باید از افراط و تفریط جلوگیری شود

* در خصوص جایگاه مجلس چه در قانون اساسی و چه در فضای عمومی ‌جامعه، حرفهای زیادی به میان آمده است. برخی از جمله بعضی اعضای همین مجلس بر این باوراند که علی‌رغم شان والای این مجلس که مستقیما رهبری را انتخاب می‌کند، جایگاه آن مورد توجه قرار نگرفته و ناشناخته است.
نظر شما در این رابطه چیست؟
** هویت و خصوصیات مجلس خبرگان رهبری هویداست و پیچیدگی خاصی ندارد. همچنانکه از عنوان این مجلس برمی‌آید اعضای مجلس خبرگان در تشخیص رهبری، صلاحیت او، شرایط و حدود و ثغورش خبریت دارند و می‌دانند که چه کسی را باید انتخاب کرده و از آن حمایت کنند و اگر خدای ناخواسته شرایط منتفی شد، کس دیگری را تعیین کنند. جایگاه رهبر هم که مشخص است. ایشان در راس مملکت هستند و مجلس خبرگان رهبری هم این رهبر را مورد توجه، تحقیق و بررسی قرار می‌دهد. تشکیلات خبرگان رهبری، آیت‌الله خامنه‌ای مدظله‌العالی را به عنوان رهبری تعیین کردند و چون ایشان آنچنان که وظیفه‌شان بوده، مدیریت و اشراف لازم و کافی را به سیاست کشور، منطقه، جهان اسلام و کل جامعه بین‌الملل داشته‌اند، پس شرایط و حدود و ثغور آن را داشته‌اند. این دوره هم که مجلس خبرگان چهارم تشکیل شود، ان‌شاءالله همان موارد قبلی را دنبال می‌کند و ان‌شاءالله خدا به ملت و رهبر و کشور لطف نشان ‌دهد.
٭ پس شما بر شأن بالا و اهمیت جایگاه مجلس خبرگان تاکید دارید؟
** بله مجلس خبرگان به یک ملاک از همه بنیادها قوی‌تر و جانب‌دارتر است. همچنین اثر مجلس خبرگان نسبت به مسائل عالی کشور، اعظم از همه دستگاه‌هاست.
٭ ولی نگفتید که شناخت عمومی ‌متناسب با این جایگاه هست یا نه؟
** مردم از اقشار مختلفی هستند. آنها که اهل تحلیل‌اند می‌دانند که نقش خبرگان رهبری و جایگاه عالی آن برای کشور چیست. این موضوع پوشیده‌ای نیست که مردم از آن اطلاع نداشته باشند. مردم از ولی فقیه آگاهند. مردمی ‌هم که اهل فهمند و می‌خواهند آگاهی‌شان عمیق‌تر شود، بیشتر دقت نظر و بررسی و تحقیق می‌کنند. البته امیدواریم در این زمینه بحث‌های بیشتری شود تا مردم آگاهی بیشتری بیابند و با عشق و شور در انتخابات شرکت کنند و حریم رهبر را مدنظر قرار دهند. ان‌شاءالله که عنایت خدا شامل حال ملت ایران و رهبری شود.
* شما اشاره کردید که یکی از وظایف خبرگان تعیین و انتخاب رهبری است ولی در دو دور گذشته که شما عضو این مجلس بوده‌اید، موضوع انتخاب رهبر در دستور کار این مجلس نبوده، بلکه نظارت بر عملکرد رهبری و تایید حدود و ثغور آن موضوع در دست بوده است. این‌طور نیست؟
** همین اندازه که آقایان خبرگان، ایشان را به عنوان رهبری قبول دارند و ایشان را فردی لایق دانستند و ابقا کرده‌اند و همین اندازه که تثبیت موقعیت رهبری را فراهم آورده‌اند یعنی اینکه موضوع تعیین رهبری را هم در دستور کار داشته‌ایم.
