ترکیه از غرب و اسرائیل روی برمی‌گرداند

به گزارش فارس، "ریچارد واکر " نویسنده صاحب‌نام آمریکایی در مقاله‌ای که هفته‌نامه "امریکن‌فری‌پرس " آن را در آخرین شماره خود منتشر کرده، به بررسی روند تغییر در دیپلماسی خارجی ترکیه و تیرگی روابط این کشور با رژیم صهیونیستی و غرب پرداخته است.
واکر در این مقاله می‌نویسد: از سال 1952، ترکیه عضو ثابت‌قدم و وفادار ناتو بوده است. اما رویدادهای اخیر ثابت می‌کند که این کشور از غرب روی برگردانده و در حال جداسازی خود از اسرائیل است. این در حالی است که زمانی ترکیه و اسرائیل همکاری‌های نزدیک نظامی و اطلاعاتی با یکدیگر داشته‌اند.
بنابراین گزارش، ترکیه مدرن امروز که در کناره شرق و غرب دنیا قرار گرفته است دیگر توسط ژنرال‌های نزدیک به واشنگتن اداره نمی‌شود. در نتیجه ترکیه با رو آوردن به شرق در حال تاسیس روابط جدیدی با کشورهای اسلامی، از جمله ایران، سوریه و مصر است. و دیگر احساس نمی‌کند که برای عضویت در اتحادیه اروپا، باید به دنبال راضی نگه داشتن کشورهای اروپایی باشد و یا برای خشنودی واشنگتن، روابط خوبی با اسرائیل برقرار کند.
واکر با اشاره به روند تغییر در دیپلماسی خارجی ترکیه می‌نویسد: "رجب طیب اردوغان "، نخست‌وزیر ترکیه، نه تنها اخیرا از فرانسه و آلمان به دلیل مخالفتشان با عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا انتقاد کرده، بلکه از محکوم نمودن پی در پی اسرائیل به خاطر یورش به غزه نیز واهمه‌ای نداشته است.
این گزارش با تاکید بر حمایت مردم ترکیه از مواضع نخست‌وزیر این کشور، می‌افزاید: حمایت و دفاع اردوغان از حقوق فلسطینیان، حین یورش اسرائیل به غزه با تظاهرات‌هایی در سراسر ترکیه نیز همراه شد.
از سوی دیگر با انتشار آخرین گزارش عفو بین‌الملل که اسرائیل را به دلیل نادیده گرفتن حقوق بیش از 200 هزار فلسطینی برای بهره‌گیری از آب‌های جاری در مناطق روستایی کرانه باختری، محکوم کرده بود، اردوغان نیز انتقاداتش از اسرائیل را آشکارتر نمود؛ این گزارش که مردم ترکیه نیز از آن باخبر شدند، به این نکته اشاره می‌کرد که اسرائیل میزان آبی را که فلسطینیان از حوزه آبی مشترک بهره‌بردای می‌کند محدود کرده و حتی آنها را وادار به استخراج آب از مناطق تعیین شده توسط اسرائیل می‌نماید.
بنابراین گزارش، اسرائیلی‌ها همچنین جمع‌آوری آبهای حاصل از باران و یا چشمه‌ها را در کرانه‌باختری تحت کنترل خود دارند و ارتش این رژیم نیز اغلب اقدام به تخریب مخازن آب‌های بارانی فلسطینیان می‌کند. این در حالی است که در برخی از مناطق کرانه باختری، شهرک‌نشینان حتی تا چهار برابر بیشتز از سهمشان، از آب‌های "رودخانه اردن " استفاده می‌کنند.
گزارش عفو بین‌الملل تصریح می‌کند که فلسطینیان بدون کسب اجازه از مسئولین اسرائیلی مجاز به حفر چاه‌های جدید نیستند که البته صدور چنین جوازهایی نیز بسیار دشوار است.
این گزارش می‌افزاید: اسرائیلی‌ها 80 درصد از آبی را که از یکی از سفره‌های آبی فلسطینیان ناشی می‌شود، مصرف می‌کنند.
بنابراین گزارش، در حالی که شواهد نشان می‌دهد بسیاری از فلسطینیان به سختی و با مصرف حداقل مقدار آبی که توسط سازمان بهداشت جهانی تعیین شده، زنده می‌مانند، 450 هزار شهرک‌نشین اسرائیلی که در سرزمین فلسطینیان سکونت دارند، بیش از 3/2 میلیون فلسطینی حاضر در این مناطق، آب مصرف می‌کنند.
