جبهه مشترک علیه تروریسم

* آقای شاکری دیدارها و مذاکرات وزیر کشور از پاکستان به نظر می‌آید نخستین گام برای اجرای طرح مبارزه مشترک دو همسایه با جریان تروریستی ریگی است، این دیدارها تاکنون به چه نتایجی منجر شده است؟
** بعد از حادثه ناگواری که در 26 مهر (18 اکتبر) توسط گروهک ریگی اتفاق افتاد، وزیر کشور پاکستان با سفارت تماس گرفت و خواهان گفت و گو با وزیر کشور ایران شد. فردای آن روز رئیس‌جمهور پاکستان برای ابراز تسلیت با دکتر احمدی‌نژاد گفت و گو کرد و در صحبت‌های فیمابین توافق شد وزیر کشور ایران برای بررسی موضوع و ارائه شواهد به پاکستان سفر کنند.
در سفر آقای نجار به پاکستان ملاقات‌های بسیار خوبی با وزیر کشور پاکستان، ژنرال احمد شجاع پاشا رئیس سرویس امنیتی این کشور و یوسف رضا گیلانی نخست‌وزیر و آقای زرداری برگزار شد و در همین مذاکرات آقای نجار دغدغه مقامات ایرانی را به سران این کشور اعلام کرد. این دغدغه‌ها مختص به موضوعی به نام تروریسم که از مرز‌های شرقی متوجه کشور ماست نبود چنان که در اظهارات آقای نجار منعکس شد ما در روابط خارجی با پاکستان چشم‌انداز‌های بسیار پرمعنا، عمیق و پایداری را طراحی و پیگیری می‌کنیم.
روابط دو کشور یک رابطه بسیار استراتژیک و پایدار است لذا یک گروه کوچک فریب خورده و جنایتکار (گروهک ریگی) نمی‌تواند با تحرکات خود بر رابطه دو کشور تأثیر منفی بگذارد و ما هم به دنبال این هستیم که این موضوع بر پروژه‌ها و مسائل کلان دو کشور تأثیر نگذارد.این پیام را وزیر کشور ایران به مقامات پاکستانی منعکس کردند و به عقیده من این موضوع به خوبی از سوی طرف پاکستانی دریافت شد.
* پس ازمذاکرات و جلسات طولانی که وزیر کشور ایران با طرف‌های پاکستانی داشت چه سازوکار عملی برای پیاده کردن آن توافقات ارائه شد؟
** برای عملیاتی کردن ایده‌های مشترک قرار شد یک قرار داد همکاری‌های امنیتی ایران با پاکستان به امضا برسد. در حال حاضر کلیات آن در سفارت در حال تدوین است و بزودی ما آن را تقدیم مقامات پاکستانی می‌کنیم. سپس ما منتظر ارائه نظر طرف مقابل خواهیم بود و در یک فاصله زمانی مناسب آقای عبداللهی معاون وزیر کشور ایران برای بررسی و نهایی کردن آن به پاکستان می‌آیند.
اما برای پیشبرد این توافقنامه‌ها در سفر آقای نجار تصمیم گرفته شددر سه سطح مقامات دو کشور همکاری جدی شان را آغاز کنند اول در سطح وزرای کشور و معاونان آنها که قرار است با همدیگر بصورت منظم ملاقات و همفکری کنند.
در سطح مقامات عالی استان‌های همجوار دو کشور که قرار است استاندار سیستان و بلوچستان ایران و سروزیر ایالت بلوچستان پاکستان به طور دائم با همدیگر دیدار و اندیشه‌های دو کشور را پیش ببرند.
در سطوح پائین‌تر نیز تصمیم گرفته شد فرماندهان مرزی، مقامات امنیتی استان‌های همجوار در چارچوب توافق مقامات استانی رایزنی و همکاری کنند.بنابراین توافقات صورت گرفته در سفر آقای نجار در پی رفع دغدغه‌های امنیتی و یافتن رویه‌های مشترک برای رفع آنها بود، البته این توافقات مفاد ناگفته و مکتوم دیگری هم داشت.
* تمهیدات امنیتی که اندیشیده شده فقط در بحث مبارزه با تروریسم است و یا ابعاد دیگری مثل مبارزه با قاچاق مواد مخدر، سلاح غیر مجاز و قاچاق انسان را نیز در بر می‌گیرد؟
** همه عرصه‌ها را در بر می‌گیرد وقتی که ما موافقت نامه امنیتی با یک کشور امضا می‌کنیم تمام موضوعاتی که مخل امنیت دو جانبه است را لحاظ می‌کنیم. در این منطقه مرزی همه موارد قاچاق که ذکر شد دیده می‌شود هم قاچاق مواد مخدر داریم هم قاچاق انسان، هم قاچاق سوخت و سلاح و هم شرارت‌های مرزی و خرابکارانه که همه این موارد در موافقت نامه‌ها لحاظ می‌شود.
