دکترینهای نظامی هزاره سوم (بخش سوم)
نوشته: دکتر مهدی حسنزاده
اشاره:
نگارنده مقاله حاضر در صدد آشنا کردن خوانندگان با دکترینهای نظامی موجود در عرصه روابط جهانی است.
به باور او، کشورهایی که فاقد روحیه تهاجم و کسب امتیازات جهانی با استفاده از زور و قوای قهریه علیه سایر ملل هستند، برای رویارویی با تجاوزهای احتمالی، باید مجهز به استراتژیهای پیشرفته پدافندی باشند تا به بهترین وجه از تمامیت ارضی، امنیت و منافع ملی خود دفاع کنند.
این امر میسر نخواهد شد، مگر با داشتن درک صحیح و شناخت مناسب از دکترینهای موجود آفندی و پدافندی و اتخاذ راهکارهای شایسته با اعمال مدیریتی در خور.
بخش دیگری از مطلب را با هم پی میگیریم.
24- دکترین نظامی درگیرسازی درونی:
تمامی کشورهای جهان کم و بیش اختلافات داخلی، واگراییهای بومی، ناهمسازیهای درونی، کشمکشهای سرزمینی و ستیزهجوییهای درونمرزی گوناگونی دارند که میتوانند مورد بهرهبرداری میهن و ارتش میهنی قرار گیرند و با تشدید اختلافات درونی کشور دشمن، توان نظامی و عملیاتی کشور بیگانه را کاهش دهند و موجبات شکست آن را فراهم کنند.
اختلافات قومی، نژادی، زبانی، فرهنگی، دینی، تاریخی و مانند آنها زمینههایی برای چنین بهرهبرداریهایی خواهند بود که بسیار مورد استفاده هماوردان قرار گرفته و میگیرند.
25 - دکترین نظامی جنگ پرتابهای:
آموزه جنگ بالستیک یا جنگ پرتابهای بر این باور است که درست نیست نیروهای انسانی دو کشور در یک جنگ رویارو درگیر شده، یکدیگر را نابود و زیانها و آسیبهای جبران ناپذیر انسانی و اجتماعی به تودههای کشورها تحمیل کنند.
بهرهبرداری از انواع پرتابههای دوربرد و کارآمد برای نابودسازی اهداف راهبردی دشمن، هم به دستاوردهای بزرگتر و زودرستر نظامی خواهد انجامید و هم از سرایت جنگ به تودههای مردم کشور خود و کشور بیگانه جلوگیری خواهد کرد.
26 ـ دکترین نظامی جنگ زمین- پایه:
بسیاری از آفندها با هدف اشغال بخشی از سرزمین دشمن و نیز بسیاری از پدافندها با قصد آزادسازی خاک اشغال شده میهن از دست دشمن اشغالگر انجام میگیرند و حملات موشکی، هوایی، هوانیروزی، دریایی و مانند آنها، مقدمهای برای اشغال خاک دشمن یا آزادسازی خاک میهن از دست دشمن هستند و هدف اصلی و نهایی نیستند. به این دلیل، برای دفاع از سرزمین یا حتی برای اشغال یک سرزمین باید بگونهای برنامهریزی کرد که برتری نظامی زمینی تحقق یابد و به اشغال یا دفع اشغال بینجا زیرا اشغالگری، گرفتن زمین و اشغالزدایی پس گرفتن زمین است و هرگاه برنامههای آفندی یا پدافندی بهگونهای طراحی و اجرا شوند که به برتری مطلق زمینی برای اشغالگری یا به برتری مطلق زمینی برای اشغال زدایی بینجا، دیگر برنامههای نظامی نیز توجیهپذیر خواهند بود وگرنه همگی بیاثر و بینتیجه میمانند.
27- دکترین نظامی جنگ فراگیر:
جنگ میتواند محدود و محصور به یک منطقه خاص یا زمینه ویژه باشد، یا آنکه جنگی فراگیر و سراسری باشد که هر یک پیامدهای ویژه و راهبردهای ویژهای خواهند داشت.
28- دکترین نظامی جنگ گسترنده:
جنگ میتواند به گونهای طراحی و اجرا شود که به یک دشمن خاص محدود و محصور باشد، یا آنکه رفته رفته پای دیگر کشورها را به میدان بکشد و آنها را نیز درگیر کند. چنانچه مصالح کشور اقتضا کند، مدیریت نظامی باید برنامههایی را برای گسترش جنگ به سرزمینهای دیگر و درگیرسازی ارتشهای دیگر در جنگ را فراهم، آزمایش و اجرا کند.
