صدمین سالگرد مشروطیت و اصلاح‌طلبان

سید محمد علی ابطحی
امسال صدمین سالگرد مشروطیت است. با توجه به اهمیت این واقعه تاریخی که آغاز ورود به جامعه مدنی در ایران بود، 2 سال گذشته از ترس این که امسال به این واقعه مهم تاریخی اهمیتی ندهند و مراسم بزرگ با کمک دولت قبل برگزار شد. امسال مجلس البته مراسمی اعلام کرده و با نگاه ویژه خود قصد دارد این مراسم را برگزار نماید. از سوی دیگر در آکسفورد و شیکاگو هم خارج از کشوری‌ها با طیف گسترده خود قصد دارند مراسم مشروطیت را برگزار نمایند. اصلاح‌طلبان داخل کشور هم با طیف گسترده آن مدتی است تصمیم گرفته‌اند که مراسم صدمین سالگرد مشروطیت را با نگاه واقع‌بینانه تاریخی برگزار نمایند. با امکانات کمی که از نظر مادی و امکانات فراوانی که از نظر فکری و فرهنگی در اختیار اصلاح‌طلبان است، کار برگزاری این مراسم مدتی است که پیگیری می‌شود و تاکنون در بخش علمی 30 مقاله جدی آمده است.
دست‌اندرکاران این مراسم دنبال پاسخ به این سوال بودند که چرا 100 سال پیش که بسیاری از کشورهای جهان از مسائل دموکراسی خواهی عقب بودند و کشورهای عربی منطقه اصلا نبودند، در ایران پروژه دموکراسی‌خواهی و جامعه مدنی کلید خورد ولی در ادامه مسیر خیلی از کشورها به نقاط مرتفعی در این حوزه رسیدند و هنوز در کشور ما دموکراسی و جامعه مدنی نهادینه نشده است؟ برای جلب همکاری بزرگان سیاسی اصلاح‌طلب و در جریان قرار دادن آنان، تاکنون دست‌اندرکاران این مراسم سه ملاقات با آقایان خاتمی، رفسنجانی و کروبی داشته‌اند. آقای خاتمی ضمن استقبال از این کار، تلنگری زد که دقت کنید مراسم شما سیاسی تلقی نشود و تحلیل واقعی تاریخی باشد. فکر می‌کنم خبر آن را رسانه‌ها منتشر کردند. در دیدار هاشمی رفسنجانی من نبودم ولی خبر آن را درروزنامه‌ها خواندم. امروز (سه‌شنبه) جمعی از دست‌اندرکاران این مراسم (آقایان مسجد جامعی، جلائی‌پور، دکتر نجفی، عطریانفر، غنی، دهباشی، قوچانی، صادق خرازی، امین‌زاده، تاجرزاده و نوروزی) با آقای کروبی دیدار کردیم. همین حرف‌ها را در مورد مشروطه زدیم. آقای کروبی هم از حافظه تاریخی‌اش استفاده کرد و به نکاتی از کتاب‌های تاریخ مشروطه که در زندان قبل از انقلاب خوانده بود اشاره داشت.
در داخل پرانتز هم گفت وقتی در زندان بودیم و اختلافات دوران مشروطیت را می خواندیم، با امید اندکی که به پیروزی داشتیم، مرتب فکر می‌کردم که اگر ما پیروز شدیم این اختلافات چه‌ها که نخواهد کرد و اتفاقا چه‌ها هم کرد! نکته دیگر اینکه می‌گفت آن روزها ما کتاب‌های تاریخ را که می‌خواندیم باور می‌کردیم ولی الان با تجربه این سال‌ها که بسیاری از تاریخ‌نویسی‌ها خلاف واقعیت نوشته می‌شود، به تاریخ آن روزها هم تردید کرده‌ام. این که ملت ایران چرا بعد از 100 سال همچنان مثل شروع مشروطیت همان خواست‌ها را دارد، بیشتر مورد بحث قرار گرفت. تاکنون قرار شد آقای کروبی و خاتمی و رفسنجانی سه جلسه سخنرانی داشته باشند و مقالات علمی ارائه شده نیز در این جلسه مطرح شود. ضمن آنکه این جلسات می‌تواند شروعی برای ساماندهی و امیدبخشی به حرکت اصلاحی کشور باشد و آغازی برای هماهنگی در مسائل آینده کشور شود.