* پس در مورد بررسی حدود و ثغور شرایط احراز صلاحیت رهبری هم در مجلس خبرگان بحث‌هایی بوده است. این‌طور نیست؟
** بله. اینکه رهبری مجتهد باشد، عدالت داشته باشد، مدیر و اهل تحقیق باشد، خصوصیات نظام و مملکت را مورد دقت قرار دهد و در مقام تذکر و توجه به جریاناتی برآیند که به ضرر کیان نظام جمهوری اسلامی ‌است تا جمعیت کشور مرتکب اشتباه نشود و کوچک‌ترین ضربه‌ای به سیاست و تربیت ممکلت وارد نیاید را به عنوان مسائل عالی و اجرایی مدنظر داشتیم. خبرگان با توجه به اینکه رهبر باید این شرایط را داشته باشد، ناظر بر آن بودند.
٭ این موارد چطور برای شما اثبات می‌شد؟ به عبارت دیگر با چه مکانیسمی ‌درمی‌یافتید که این شرایط همچنان پابرجاست؟
** تحقیقاتی توسط گروه تحقیق مجلس خبرگان انجام می‌شد و در اجلاسیه‌های مجلس خبرگان نتیجه خلاصه و عصاره این تحقیقات در اختیار اعضا قرار می‌گرفت تا اجمالا از آن آگاهی بیابند. گاهی هم کسی که در رأس گروه تحقیق است نتایج جلسات این گروه را به اطلاع رئیس مجلس و دبیرخانه مجلس خبرگان متذکر می‌شود خبرگان اطلاع می‌یابند.
٭ ولی هیچگاه در اجلاسیه‌های خبرگان این مطالب مطرح نشده است؟ یا لااقل در بخشی از این اجلاسیه که خبرنگاران و نمایندگان رسانه‌های جمعی حضور دارند، اشاره‌ای به این نوع گزارشات نشده است؟
** صلاحیت و زیبایی ندارد که برخی از مسائل از مجمع عمومی مورد بررسی علنی قرار بگیرد. متاسفانه در برخی از جلسات، رسانه‌های خبری حضور دارند ولی نیازی نیست که برخی مسائل را همه مردم بدانند.
٭ مثلا چه مسایلی؟
** مگر رئیس‌جمهور تمام جریانات را در اطلاع مردم قرار می‌دهد؟ خیلی از مطالب الان صلاح نیست که در اختیار مردم باشد.
٭ یعنی در آینده می‌توان مردم را در اطلاع قرار دارد؟
** بله شاید در آینده بتوان مسائل مربوط به تشکیلات رهبری و برخی خصوصیات و جریانات را به مردم گفت. ولی در حال حاضر همان مجموع نظرات خبرگان نسبت به مسائل اقتصادی و سیاسی به عنوان پایان‌نامه سیاسی مجلس خبرگان در قطعنامه‌های پایانی کافی است که به اطلاع عموم برسد. ولی این نباید باعث شود که مردم فکر کنند اعضای خبرگان می‌نشینند همدیگر را نگاه می‌کنند و یکی حرف می‌زند، بقیه گوش می‌دهند بعد می‌روند پی کارشان تا اجلاسیه بعدی. این‌طور نیست گاهی مباحث طولانی‌ای در مجلس خبرگان مطرح می‌شود و مثل مجلس شورای اسلامی ‌نطق‌های مخالف و موافق زیادی در مورد آن صورت می‌گیرد.
