لوح ایرانی، حکم اهریمنی!

اصل خبر: مدیر کل یونسکو در دیدار با رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، حکم صادره از سوی یک دادگاه محلی آمریکایی در خصوص الواح 2500 ساله ایرانی را غیر قانونی دانست و با اعلام اینکه کارشناسان یونسکو این موضوع را به دقت بررسی می‌کنند، گفت: «پیگیری‌های لازم در خصوص این رای از سوی یونسکو انجام خواهد شد.»
موضوع از چه قرار است؟
وکلای تعدادی از اتباع ایالات متحده آمریکا با وارد کردن اتهام حمایت از تروریسم علیه جمهوری اسلامی ایران، در یکی از محاکم آن کشور طرح دعوی کرده و موفق به اخذ حکم محکومیت جمهوری اسلامی ایران به پرداخت غرامت به شاکیان پرونده شده‌اند. جهت اجرای این حکم، قاضی پرونده نیز بنا به پیشنهاد وکیل شاکیان حکم به توقیف اموال فرهنگی-تاریخی ایرانی که در تعدادی از موزه‌ها و دانشگاه‌های آمریکایی از جمله موسسه شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو به امانت سپرده شده بود، داده است. این اقدام که با واکنش شدید مراجع رسمی و غیر رسمی داخل کشور مواجه شد، با توجه به اهمیت و ماهیت آن، واکنش حقوقدانان ایرانی را نیز برانگیخت به گونه‌ای که بسیاری از شخصیت‌های شناخته شده- بدون توجه به دیدگاه‌های فکری و سیاسی- بر پیگیری موضوع برای باز پس‌گیری اموال مذکور به عنوان آثار ملی و تاریخی و بخشی از یادگارهای فرهنگ کهن ایران زمین تاکید کردند.
تحلیل موضوع: موثرترین اقدام ایران که با ارسال نامه معاون رئیس جمهور به مدیر کل یونسکو و با استناد به کنوانسیون 1970 موضوع ممنوعیت ورود، صدور و انتقال مالکیت غیر قانونی اموال فرهنگی انجام شده است، نویدبخش توجه لازم و وظیفه ملی و قانونی مقامات ایرانی برای حمایت از هویت ملی و میراث تاریخی ایرانیان است.
موضوعی که انتظار همگان را برای اقدام و توجه مناسب در پرونده‌های دیگری همچون برج جهان نمای اصفهان و سد سیوند، موجه و ضروری می‌نماید. در حالی که نگرانی‌ها درباره مورد اخیر و موارد مشابه همچنان باقی مانده است. چرا که صرف نظر از تعارض برخی برنامه ها و اقدامات عمرانی و اقتصادی با حفاظت و ایمنی آثار ملی و باستانی، دو مشکل غارت اموال تاریخی از مناطق شناخته شده‌ای همچون جیرفت- و حتی از موزه ها و مراکز حفاظت شده- و مهم‌تر از آن، کمبود فاحش پاسداران میراث فرهنگی بیم به یغما رفتن بازمانده تاریخ و فرهنگ دیرین این مرز و بوم را دو چندان می‌سازد. نگاهی به گزارش‌های رسمی در این باره، از جمله گزارش موجود در مرکز پژوهش‌های مجلس حقایق تلخی را آشکار می‌کند.
تکمله: در فرضی که خسارت وارده به دیگر اموال و دارایی‌های با پسوند ملی و غیر ملی- حتی به فرض نابودی و در دسترس بودن- را قابل جبران و دریافت غرامت بدانیم. میراث فرهنگی یک ملت، بدیل و جایگزینی ندارد و هرگز قابل مصالحه نیست. این طور نیست؟