"اندرو گروتو" تحلیلگر ارشد مرکز امنیت ملی و توسعه آمریکا میگوید که آزمایش هستهای کره شمالی سرآغاز یک رقابت هستهای جدید در جهان خواهد بود و شماری از کشورها احتمالاً به سمت هستهای شدن سوق خواهد داد. وی در مقالهای که در "واشنگتنپست" منتشر شد نوشت؛ اکنون این نگرانی نیز در سطح جهانی به وجود آمده که پیونگ یانگ مسلح به سلاح جدید، ممکن است سلاحهای هستهای را به کشورهای شورشی و یا تروریستها بفروشد.
گروتو میافزاید: تهدید جدیتر و احتمالاً خطرناکتر چنین اقدامی، وارد کردن دنیا به یک رقابت هستهای سراسری است که در آن کشورها به تکنولوژیهای مهمی دست پیدا میکنند که به راحتی میتوان آنها را برای اهداف تهاجمی تغییر داد. به نوشته وی؛ در حقیقت، دولتهایی که به دنبال این هستند تا به باشگاه کوچک کشورهای هستهای وارد شوند، نیاز ندارند تا به انجام آزمایش هستهای دست بزنند. در واقع، اولین قدم آنها میتواند این باشد که چگونگی غنیسازی اورانیوم و جداسازی پلوتونیوم را فراگیرند. چنین تکنولوژی میتواند سوخت لازم برای راکتورهای هستهای و یا تولید بمب را فراهم آورد.
گروتر نوشته است؛ تحت تفاسیر کنونی از معاهده "ان.پی.تی"، دولتها مجاز هستند تا چنین تکنولوژی را برای مقاصد صلح آمیز به دست آورند. به محض اینکه کشورها به چنین تکنیکهایی دست پیدا کنند، بزرگترین مانع در راه دست یافتن به بمب اتمی، یعنی در اختیار داشتن سوخت هستهای را پشت سر گذاشتهاند.
این عضو ارشد مرکز امنیت و ملی و توسعه آمریکا افزوده است؛ این مباحث در عالم واقعیت هم روی داده، به طور نمونه، مصر و ترکیه هم علاقه خود را برای گسترش تکنولوژی هستهای اعلام کردهاند. به عقیده گروتو؛ جهانی که کشورها میتوانند در آن بدون ابلاغ قبلی دارای انرژی هستهای شوند، میتواند بسیار خطرناک باشد. وی در ادامه، برنامه هستهای پنج کشور را مورد بررسی قرار داده و نوشته است؛ در دهه آینده باید به پنج کشوری توجه داشت که احتمالا در مسیر هستهای شدن گام بر خواهند داشت.
گروتو مینویسد "ژاپن اولین کشور است.
ذخایر 40 تنی اورانیوم ژاپن برای مصرف در راکتورهای هستهای، برای تولید 3 تا 5 هزار بمب اتمی کافی میباشد. در عین حال این کشور دارای این توانایی تکنیکی است تا در مدتی بسیار کوتاه به آن چنان ذخیره تسلیحات اتمی دست یابد که با ذخایر چین برابری کند. عضو ارشد مرکز امنیت ملی و توسعه آمریکا افزوده است؛ مردم ژاپن به طور سنتی مخالف تسلیحات هستهای هستند، اما سیاستمدارانی همچون نخستوزیر سابق "یاسوهیرو ناکازونه"، به صراحت پیشنهاد کرده که ژاپن باید در سیاستهای هستهای خود تجدیدنظر کند. وی افزوده است؛ کره جنوبی دومین کشوری است که باید مدنظر قرار گیرد. از سال 1998 میلادی، کره جنوبی سیاست آفتاب را نسبت به کره شمالی دنبال کرده و تمرکز خود را به جای منزویسازی، بر روی ایجاد روابط گذاشته است. در این میان، تسلیحات هستهای هیچ نقشی نداشتهاند، اما آزمایش کره شمالی باعث برانگیخته شدن عصبانیتهایی در جنوب شده و به نظر میآید که رفتار سئول نسبت به پیونگ یانگ دستخوش تغییراتی گردد. سئول در اوایل دهه 70 برنامه تسلیحات اتمی داشت، اما در سال 1975 به "ان.پی.تی" پیوست و در عین حال در سال 2004 اعتراف کرد که آزمایشهای مخفیانهای را برای غنیسازی اورانیوم و جداسازی پلوتونیوم، از اواخر دهه هفتاد تاکنون انجام داده است.