٭ چرا از حضور رسانه‌های خبری در آغاز اجلاسیه‌های خبرگان اظهار تاسف کردید؟ فکر نمی‌کنید حضور آنها منجر به اطلاع‌رسانی بیشتر مردم و معرفی بهتر جایگاه خبرگان می‌شود؟
** رسانه‌ها معمولا در متون تجاوز می‌کنند و حق مطلب را در انتشار آن رعایت نمی‌کنند. گاهی کم و زیاد می‌کنند و این در مورد بحث‌های کلان کشور جایز نیست. بعد هم من معتقدم که همه مطالب را که نباید رسانه‌های خبری بفهمند. مگر احزاب همه مطالبشان را به مردم می‌گویند که یک جایی مثل مجلس خبرگان بیاید بگوید تا همه بدانند؟
* یعنی مردم نباید بفهمند که در مجلس خبرگان چه می‌کنند؟ حق دانستن را به مردم نمی‌دهید؟
** اولا در قانون نیامده که مذاکرات مجلس خبرگان باید علنی باشد. دوما بررسی وظیفه‌های رهبری، کارهای تصرف رهبری و شرایط مربوط به ایشان و کبریات و صغیریات آن برعهده خبرگان رهبری است که گروه تحقیق آن را انجام می‌دهد و نه وظیفه مردم. سوم اینکه بیایند این مسائل را در بوق و کرنا بکنند چه فایده‌ای برای مردم دارد. یک فرمانده هم تمام اسناد نظامی‌ را به تمام سربازان نمی‌گوید چون وقتی همه از آن مطلع شوند بالاخره به گوش دشمن هم می‌رسد و دیگر دشمن غافلگیر نمی‌شود. همه مطالب را که نباید مردم بفهمند. اصلا در شأن مجلس خبرگان نیست که داد و قال راه بیندازند. تازه زمینه مناسب نیست که مردم و رسانه‌ها همه مسائل را بفهمند و هو و جنجال راه بیندازند. در مملکتی که آمریکا به عنوان سردسته خرابکاران شش طرف کشور را گرفته است، چرا باید این مطالب مطرح شود. ایران مرجع بسیاری از کشورهای اسلامی ‌در سراسر جهان است و اسراری دارد که نباید در بوق و کرنا شود تا عده‌ای جنجال راه بیندازند. اگر در مورد این مسائل کلان اطلاع‌رسانی شود بیایید ببینید که چه دروغ‌هایی که ساخته نمی‌شود چه دروغ‌پردازی‌هایی که نمی‌شود و چه رسوایی عجیب و غریبی که راه نمی‌اندازند و هزار تا چیز را به هم وصله پینه نمی‌کنند.
* شما طی دو روز گذشته عضو مجلس خبرگان بوده‌اید. به عنوان یک عضو این مجلس معتقدید که تاکنون به تمامی ‌وظایف در خبرگان رهبری عمل شده است؟
** هرچه اقتضا می‌کرده اعم از اصل وظایف، تدوین مواد و تبصره‌ها، همه را انجام داده‌ایم. فکر نکنید اینها کم کاری است. سالی دو جلسه برگزار می‌کنیم که در آن قوانین و تشکیلات خبرگان و مواد آن مطرح می‌شود، مخالف و موافق صحبت می‌کنند و بعد مصوبات به عنوان قوانین مربوطه در اختیار خبرگان و رهبری قرار می‌گیرد حتی گاهی اجلاسیه فوق‌العاده هم برگزار می‌کنیم. فقط ظاهر کار را نبینید که سالی دو اجلاسیه است، اگر نیاز باشد، قطعا تکرار اجلاسیه‌ها هم بیشتر خواهد بود ولی فعلا نیازی نیست.
* در چه مواردی نیاز به تکرار بیشتر اجلاسیه‌های خبرگان احساس می‌شود؟
** این دیگر بستگی به این دارد که اعضای مجلس خبرگان چه مصلحتی تشخیص دهند. اگر موضوع جدی‌ای به دبیرخانه پیشنهاد شده باشد با رعایت مفاد قانونی ممکن است مصلحت باشد که اجلاسیه فوق‌العاده‌ای تشکیل شود. مثلا اگر لازم باشد با بعضی سیاست‌ها در عالم، خاورمیانه یا کشور برخورد شود یا هشداری داده شود و یا برای بنیاد اسلام، مصلحت باشد.
* طی دو دوره‌ای که عضو مجلس خبرگان بودید آیا انتقادی به عملکرد آن دارید؟
** نه انتقادی ندارم. زحمت خوبی می‌کشند. آنها که در خبرگان وظایفی دارند عموما ساکن قم و تهران هستند که کاملا مشغول‌اند و بیشتر با هم در تماسند و تقریبا هر هفته بحث و گفت‌وگو و تحقیق می‌کنند.
