم، موضوع ایران است. اقداماتی که در کنسولگری ایران در عراق انجام دادند در راستای این امر است که می‌خواهند به نوعی به ایران به خاطر تاثیرگذاری‌اش در عراق هشدار بدهند.
* ایجاد اختلافات مذهبی میان شیعیان و اهل تسنن، موضع کشورهای عربی منطقه خاورمیانه در قبال این تحولات را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
** موضوع اختلافات مذهبی همیشه دستمایه خوبی برای ایجاد بحران‌های مقطعی و دفعی بوده است و هر کجا که بازیگران بزرگ سیاسی داشته باشند، موضوع اختلافات مذهبی و قومی مورد توجه قرار می‌گیرد. با توجه به نگاه رهبر انقلاب به تشدید اختلافات مذهبی در منطقه که مشخصا از پازل دوگانه نیروهای داخلی و عوامل بیرونی داشتند به نظر می‌رسد اختلافت دینی دستمایه برخی از کشورها قرار گرفته است که یا در سیاسیت خود عقب هستند یا در حال حاضر به دنبال توسعه شرایط و پیشروی موقعیت خود می‌باشند.
به همین جهت این موضوع در خاورمیانه توسط برخی کشورهای عربی، انگلیس و آمریکا با پشتوانه اسرائیل دنبال می‌شود. البته به طور کلی کشورهای عربی به دنبال عدم بهره‌گیری از این موضوع هستند،‌ اما برخی کشورهای بزرگ‌تر عربی پیشقراول می‌شوند، در نتیجه دیگر کشورهای عربی تحت تاثیر قرار گرفته و از اختلافات مذهبی حمایت می‌کنند.
* شانس رایس برای ارائه طرح جدید با هدف از سرگیری مذاکرات میان فلسطین و اسرائیل تا چه اندازه است؟
** با توجه به اینکه تاکنون طرح‌های گوناگونی از کمیته چهارجانبه تا طرح جدید انتخابات زودهنگام مطرح شده است، بعید به نظر می‌رسد کاندولیزا رایش ایده جدیدی داشته باشد. آنها در حل مسائل فلسطین و اسرائیل با ایجاد فشار از بیرون و لابی و رایزنی در سطح منطقه از دو طرف استفاده می‌کنند.
پس از فشارهای مستمر بر دولت حماس و عدم موفقیت در این زمینه، آمریکایی‌ها در تقویت فتح و تشکیلات خودگردان برای ایجاد فشار درونی با کمک مصر و احتمالا عربستان در ایجاد شرایط جدید برای انجام مذاکرات صلح تلاش می‌کنند.
لذا آنچه آمریکا در قابل سفر رایس انجام می‌دهد بیشتر جنبه روانی و هماهنگ‌کننده دارد تا یک طرح جدید و کارساز.