واکر در ادامه با اشاره به دلایل رویگردانی ترکیه از رژیم صهیونیستی می‌نویسد: چنین مسایلی، به همراه اتفاقاتی که در جریان یورش اسرائیل به غزه افتاد، این انگیزه را به ترکیه داد تا مانع از حضور اسرائیل در مانور جنگی ناتو شود که قرار بود در خاک ترکیه به انجام برسد. اما در پاسخ به این اقدام ترکیه، آمریکا و ایتالیا از مانور جنگی ناتو خارج شدند. در مقابل اردوغان نیز توجه چندانی به واکنش آمریکا علیه ترکیه نکرد و گفت: قطعا استفاده از تانک‌ها و به کارگیری بمب‌های فسفری در غزه، برای مردم ناگوارتر و زننده‌تر از انتقادات علنی وی از اسرائیل بوده است.
نخست‌وزیر ترکیه همچنین تاکید کرد: کسانی که مسئول جنایات جنگی به وقوع پیوسته در غزه هستند، می‌بایست مسئولیت آن را بپذیرند.
وی با ابراز نگرانی خود از نادیده گرفته شدن حقوق فلسطینیان، افزود: رفتار زننده اسرائیل با مردم فلسطین موجب شده تا احساسات بشردوستانه وی تحریک شده و به عنوان یک رهبر مسلمان به کمک مردم فلسطین بشتابد.
این گزارش می‌افزاید: کمی بعد نیز اردوغان با ابراز احترام به ایران و "محمود احمدی‌نژاد "، رئیس‌جمهور این کشور، آنها را دوست ترکیه خطاب کرد و تاکید نمود که احساس می‌کند ایران به دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیست.
واکر ادامه می‌دهد: این ابراز دوستی نخست‌وزیر ترکیه با ایران موجب هرچه عصبانی‌تر شدن واشنگتن و تل‌آویو شد. با این حال اردوغان و "عبدالله گل "، رئیس‌جمهور ترکیه به هشدارهای تل‌آویو مبنی بر اینکه ترکیه با وخیم کردن روابطش با اسرائیل موجب آسیب رسیدن به رابطه‌اش با واشنگتن نیز می‌شود، توجهی نشان ندادند زیرا آنها می‌دانستند که نیاز غرب به ترکیه به عنوان یک متحد، بیش از نیاز ترکیه به غرب است.
این نویسنده آمریکایی می‌افزاید: حقیقت این است که اسرائیل نمی‌خواهد بطور علنی بپذیرد که از بین رفتن اتحادش با یکی از قدرتمندترین کشورهای اسلامی می‌تواند عواقب جدی را در استراتژی‌های دفاعی و اقتصاد اسرائیل داشته باشد که شدیدا به تجارت با ترکیه وابسته است.
واکر می‌نویسد: اخیرا نیز شایعاتی منتشر شده که سران اسرائیل طی هفته‌های اخیر بطور محرمانه با یکدیگر دیدار کرده‌اند تا در رابطه با چگونگی خروج از بحران بوجود آمده در روابط اسرائیل و ترکیه، بحث و گفتگو کنند.
بنا بر این گزارش، در برخی از کشورهای خاورمیانه از جمله مصر، تمایلات رو به رشدی در جهت توقف تجارت با اسرائیل وجود دارد. این در حالی است که 90 درصد از تولیدات ناخالص ملی اسرائیل، وابسته به تجارت با ترکیه و دیگر کشورهای اسلامی خاورمیانه است. بنابراین خطرات اقتصادی برای اسرائیل، کاملا واضح است.
اما بزرگترین خطر برای اسرائیل مربوط به روابط نظامی این رژیم با ترکیه است. زیرا اسرائیل زمانی از همکاری‌های اطلاعاتی و مانورهای نظامی مشترکش با ترکیه شادمان بود اما این جنبه از اتحاد استانبول و تل‌آویو از زمانی آغاز شد که ترکیه تحت کنترل‌ ژنرال‌های این کشور بود که گوش به فرمان واشنگتن بودند. این در حالی است که با به رو به افول گذاشتن قدرت ژنرال‌ها، رهبرانی همچون اردوغان فرصت یافتند تا به بازبینی رابطه با اسرائیل بپردازند.
واکر ادامه می‌دهد: اگرچه ترکیه نیز در گذشته از رابطه تسلیحاتی‌ با اسرائیل، سود می‌برد اما سود و منفعت اصلی این رابطه مربوط به اسرائیل می‌شد که رابطه‌اش با ترکیه را یک همکاری استراتژیک می‌دید. بطوریکه این رژیم همواره به زمانی می‌اندیشید که در صورت بروز یک جنگ جدی در خاورمیانه، نیاز خواهد داشت تا به محدوده هوایی ترکیه دسترسی داشته باشد و بتواند از بنادر عمیق این کشور استفاده کند.