* به جز گروه تحقیق که به فعال بودن آن اشاره کردید دیگر چه گروهی در مجموعه مجلس خبرگان فعال است؟
** فعالیت زیاد گروه تحقیق به علت مطالب مورد بررسی آن است ولی قسمت‌های مالی مجلس خبرگان هم فعال هستند.
* اتفاقا برخی منتقدان نسبت به هزینه میلیاردی اجلاسیه‌های خبرگان اظهاراتی داشته‌اند. شما می‌دانید بودجه مجلس خبرگان چگونه و صرف چه چیزهایی می‌شود؟
**  من از کمیت بودجه اطلاعی دارم و نه از اینکه در چه مسیری و برای چه مواردی خرج می‌شود. اجمالا می‌دانم که یک زمینی در قم دارند که هنوز نشده در آن ساختمانی بسازند تا همانجا اجلاس بگذارند. به همین خاطر است که یک دورانی در مجتمع فرهنگی امام، یک دورانی در مصلی مشهد و الان هم در ساختمان قدیم مجلس این اجلاسیه‌ها را برگزار می‌کنیم. این بودجه میلیاردی کجا است که حتی کمک نکرده یک ساختمان برای خبرگان ساخته شود. البته مبالغی اندک برای خرج سفر به اعضای خبرگان داده می‌شود.
* آقای ملک‌حسینی فضای رقابتی در آستانه انتخابات خبرگان آتی را چگونه می‌بینید؟
** امیدوارم بهتر از قبل باشد.
* به نظر شما امکان حضور هر دو جریان سیاسی موجود در کشور در این انتخابات بوده که فضای رقابتی‌ای ایجاد شود؟
** هیچ تشکیلاتی خالی از نقص نیست. عالم، عالم نقص است. ان‌شاءالله وقتی حکومت امام زمان تشکیل شود، عدل و عقل و انصاف حاکمیت می‌یابد تا پیش از آن زمان که کسی معصوم نیست. در تمام دنیا و کره زمین هم انتخابات خالی از برخورد تخلفات و قانون‌شکنی نخواهد بود.
* منظورتان مشخصا چه بود؟
** منظورم این است که ممکن است کاندیداها کاری کرده باشند که دیگر صلاحیت نداشته باشند و این ربطی به گروه و جریان سیاسی‌شان ندارد که بخواهد در فضای رقابتی اثرگذار باشد.
* مثلا ممکن است چه کاری کرده باشند؟
** اختلاف مقام علمی ‌میان آقایان خبرگان خیلی زیاد است. برخی در مراحل اولیه اجتهاد هستند و برخی سال‌ها در این وادی بوده‌اند. آنها که شاگرد امام بوده و مغزی و تحلیلی دارند و در جریان بحث‌های حوزه بوده‌اند حتما مطالبی دارند و دیگر نیازی نیست که از آنها امتحان گرفته شود. البته گرفتن امتحان جرم نیست.
* به عملکرد شورای نگهبان در روند بررسی صلاحیت‌های خبرگان و آزمونی که برگزار کرده، انتقادی ندارید؟
** برخی اعضای شورای نگهبان عضو مجلس خبرگان هم هستند. براساس قانون تشخیص این که کسی واجد صلاحیت عضویت در مجلس خبرگان باشد، برعهده شورای نگهبان است. بنده راجع به اینکه رد صلاحیت‌شده‌ها اصلاح‌طلب بوده‌اند یا مشارکتی کاری ندارم. مداخلتی هم در کار راست و چپ ندارم. شورای نگهبان به آن کسانی که دوران درس امام آیت‌الله بروجردی، آیت‌الله خوانساری و آیت‌الله کوه‌کمری را ندیده باشند، می‌گوید که بروند امتحان بدهند.
