گروه جهان ـ ترجمه، مریم امراله:
روز گذشته «خالد مشعل» با روزنامه «الشرقالاوسط» در مورد مسائل جدید فلسطین و منطقه گفتوگو کرد. در این مصاحبه خبرنگار پرسید:
* نظر شما راجع به اظهارات نخستوزیر اسرائیل ایهود اولمرت که گفته بود در صورتی که رئیسجمهور فلسطین محمود عباس با دولت حماس به توافق همکاری برسد، با او مذاکره نخواهد کرد چیست؟
** ما به اینگونه مواضع اسرائیلیها توجهی نمیکنیم. چیزی که در عرصه فلسطین برای ما اهمیت دارد توافقی است که در مکه به آن رسیدیم. ما به این توافقنامه متعهد خواهیم ماند و در برابر فشارهای خارجی ایستادگی خواهیم کرد. من و محمود عباس (به طور جداگانه) در حال مذاکره با چندین کشور مسلمان و خارجی هستیم تا برای توافقنامه اخیر حمایت آنان را جلب کنم.
* اما او به یکباره نظرش عوض شد و برای مذاکرات با شما اعلام آمادگی کرد و گفت منطقی نیست که فردی مانند مشعل که نماینده 50 درصد مردم فلسطین است از مذاکره و صلح با اسرائیل فاصله بگیرد.
** صرفنظر از اینکه اولمرت چه چیزهایی گفته است، راهحل کلیدی این مساله این است که اسرائیل ـ حقوق مردم فلسطین را به رسمیت بشناسد. از کرانه باختری و نوار غزه عقبنشینی کند و به حقوق و خواستههای ملی فلسطین احترام بگذارد. ما مطلعیم که اسرائیل فقط با کلمات بازی میکند و از اهداف پشت پرده کاملا آگاهی داریم. اسرائیل سرزمین ما را اشغال کرده و به اماکن مقدس اهانت میکند. حقوق مردم فلسطین را به رسمیت نمیشناسد.
هزاران فلسطینی را بازداشت کرده و حقوق و زمینهای ما را پایمال کرده است. چیزی که اهمیت دارد وقایعی است که شاهد آن هستیم، نه اظهارات مقامات اسرائیلی. ما در مکه به توافق رسیدیم که رئیس دولت فلسطین به عنوان فرد مذاکرهکننده با اسرائیل انتخاب شود. در صورت حصول نتایج، او نهادهای قانونگذاری فلسطین را از روند مذاکرات مطلع میکند.
* انتظارات شما از ملاقات امنیتی چهارجانبه (مسئولان اطلاعاتی مصر، اردن، عربستان و امارات متحده عربی) با کاندولیزا رایس چیست؟
** اگر انتظارات آمریکا از کشورهای عرب را کنار گذاریم، به نظر من اعراب و فلسطینیها به فهم متقابل مطلوبی رسیدهاند که به ما اجازه حرکت رو به جلو و نزدیک شدن به اهداف ملیمان را میدهد. به نظر من بنا به دلایل متعددی اعراب از توافقنامه مکه حمایت خواهند کرد. مصر، عربستان و سوریه رسما حمایت خود را از توافقنامه مکه اعلام کردهاند. شواهد موجود نشان میدهد که آمریکا بر سر دو راهی قرار گرفته است. توافقنامه مکه تعجب رایس را برانگیخت. آمریکاییها به گونهای در منطقه گام برمیدارند که به اهداف بوش برسند و شرایط را طوری مهیا کردهاند که یک حمله نظامی را علیه ایران شروع کنند.
آنها سطح همکاریهای خود را با چند کشور عربی افزایش دادهاند تا نقاطی که به زعم آنها شورشی محسوب میشود را مهار کنند. این نقاط عبارتند از حزبالله، حماس و سوریه. برای متعادل کردن این اقدامات، ایالات متحده سعی دارد طوری وانمود کند که هنوز روند دیپلماتیک ادامه دارد. من متقاعد شدهام که آمریکاییها هیچ برنامهای برای حل مشکلات ندارند و تمام چیزهایی که از طریق رسانهها اعلام میکنند فقط تبلیغات سیاسی است.
