اما و اگرهای مطبوعات (1)

دکتر محمدرضا جمالی
بی تردید در عصر انفجار اطلاعات و در زمانی که داده های اطلاعاتی انسان، در هر سال دو برابر می گردد و ذهن بسیاری از اندیشمندان براین نکته متمرکز شده است که با این روند شتاب آلود اطلاعات در پی ساخت ابزارهای نوینی برای ذخیره این حجم اطلاعات باشند، آزادی مطبوعات و رسانه های ارتباط جمعی در فضای کشور اهمیت ویژه ای دارد. در آزادی مطبوعات و آزاد بودن اصحاب رسانه ها برای نقل و انتقال مفاهیم به عنوان ناظرانی امین تردیدی وجود ندارد. اما این آزادی و دایره فعالیت مطبوعات تا به کجا باید باشد؟
حدود و ثغور آزادی مطبوعات چه مقدار است؟ آیا به بهانه آزادی مطبوعات می توان به حریم اشخاص و مقدسات وارد شد و به تخطئه، رد و انکار حقایق مسلم پرداخت؟ آیا می توان آزادی مطبوعات را بهانه قرار داد و ارزش های یک ملت و مقدسات آنها را مورد تعرض قرار داد؟
این سوالات و سوالات بی شمار دیگری از این سنخ یقینا ما را به یک نکته رهنمون می کند و آن این است که مراد از آزادی مطبوعات تا آنجا مدنظر است که به حریم های قانونی و مرزهای شرع خللی وارد ننماید. متاسفانه در خصوص حد و حدود فعالیت مطبوعات دو برداشت متناقض توانست به فضای پر نشاط فعالیت رسانه ای آسیب وارد کند:
1- آزادی بدون قید و شرط.
2- برداشت تنگ نظرانه از آزادی.
آزادی بدون قید و شرط مطبوعات توانست برخی مطبوعات را که باید پایگاه امنی برای نظارت بر قوای کشور و فرهنگ سازی و آگاه سازی عمومی باشد تا حد پایگاه دشمن شدن تنزل دهد و به مدد اندک نویسندگانی که دل در وطن نداشتند، تریبون مکتوب رادیوهای بیگانه و استراتژیست های دست چندم استکبار در آیند. قصه پر غصه مطبوعات دوران اصلاحات و روزنامه بازی های آن زمان شهره عام و خاص است، همان اندک نویسندگانی که وقتی عرصه را تنگ دیدند عزم دیار فرنگ کردند و با تقسیم کار هر کدام به کار خود ادامه دادند و می دهند اما این بار نه در داخل کشور بلکه در بی بی سی، رادیو فردا و سایت های محفل کافه نشینان دل کنده از وطن. امروز رگه هایی از این جماعت در قالب روزنامه و خصوصا برخی ماهنامه ها می کوشند تا با ترویج سکولاریزم و تبیین مفاهیم آن به زعم خود به مقابله با حکومت دینی برآیند. ترویج روشنفکری وابسته، تطهیر برخی چهره های مزدور و خیانت پیشه، نقل وارونه حقایق تاریخی، ادعای ناکارآمدی حکومت دینی، تضعیف روحیه مردم و تحقیر روحیه ایرانی که کار مداوم صد ساله اخیر روشنفکران وابسته بوده است به فراوانی در این نشریات دیده شده و می شود.
از طرفی در دسته ای دیگر که با نقاب تکنیک وارد عرصه شده اند با ترویج روحیه مصرف گرایی و تبلیغ «دست پخت» های بیگانگان به عنوان پیاده نظام و مبلغان اقتصادی همان استعمارگران عصر جدید به انجام وظیفه! مشغول هستند. آزادی عمل نشریات به اصطلاح زرد و عامه پسند و تبلیغ هنر و فرهنگ وابسته و چهره های سینمایی و هنری رژیم طاغوت و تحقیر فرهنگ خودی و بومی ما از دیگر کارکردهای این نشریات بوده است.
ولنگاری مطبوعاتی در مناطق مرزی نیز حکایت مفصلی دارد که شرح آن داستان مطولی را می طلبد ولی باید به این موضوع بسنده کرد که برخی از این دسته مطبوعات که از قضا مدیران آنها نیز سمت هایی در دستگاه های اجرایی و تقنینی داشتند به بیشترین واگرایی قومی دامن زدند و... به طوری که با اهرم آزادی مطبوعات، آزادی و حق حاکمیت یک ملت را نشانه رفتند. استفاده از نام های مجعول برخی شهرها، تکرار عبارات و تکیه کلام های بیگانگان و درج نامه های احساسی و جنجالی، دروغین و تحریک کننده از اندک حکایات مفصلی است که به مدد سیاست تساهل و تسامح و با استفاده از عنصر آزادی مطبوعات بر این مرز و بوم رفته است. البته در اینجا نباید از انصاف دور شد و وجود نشریات مستقل، متعهد و مردمی که نقش فراوانی را در صیانت از آزادی مطبوعات داشته اند فراموش کرد. اما این حقیقت را نباید فراموش کنیم که برخی سیاست ها و سیاست ورزی ها موجب شد تا جریانی آزادی ستیز در مطبوعات ایجاد شود. به نظر می رسد مهم ترین تکلیف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی حفظ آزادی مطبوعات و ارتقای مطبوعات مطابق با شان مردم ما می باشد.
البته این مهم با یاری اصحاب قلم و سیاستگذاری های صحیح امکان پذیر است. ضروری ترین نیاز مطبوعات در حال حاضر آسیب شناسی رفتارهایی است که از اخلال سیاست های تساهل و تسامح عاید شده است. جدا کردن سره از ناسره در حال حاضر کار مشکلی نیست!