* آیا بحث مهم مبادله اطلاعات و عملیات مشترک علیه تروریست‌ها هم در این توافقنامه دیده شده است؟
** مبادله اطلاعات بصورت متداول همین الان هم جاری است.یعنی در دو پایتخت افسر اطلاعاتی داریم که این افسر اطلاعاتی در ارتباط با دستگاه‌های ذی ربط در کشور میزبان عمل می‌کند. ما در اسلام‌آباد افسر نیروی انتظامی داریم که مرتبط با سازمان اینترپل است و پاکستان نیز چنین افسرانی دارند اما چیزی که جای خالی آن احساس می‌شود، مبادله اطلاعات امنیتی بهنگام است یعنی ما بتوانیم به شکل فوری در صورت بروز حادثه، مقامات ذیربط دو کشور را در جریان موضوع قرار دهیم و از این مسیر گروه‌های خلافکار را ردیابی کنیم.
تا کنون در خصوص مواد مخدر ما توفیقات خیلی خوبی در همکاری با پاکستانی‌ها داشتیم ولی در مورد اشرار و تروریست‌ها توفیقات چندان رضایتبخش نبوده و نیاز داریم در این موضوع مکانیزم‌های تازه همکاری تقویت شود.
* با امضای این توافقنامه امنیتی آیا یک نهاد جدید همکاری شکل می‌گیرد یا مناسبات قبلی تعمیق و گسترش می‌یابد؟
** نهاد جدیدی ایجاد نمی‌شود،همان دستگاه‌های امنیتی قبلی مسئول اجرای توافقات تازه خواهد بود. در کشور ما معاونت امنیتی وزارت کشور بر تمام موضوعات امنیتی اشراف دارد. یعنی استانداری و مقامات ذیربط امنیتی استان‌ها با هماهنگی کار می‌کنند. در عین حال سازمان امنیت پاکستان با وزارت اطلاعات ایران هم دارای ارتباط خوبی است. لذا نهاد جدیدی ایجاد نمی‌شود و مجاری موجود تقویت خواهد شد.
* درمورد وضعیت «حشمت‌الله عطارزاده» رایزن سفارت ایران در پاکستان که در پیشاور دزدیده شد چه اطلاعات جدیدی دارید؟
** رایزن اقتصادی ما آبان ماه سال گذشته در پیشاور زمانی که محل سکونت خود را به مقصد سرکنسولگری ترک می‌کرد به رغم رعایت تمام موازینی که یک دیپلمات باید رعایت کند سوار بر خودروی دیپلماتیک و با حضور محافظی که خود دولت پاکستان تعیین کرده بوده، ربوده شد. وی مسیر متداول هر روزه را طی می‌کرده ولی خودروی او در طول مسیر مورد حمله قرار می‌گیرد، محافظ او کشته شده و وی به مکان نامعلومی انتقال داده می‌شود. تا کنون هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این آدم ربایی را به عهده نگرفته اما مقامات پاکستانی گمانه زنی‌هایی در مورد گروه رباینده دارند، آنها اعلام هم کرده‌اند که با ربایندگان مذاکراتی کرده‌ایم و می‌دانیم ربایندگان در چه نقاطی در پاکستان هستند. چند ماه قبل از ربایش رایزن ایران، سفیر افغانستان هم ربوده شد که او هم کماکان در پاکستان ناپدید است. بعد از آن هم چند آدم ربایی دیگر در این کشور اتفاق افتاده که یکی از این موارد ربوده شدن یک شهروند یونانی است که او هم وضعیتی نامشخص دارد.
ما در حال حاضر درباره آدم ربایی‌ها در پاکستان با یک وضعیت پیچیده‌ای مواجهیم. شهروند چند کشور و دیپلمات ما ربوده شده‌اند. در حال پیگیری این موضوع توسط مقامات ذی‌ربط در این کشور هستیم. در مذاکراتی که آقای نجار با آقای احمد شجاع پاشا و رئیس‌جمهور پاکستان داشت نگرانی عمیق ایران را از این موضوع اعلام کرد. نکته‌ای که از طرف مقابل شنیده شد تقاضا برای خویشتنداری بوده و اینکه طرف پاکستانی قول داد تمام تلاش خود را برای یافتن وی انجام دهد.