* اخیرا گزارش شده که عربستان سعودی بین حماس و اردن میانجیگری میکند تا روابط آنان را به حالت عادی بازگرداند.
** هیچ نوع اقدام میانجیگری از سوی مقامات سعودی صورت نگرفته و در این رابطه حتی پیشنهادی نیز دریافت نکردهایم. حماس بسیار مشتاق است تا با کشورهای عرب و مسلمان رابطه خوب داشته باشد. ما در تصمیمات خود مستقل عمل میکنیم و سعی میکنیم بین حفظ استقلال و دوری از مداخله در کشورهای عربی تعادل ایجاد کنیم.
* در مورد همکاری حماس و فتح، نظرات متفاوتی وجود دارد نظر شما راجع به اختلاف دیدگاهها چیست؟
** این مساله نیاز به بررسی جدی و یافتن راهحل دارد. برخی از موارد نهفته در این همکاری دوطرفه موجب نگرانی شده است. ولی ما امیدواریم موانع موجود را پشت سر بگذاریم و انشاالله دولت وحدت ملی را تشکیل دهیم. دولتهای بعدی در آینده درک خواهند کرد که ما در این زمینه موفق عمل کردهایم. اما به طور ملی شرایط فعلی مثبت است و در حال حرکت به سوی توافقات آتی هستیم.
* جنگ داخلی تا چه میزان شما آسیب رسانده است؟
** من اعتراف میکنم که حماس مرتکب اشتباهاتی شده و با شهامت تمام اشتباهات را میپذیرم اما این اشتباهات محدود بودند و در واکنش به مسائل دیگر رخ داد. امیدواریم این مقطع از تاریخ ما حذف شود. چیزی که اتفاق افتاد به همه آسیب رساند اما باید گذشته را فراموش کنیم.
* آمریکا تعدادی از کشورهای عرب را میانهرو نامیده و تعدادی دیگر را تندرو معرفی کرده، شما رابطهتان را به کشورهای عرب چگونه تنظیم میکنید؟
** روابط ما با کشورهای عربی براساس طبقهبندی ایالات متحده صورت نمیگیرد. حماس روابطش را با کشورهای که آمریکا آنان را میانهرو نامیده، حفظ کرده است. این کشورها از ما حمایت مالی کردند. ما عموما کشورهای عربی را اینطور نگاه نمیکنیم که به کدام قدرت جهانی متصل هستند. ما در روابطمان فقط به جنبههای مثبت میپردازیم تا به آرمان دیرینهمان برسیم. پادشاه عربستان بدون توجه به خواستههای آمریکا ما را به دیدار مکه دعوت کرد و تنها دلیل تشکیل این دیدار نگرانی او نسبت به سرنوشت مسلمانان بود.
* آیا به نظر شما توافقنامه مکه همچنان به قوت خود باقی خواهد ماند؟
** با در نظر گرفتن حمایتهای همهجانبه به نظر میرسد این توافقنامه برای مدتی تاثیرات مثبتی داشته باشد. حتی اگر توافقنامه مکه ما را به انتظاراتمان نرساند، حداقل توانستیم به واسطه آن به درگیریهای داخلی پایان ببخشیم.
* آیا کشورهای عرب قابلیت شکستن محاصره آمریکا را دارند؟
** به نظر من کشورهای عربی تا حدودی از عهده آمریکا برخواهند آمد، اگرچه آمریکا جلو چنین اقدامی خواهد ایستاد. توافقنامه مکه هم نتیجه تغییرات جدید در دنیای عرب بود. در روزهای اخیر شاهد اختلافاتی بین طرفهای چهارجانبه ـ روسیه، آمریکا، سازمان ملل و اتحادیه اروپا ـ بودهایم. در این میان نقش روسیه قابل تقدیر است. من مطمئن هستم که حصر اقتصادی آمریکا علیه فلسطین شکسته خواهد شد و به ما فرصت حضور در عرصههای جدید را خواهد داد. به علاوه، یک کشور اروپایی وعده کمک مالی 120 میلیون دلاری به دولت فلسطین پس از تشکیل دولت وحدت ملی را داده است. ما از تمام این فرصتها استفاده خواهیم کرد تا محاصره را بشکنیم.