* کسانی مثل مجید انصاری و‌ هادی خامنه‌ای این کلاس‌های درس را طی نکرده‌اند؟
** من هم دوره آنها نبوده‌ام. عده‌ای شاگرد بوده‌اند ولی زحمت درس خواندن را به خود نداده‌اند. به هر حال گفتن امتحان که کفر نیست.
* در مورد آیت‌الله عباسی‌فرد هم همین نظر را دارید؟
**رد صلاحیت ایشان خیلی عجیب بود. عباسی‌فرد، فرد خوبی بود خیلی هم زحمت می‌کشید. با نظریاتی داشت که آنها هم خوب بودند. استعداد بیان و فهم مطالبشان هم زیاد بود.
نمی‌دانم که شورای نگهبان چرا این کار را کرده.
* با روندی که شورای نگهبان برای احراز صلاحیت‌های خبرگان در پیش گرفته است، در برخی از حوزه‌ها فقط یک کاندیدا وجود دارد. این برخلاف آیین‌نامه و مصوبات مجلس خبرگان است. این‌طور نیست؟
** آن مصوبه برای آن بود که امکان رقابت باشد ولی حضور چند کاندیدا در یک حوزه بستگی به شخصیت آن کاندیدا هم دارد که چه کسانی باشند. مردم می‌خواهند کسانی بیایند که برای کشور آبرو بیافزایند. برای همین اگر فقط یک کاندیدای عزت‌آفرین هم در حوزه‌ای باشد در انتخابات شرکت می‌کنند. چون مردم دلسوزند. مردم دلسوز هم چه برای دو کاندیدا در انتخابات شرکت می‌کنند. اگر مردم اعتقاد و اخلاص عمیق به کسی نداشته باشند به او رأی نمی‌دهند. هیچ باندبازی هم نمی‌تواند کارساز باشد.
* گروهی تحت عنوان «نخبگان حوزه و دانشگاه» که گفته می‌شود از شاگردان آیت‌الله مصباح هستند هم در این دور از انتخابات وارد عرصه رقابت شده‌اند. حضور آنها اسباب نگرانی برخی را فراهم آورده است. نظر شما در این زمینه چیست؟
** من هیچ دغدغه‌ای ندارم که اینها شرکت بکنند یا نکنند چون هیچ اثری از آنها نمی‌بینم. اینکه برخی راجع به اینکه مصباح کیست و چه می‌کند، اظهار نگرانی می‌کنند را نمی‌دانم به چه دلیلی است. باند مصباح با 4 ـ 5 نفر چه می‌خواهد بکند؟ حکومت را که نمی‌تواند سرنگون کند؟ جبهه یا تشکیلات خاصی را هم که نمی‌تواند بنا کند؟ مطمئن باشید در حوزه‌هایی که آنها کاندیدا هستند، کسان دیگری هم کاندیدا شده‌اند که سوابق درخشنده‌تری دارند.
* شما از طرف چه گروهی در انتخابات آتی حمایت خواهید شد؟
** در دور گذشته به اصرار جامعه مدرسین کاندیدا شدم ولی من هیچ گرایشی به این طرف و آن طرف ندارم. البته هم در لیست چپ هستم، هم در لیست راست. ولی من با هیچیک از آنها تماسی ندارم و آقایان از روی محبت و علاقه‌ای که دارند من را در لیست‌هایشان می‌گذارند.
* حضور مردم در انتخابات خبرگان آتی را چگونه پیش‌بینی می‌کنید؟
** امیدوارم حضور مردم هم بهتر از ادوار گذشته باشد. اگر عنایت امام زمان باشد مطمئن باشید که این‌طور خواهد شد. در حال حاضر هم زمینه‌های حضور مردم خوب است.
* تبلیغات کاندیداها را چقدر در گرم شدن این فضا موثر می‌دانید؟
** تبلیغات باید موزون، متین و عاقلانه باشد تا موجب هتک حرمت نشود. باید براساس انسانیت و با رعایت وجهه دینی، با اهداف عاطفی و انسانی باشد. نه اینکه کاندیداها در انتخابات به جان هم بیفتند تا مردم را تحریک کنند. البته برخی افراد ساده‌لوح و یا کسانی که احساسات بر تعلقشان غلبه کرده، ممکن است حرکاتی بکنند که نامطلوب باشد ولی خود کاندیداها باید موازین اخلاقی را رعایت بکنند.