در عین حال موضوعی که نباید در مورد آن غفلت شود این است که مصونیت دیپلمات‌ها در هر کشوری بر عهده کشور میزبان است و دیگران نقشی در آن ندارند و ما بر این مسئولیت دولت پاکستان تأکید می‌کنیم.
* اگر چنان که گفتید دولت پاکستان در حال مذاکره با ربایندگان است پس باید امیدوار بود که بزودی محل اختفای دیپلمات ایرانی اعلام شود.
** خیر این گونه نیست. پاکستانی‌ها این گونه بیان می‌کنند که از طریق واسطه‌ها با ربایندگان در حال تعامل هستند زیرا هیچ رباینده‌ای هنوز مسئولیت آن را نپذیرفته است. اگر گروهی مسئولیت ربایش را پذیرفته بود ما آگاهی پیدا می‌کردیم ولی این چنین نیست.
پاکستانی‌ها مسائل را چندان روشن بیان نمی‌کنند چون مسئولیت این موضوع بر عهده دولت پاکستان است ما ترجیح می‌دهیم آنها روال کاری خود را طی کنند و در انتها آنچه برای ما مهم است سلامت دیپلمات ایرانی است لذا کنجکاو نیستیم آنها با چه کسانی در حال مذاکره هستند. آنها باید دیپلمات ما را پس دهند.
* برخی معتقدند گروه عبدالمالک ریگی در این آدم ربایی دست داشته است؟
** خیر. ما نشانه‌هایی از این مطلب نداریم و آن را یک تبلیغات بی اساس می‌دانیم. گروهک ریگی هیچ دسترسی به منطقه پیشاور ندارد و اگر چنین حرفی گفته شده بیشتر برای بزرگنمایی یک گروه ناچیز است.
* حوادث ناگواری که به مرزهای ایران و پاکستان هجوم آورده از عوارض ملموس بحران افغانستان است سؤال این است که بعد از 8 سال از اشغال افغانستان آیا ایران و پاکستان به یک مکانیسم مشترک برای همکاری در این بحران رسیده‌اند؟
** موضوع افغانستان امری استراتژیک برای همه کشور‌های منطقه از ایران تا پاکستان و حتی ترکیه است ما در بهار سال گذشته نشستی در تهران داشتیم و قرار بود در آبان ماه جاری نشست دوم در اسلام‌آباد برگزار شود ولی ابهام در نتیجه انتخابات افغانستان مانع چنین نشستی شد. ایران در حال حاضر هم برای افغانستان و هم پاکستان دارای یک بسته همکاری است. سیاست ایران در قبال پاکستان و افغانستان بر دو مفهوم کلیدی استوار است امنیت و توسعه.
* با توجه به اهمیت ایران در منطقه آیا کشور ما طرحی برای کاهش تشنج در شرایط بغرنج شبه قاره و ابتکارات و اقدامات دیگری نیز در راستای همان استراتژی توسعه امنیت که اعلام کردید ارائه کرده است؟
** ایران برای همه طرف‌های این منطقه یک مزیت منحصربه‌فرد دارد که به موضوع انرژی برمی‌گردد. در رأس طرح‌های استراتژیک ما خط لوله صلح قرار دارد اما در عین حال ایران ظرفیت‌های نهفته دیگری دارد که یکی از آنها برق است. میزان تولید مان در مقایسه با تمام کشور‌های منطقه بیشتر است اکنون در سطح بالایی توان صادرات انرژی برق را به پاکستان داریم. حتی اگر توافقی حاصل شود می‌توان برق را از طریق پاکستان به هند صادر کرد.هند در حال حاضر رقم قابل توجه 10 تا 12 هزار مگاوات کمبود برق دارد و می‌خواهد آن را از طریق واردات تأمین کند.
در بحث حمل‌ونقل راه‌آهن اسلام‌آباد- تهران- استانبول 14 آگوست سال‌جاری آغاز به کار کرد. این راه‌آهن می‌تواند به صورت قطار برنامه‌ای از اسلام‌آباد حرکت کند و در موعد مقرر به استانبول و برعکس برود. پس اتصال بین سه کشور مهم منطقه‌ای از طریق راه‌آهن امکان‌پذیر است همین راه‌آهن می‌تواند در صورتی‌که توافقی میان هند و پاکستان حاصل شود به هند هم وصل شود. ایران با بهبود و ارتقای کیفیت زیر ساخت راه‌آهن گام بزرگی در مسیر توسعه و رونق تجارت در منطقه برداشته است.