29- دکترین نظامی آفند پیشدستانه:
آفند پیشدستانه میتواند نیروهای راهبردی دشمن را پیش از هرگونه تحرک کارآمد غافلگیر و زمینگیر و توان هرگونه واکنش آفندی یا پدافندی را از دشمن سلب کند. طبق این آموزه، نیروهای نظامی کشور باید به اندازهای هشیار و بیدار و آماده باشند که هرگز مورد شبیخون و عملیات غافلگیرانه دشمن واقع نشوند و هر زمان بوی جنگ را استشمام کردند به عملیات پیشدستانه برنامهریزی شده، آزموده و مناسب بپردازند.
30- دکترین نظامی پدافند سیار:
پدافند درجا و ثابت ، خود یک آماج و هدف برای انواع بمبها، موشکها، راکتها، عملیات نفوذی و خرابکارانه و مانند آنها است و کارایی چندانی ندارد. پدافند نظامی کشور باید به اندازهای پرتحرک، سیار، انعطافپذیر، قابل استتار و غیرقابل ردیابی باشد که هم خود هدف قرار نگیرد و هم بتواند به مناسبترین مکانهای پدافندی و مورد نیاز انتقال یافته و ایفای نقش کند. نصب انواع پرتابههای پدافندی روی انواع هواپیماهای پدافندی، بالگردهای پدافندی، شناورهای پدافندی، قطارهای پدافندی، خودروهای پدافندی، کشندههای پدافندی، زیرناوهای پدافندی، موشکهای پدافندی و مانند آنها پاسخهایی به نیاز پدافند متحرک، انعطافپذیر، استتارپذیر و سیار است.
31- دکترین نظامی آفند شناور:
برنامههای نظامی کشور در عین برخورداری از یک منطق مستحکم مکانبندی و زمانبندی عملیات آفندی، باید به اندازه و به گونهای شناور و متغیر و پیشبینیناپذیر باشند که دشمن هرگز نتواند آنها را پیش بینی و بازخوانی کند و به طراحی و اجرای عملیات پدافندی متناسب بپردازد وگرنه کارایی و پیروزی برنامهها کاهش خواهد یافت. برنامههای نظامی کشور به هیچ روی نباید تکراری، یکسان، همگون و یکنواخت باشند تا به سادگی از سوی دشمن پیشبینی و پیشگیری شوند.
شناورسازی برنامههای نظامی کشور به کارایی برنامهها خواهد افزود.این شناورسازی میتواند با رعایت یک منطق دقیق و محرمانه به تمامی برنامههای نظامی کشور تعمیم یابد و به تولید و اجرای آفندهای شناور، پدافندهای شناور، همکاریهای شناور، آموزشهای شناور، تحرکات شناور، جانشینیهای شناور و مانند آنها بیانجامد.
32- دکترین نظامی آفند پیشگیرانه:
چنانچه نیروهای نظامی کشور بوی دسیسهچینی و توطئه گری امنیتی و نظامی استشمام کنند، میتوانند، در اقدامی پیشگیرانه، دشمن را به گونه و به اندازهای سرکوب کنند که قصد تجاوز را از سر بیرون کند و به خردورزی باز گردد. تفاوت جنگ پیشگیرانه با جنگ پیشدستانه در این است که اولی برای پیشگیری از جنگ آینده و دومی برای پیشدستی در جنگ کنونی است.
33- دکترین نظامی جنگ ماهوارهای:
جهان آینده، جهان ارتباطات و اصلیترین ابزار ارتباطات ماهوارهها خواهند بود که در این میان ماهوارههای نظامی بیشترین نقش را در پیشبرد برنامههای نظامی خواهند داشت.
جنگ ماهوارهای به معنی حمله موشکی به ماهوارهها، حمله ماهورهای به ماهوارهها، حمله موشکی به پرتابگرها و ایستگاههای پرتاب ماهوارهها، حمله الکترونیک به پرتابگرها و ایستگاههای پرتاب ماهوارهها و مانند آنها است که موجب اختلال در نقش راهبری ماهوارههای نظامی دشمن و در نتیجه موجب شکست دشمن خواهد شد.
34- دکترین نظامی نبرد پراکنده:
نبردهای کوچک و پراکنده به جای نبردهای بزرگ و متمرکز، برخاسته از این مثل احتیاطآمیز است که همه تخم مرغها را نباید در یک سبد نهاد که در این صورت همه چیز نابود میشود.
هم در عملیات آفندی و هم پدافندی، تمایل ارتشها بیشتر به طراحی و اجرای نبردهای کوچک و موردی و پراکنده است تا به نبردهای بزرگ و سراسری و متمرکز. با این حال هر دو نگرش شواهد و ادلهای دارند که آنها را برتر و کارآمدتر میکند و تصمیمگیری نهایی با ارتشها خواهد بود. ادامه دارد...
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