گروتو در ادامه نوشته است؛ کشورهایی همچون ژاپن و کره جنوبی نیز میتوانند در زمان نسبتاً کوتاهی به زرادخانه هستهای دست یابند. اگر کشور منزوی و فقیر کره شمالی میتواند بمب اتمی تولید و آزمایش کند، پس چرا کشورهای ثروتمندتر و دارای موقعیت بهتر نتوانند؟
وی درباره مصر نیز نوشته است؛ این کشور زمانی دارای برنامه تولید سلاح هستهای بود اما در دهه 70 با کنار گذاشتن آن به معاهده ان.پی.تی پیوست.
نویسنده مقاله واشنگتنپست میافزاید؛ ماه گذشته، "جمال مبارک" پسر رئیسجمهوری مصر که جانشین وی نیز محسوب میشود، در خطابهای پیشنهاد کرد که مصر نیز به انرژی اتمی دست پیدا کند. وی که اشارهای نه چندان واضح به ایران داشت، گفت: مصر تنها کشوری نیست که به دنبال تنوع بخشیدن به منابع انرژی خود میباشد، عربستان سعودی نیز به این مساله میاندیشد. عربستان سعودی کشوری است که سرمایه لازم را برای برنامه هستهای پاکستان فراهم آورد و شایعات مبنی بر این است که رهبران سعودی با "عبدالقدیرخان" پدر بمب اتمی پاکستان و مغز متفکر بازار سیاه هستهای در جهان، ملاقات کردهاند. به نوشته گروتو؛ سعودیها در حال حاضر قادر به دستیابی به سلاح اتمی نیستند اما همیشه یک راه میانبر قابل تصور است. آنها میتوانند بمب اتمی را از پاکستان دریافت کنند و یا از این کشور بخواهند تا برخی از تسلیحات اتمی خود را در پایگاههای مستقر در خاک عربستان نگهداری کند که این کار البته طبق مفاد ان.پی.تی قانونی است، همانطور که آمریکا پارهای از تسلیحات هستهای خود را در اروپا مستقر کرده است.
در چنین شرایطی است که "شوئیچی ناکاگاوا" رئیس شورای تحقیقات سیاسی حزب حاکم لیبرال دمکرات ژاپن روز یکشنبه در جریان یک برنامه تلویزیونی گفت که نیاز است درباره مسلح شدن ژاپن به سلاحهای هستهای، در واکنش به آزمایش هستهای کره شمالی، بحث صورت گیرد. وی در این برنامه تلویزیونی گفت: ما نیاز داریم که درباره راههای جلوگیری از وقوع حمله علیه ژاپن فکر کنیم و بحث برخورداری از سلاح هستهای، یکی از گزینههای مورد بحث شمرده میشود. ناکاگاوا اضافه کرد: قانون اساسی ژاپن گزینه دستیابی به سلاح هسته را رد نکرده است و برخورداری از چنین سلاحی، ممکن است خطر حمله را کاهش دهد یا از میان بردارد. ناکاگاوا، وزیر کشاورزی سابق ژاپن، این سخنان صریح و جنجالی را در حالی بیان کرد که ژاپن به عنوان یک عضو پیمان ان.پی.تی اجازه تولید و دستیابی به سلاح هستهای را ندارد. ضمن اینکه در بیانیه صادره از سوی دولت ژاپن در دسامبر 1967میلادی، بر عدم تولید، دستیابی و یا اجازه ورود یا خروج سلاحهای اتمی به این کشور، تصریح شده است.
علاوه بر این، براساس اصل 9 قانون اساسی ژاپن، این کشور به عنوان تنها قربانی سلاح هستهای جنگ، تهدید و به کارگیری قوه قهریه را به عنوان یکی از ابزارهای حاکمیتی برای حل اختلافات؛ برای همیشه نفی کرده و حق جنگ را به رسمیت نمیشناسد و نمیتواند سلاحهای تهاجمی در اختیار داشته باشد. از سوی دیگر به گزارش خبرگزاری "کیودو"؛ شینزو آبه، نخستوزیر ژاپن، در سخنانی در استان "اوزاکا" ضمن رد سخنان ناکاگاوا، گفت: ژاپن خودش را به سلاح هستهای مجهز نخواهد کرد و همچنان به بیانیه دولت این کشور در دسامبر سال 1967 میلاد، پایبند است.
شینزو آبه چندی پیش نیز پس از آزمایش اتمی کره شمالی گفته بود که این اقدام پیونگ یانگ سبب نخواهد شد که ژاپن به سوی دستیابی به سلاح اتمی متمایل شود. آبه ضمن بیان این سخن، بر ادامه عاری بودن ژاپن از سلاحهای اتمی تاکید کرد.