دیپلماسی ایرانی در قبال توهم آمریکایی

نبی‌الله ابراهیمی
سیاست کاخ سفید استراتژی مشخصی را در قبال پرونده هسته ای کشور به اجرا گذاشته است. دولتمردان ایالات متحده سعی در جلوه دادن یک پروژه عظیم جنگی توسط ایران را تبلیغ می کنند و تلاش دارند تا اجماع جهانی را علیه کشور ساماندهی نمایند. متاسفانه در این استراتژی، دول اروپایی، روسیه و چین نیز به منافع خود و برای رسیدن به اهداف آزمند و لوکس ملی خویش چشم دوخته اند و از سیاست مذاکره و همکاری گرفته تا هویج و چماق و حتی هرگونه تحریم علیه تهران با ایالات متحده از هیچ گونه مشارکتی دریغ نخواهند ورزید. اصولا دیپلماسی‌ها با معذورات و مقدوراتی همراه خواهد بود که دیپلماسی ایرانی نیز از این امر مستثنی نخواهد بود. معذورات با توجه به اینکه کشور ما در منطقه ای قرار دارد که دارای هویت امنیتی می باشد و نوعی پارامتر تنگنای امنیتی در منطقه خاورمیانه به دلیل نزاع عربی-اسرائیلی، موضوع عراق، تروریسم بنیادگرا، مساله کردها، ترکیه و روابطه منطقه ای آن، حکمفرما می‌باشد. جمهوری اسلامی ایران نیز در بازی شطرنج پیچیده منطقه ای گرفتار آمده، که در درجه اول حل بحران هسته ای و هدایت توهم آمریکایی از بعد امنیتی به بعد سیاسی و مرحله دیگر عادی سازی پرونده ثانیا تلاش برای همگرایی ولو کوتاه مدت منطقه ای برای مبارزه با این توهم از قبیل، همگرایی در قیمت نفت، مساله فلسطین لبنان و سوریه است.
مقدورات اما با توجه به نفوذ ایران در عراق نوین، فروکش کردن بحران هسته ای تا حدود زیادی، در عراق خلاصه می‌شود. نفوذ سیاسی، عقیدتی ایران در مناطق شیعه نشین عراق و ضعف راهبردی آمریکا در عراق و افغانستان برای مبارزه علیه تروریسم، درخواست مذاکره آمریکا با ایران بر سر موضوع عراق، تناقض رفتاری به وجود آمده بین اسلام آباد و واشنگتن پس از سفر اخیر بوش به دهلی نو، روی کار آمدن جنبش حماس در فلسطین، نزدیکی تهران با ریاض، این مجموعه شاخص ها می تواند تا حد زیادی، در قبال توهم آمریکایی به کار گرفته شود. رهیافت فوق می تواند با ایجاد مدیریت زمان و تمرکزدهی بر مسائل اصولی موثر واقع شود. پس با توجه به شرایط فوق متوجه یک چیستان امنیتی و سیاسی در پرونده هسته ای می باشیم که پرداختن به اصول و قواعد دیپلماسی را ضروری می سازد. در پایان دستگاه دیپلماسی کشور می تواند 1-با حفظ الگوی سیاستگذاری عام و ارائه یک دیپلماسی فعال 2- توجه به منافع، استقلال و منابع ملی 3-تلاش برای تفاهم منطقه ای و جلوگیری از اجماع جهانی 4-مقابله با سیاست خصمانه واشنگتن با زیرکی دیپلماتیک و مدیریت زمان 5-بستر سازی و تصمیم سازی بر مبنای عقلانیت و محاسبه سود و زیان، تا حد زیادی پیامدهای مخرب استراتژی کاخ سفید در قالب توهم سازی بر ضد فعالیت هسته ای کشور را خنثی نماید.