* تخریب‌هایی که در هر دور از انتخابات صورت می‌گیرد را در همین راستا ارزیابی می‌کنید؟
** این از عدم حسن سلیقه کاندیداها است که مبادرت به بیان مطالبی می‌کنند. البته غالبا مواردی که موجب می‌شود تخریبی صورت بگیرد یا از فردی هتک حیثیت شود از ناحیه دور و بری‌های برخی آقایان است. فکر نمی‌کنم خود آقایان اهل این کارها باشند. مضاف بر اینکه در همه جای دنیا حتی در کشورهایی که مثل آمریکا شعار دموکراسی می‌دهند هم این تخریب‌ها صورت می‌گیرد. البته گاهی افشاگرای‌هایی می‌شود که صلاح نیست گاهی دور و بری‌های طرف مقابل خیره‌سری می‌کنند که منجر به تخریب و ضایع شدن آقایان می‌شود. در تبلیغات باید همه جوانب را بررسی کرد و ادله آگاهانه در اختیار مردم قرار داد تا خودستایی هم نباشد. زحمات نسبت به انقلاب و درگیری با فاسقین باید با مدارک و ادله باشد نه به منظور خودستایی و ضایع کردن دیگری. گاهی مسائل به گونه‌ای تقریر می‌شوند که مایه آبروریزی افراد می‌شود. برخی تبلیغات هم جنبه منفی دارند. مثل تبلیغات برخی افراد در شمال تهران برای یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری گذشته. ستادهای تبلیغاتی باید این مسائل را رعایت کنند. خود کاندیداها هم باید ناظر باشند که اگر تبلیغاتی مایع تضییع آبرویشان است، به حیثیت انقلاب لطمه می‌زند و منجر به سستی نظر مردم نسبت به اهداف انقلاب می‌شود؛ جلوی آن را بگیرند تا افراط و تفریط نشود.
* فکر کنید در انتخابات خبرگان آتی هم باز شاهد چنین تخریب‌هایی باشیم؟
** بله امکان دارد. البته به خود کاندیداها بستگی دارد. در انتخابات دوره قبل گاهی به رقبا توهین می‌شد و تهمت‌هایی زده می‌شد و حتی هتک‌هایی می‌شد و طرف مقابل هم حرکتی دور از ادب و انسانیت می‌کرد که البته اگر ادب را رعایت می‌کرد، برد با او بود.
* به نظر شما چطور می‌توان با این تخریب‌ها برخورد کرد؟
** مراجع مربوطه باید رعایت کنند و تخلفات را متذکر شوند و تعقیب کنند تا در دوره‌های بعد همه بدانند که اگر کسی تخلف کند، ضربه خواهد خورد و کنار زده خواهد شد. اگر کسی از مرز وظیفه و حدود و ثغور آن خارج می‌شود و هتاکی می‌کند، باید ردش کنند. آسمان به زمین که نمی‌آید.
* در صورت انتخاب مجدد شما در انتخابات خبرگان آتی چه برنامه‌ای در مجلس خبرگان چهارم خواهید داشت؟
** برنامه به خصوصی ندارم.
* برای فعال‌تر شدن مجلس خبرگان پیشنهادی دارید؟
** مجلس خبرگان فعالیت خوبی دارد. گروه‌های مختلف در آن فعالیت مستمری دارند و کسی در آن ساکت و بی‌کار و مهمل نیست. یکی از کارهای مهم دبیرخانه خبرگان نوشتن کتاب‌های مفصل در باب حکومت اسلامی، ولایت فقیه و... و جمع‌آوری و تکثیر مقالاتی در این زمینه بود که کار ارزنده‌ای بود و امیدوارم همچنان ادامه یابد.