همچنین اسرائیل می‌توانست در پاسخ به انتقادات جهانیان، اینطور بگوید که با یک کشور برجسته اسلامی، روابط خوبی دارد.
این کارشناس آمریکایی با اشاره به رویکرد ترکیه به روسیه، می‌نویسد: ترکیه هم‌اکنون تسلیحات مورد نیازش را از همسایه‌اش، روسیه، خریداری می‌کند و دیگر برای عضویت در اتحادیه اروپا از کشورهای اروپایی درخواست نمی‌کند. همچنین این کشور دیگر اطمینان ندارد که ناتو در صورت بروز یک جنگ، به کمکش خواهد آمد.
واکر می‌نویسد: همین احساس خطر و بی‌اعتمادی ترکیه نسبت به ناتو و غرب موجب شد تا این کشور اینطور نتیجه بگیرد که برقراری روابط خوب با روسیه ضروری است و نظر غرب نیز هیچ اهمیتی ندارد.
همچنین ترکیه شروع به برقراری همکاری‌هایی با برخی کشورهای دیگر و به ویژه کشورهای خاورمیانه کرده است. که البته این روند برای ترکیه بسیار آسان‌تر است، زیرا این کشور دیگر احساس نمی‌کند که نیاز دارد تا از واشنگتن چیزی درخواست کند و خط سیاست‌ خارجی اسرائیل در قبال ایران و دیگر کشورهایی که اسرائیل آن‌ها را به عنوان تهدید می‌بیند، دنبال کند.
نویسنده این گزارش می‌افزاید: مسئله دیگری که موجب عصبانی شدن ترک‌ها شده، نقش اسرائیل در مرزهای شمالی ترکیه با عراق است. بطوریکه سران ارتش ترکیه نسبت به مداخله اسرائیل در شمال عراق، جایی که واحدهای ویژه نیروهای دولت منطقه‌ای کردستان عراق، با شورشیان کرد ایران همکاری می‌کنند، هشدار داده‌اند.
بنابراین گزارش، در ابتدای سال 2009 میلادی، گزارش اطلاعاتی محرمانه ارتش ترکیه تایید کرد که مامورین اطلاعاتی اسرائیل که احتمالا عضو موساد نیز هستند، در مرز عراق و ترکیه، مشغول فعالیت هستند؛ مسئولین ترک نیز بلافاصله با همتایان خود در تل‌آویو تماس گرفته و به آنها هشدار دادند که چنین فعالیت‌هایی را در خاک ترکیه تحمل نخواهند کرد.
این کارشناس مسایل سیاسی اظهار می‌دارد: روی هم رفته، وضعیت نقش ترکیه به عنوان پل میان شرق و غرب، به زودی به پایان نخواهد رسید اما تمامی نشانه‌ها حاکی از آن است که ترکیه در حال روی برگرداندن از غرب است. و روابطش با اسرائیل نیز از بین می‌رود زیرا اسرائیل نشان داده که قصد اعطای امتیاز به فلسطینیان را ندارد. همزمان ترکیه و دیگر کشورهای اسلامی نیز از تاثیر اسرائیل بر سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا خشمگین شده و اعلام انزجار می‌کنند.
واکر می‌افزاید: اما واکنش اسرائیل به آخرین یافته‌های عفو بین‌الملل هم مشابه پاسخ این رژیم به گزارش سازمان ملل در رابطه با جنایات اسرائیل در غزه بوده است. بطوریکه رژیم اسرائیل، سند عفو بین‌الملل را جانبدارانه و مخدوش توصیف کرد و مدعی شده که این سند بر اساس حدسیات و آمارهای نادرست بنا شده است.
این نویسنده آمریکایی در تشریح رفتار آمریکا در قبال تحولات ترکیه می‌نویسد: در کاخ سفید، تحولات اخیر موجب ایجاد نگرانی عظیمی برای باراک اوباما شده که طی دیدارش از استانبول در آوریل 2009، بر اهمیت رابطه آمریکا با ترکیه تاکید کرده بود. بطوریکه وی هم‌اکنون از سوی لابی صهیونیست‌ها تحت فشار قرار خواهد گرفت تا ترکیه را وادار به برقراری مجدد روابط دوستانه با اسرائیل کند. این در حالی است که این امر نه تنها بسیار دشوار است بلکه حتی ممکن است منجر به تیرگی روابط میان واشنگتن و استانبول شود.
واکر در انتها می‌نویسد: بنابراین اوباما باید در اتخاذ تصمیماتش، دقت زیادی به خرج دهد، زیرا ترک‌ها چندان از کشورهای برجسته اروپایی همچون آلمان و فرانسه خشنود نیستند و تمایلی به پیروی از خط مشی اسرائیل در قبال ایران و یا هر کشور اسلامی دیگری، ندارند.