در جنگ نرم باید رسانه‌ها در خط مقدم باشند

کریم باباخانیان
هشتمین روز از ماه هشتم سال هزار سیصد و هشتاد و هشت فرا می رسید و سالروز طلوع هشتمین خورشید ولایت را نوید داد. جان های تشنه علاقه مندان به سعادت و هدایت، به سوی چشمه های زلال و ناب معارف رضوی می رود و فضای جامعه اسلامی سرشار از شور و نشاط میلاد مبارک امام علی بن موسی الرضا (ع) می گردد.
در آستانه این روز فرخنده، هفتمین همایش بسیج و رسانه با حضور مدیران مسئول، خبرنگاران مطبوعات و خبرگزاری ها و صدا و سیما به همت سازمان بسیج مستضعفین در جوار ملکوتی امام رضا (ع) برگزار شد. هدف از برگزاری این همایش تعامل هرچه بیشتر بسیج با رسانه ها و بسترسازی بهتر توسط بسیج برای رسانه ها می باشد. همایش در دو بخش صبح و بعد از ظهر برگزار گردید و هر یک از سخنرانان دیدگاه ها و نقطه نظرات خود را بیان نموده و راهکار عملیاتی شدن مقابله با جنگ نرم و مسائل دیگر را ارائه نمودند. از آنجا که بعد از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری جنگ روانی کلید خورد و از سوی مقام معظم رهبری این اقدامات و فتنه ها جنگ نرم لقب یافت، عمده حرف ها و سخن ها و تحلیل ها پیرامون این موضوع بود.
در سالن غدیر هتل نخل مشهد وابسته به سپاه پاسداران همه چیز برای بهتر برگزار شدن همایش آماده بود. صندلی های ردیف اول و دوم سالن به مسئولین سازمان بسیج مستضعفین و مدیران مسئول از جمله حجت الاسلام علی محمدی مسئول نمایندگی ولی فقیه در بسیج که روزهای پایانی ماموریت خود در بسیج را طی می کند، سردار محمدرضا نقدی رئیس سازمان بسیج که گویا اولین نشست خود با ارباب رسانه ها را پس از انتصابش در سازمان فوق برگزار می کند، دکتر سید محمد حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سردار حسین سلامی قائم مقام فرماندهی کل سپاه پاسداران، مدیر مسئول رسانه ها و ... اختصاص داشت.
چند بنر که حاوی جملاتی از حضرت امام راحل و مقام معظم رهبری در خصوص نقش رسانه در تعالی و رشد جامعه است به چشم می خورد. همچنین به منظور گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انفجار اخیر شهر پیشین سرباز سیستان و بلوچستان عکس هایی از سرداران شهید شوشتری و محمدزاده در چند نقطه از سالن چشم ها را نوازش می دهد.
رفته رفته دعوت شدگان به همایش در صندلی های مخملی قرار می گیرند و مراسم با تلاوت آیاتی از قرآن کریم توسط محمودی، قاری خوش صوت آغاز گردید. آن گاه کلیپی از شش همایش قبل و صحنه هایی از حضور سرداران شهید شوشتری و محمدزاده در میان عشایر و مردم محروم و مظلوم استان سیستان و بلوچستان پخش گردید.
اولین سخنران مراسم افتتاحیه حجت الاسلام محمدی بود که توسط جناب نوری معاونت روابط عمومی و تبلیغات سازمان بسیج مستضعفین به جایگاه دعوت شد.
وی ضمن تقدیر از دست اندرکاران برگزاری همایش، فرازهایی از سخنان و رهنمودهای امام راحل و مقام معظم رهبری در خصوص وظیفه اصحاب رسانه در قبال بسیج و جامعه اسلامی را قرائت نمود و به حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری اشاره کرد و گفت: بعد از انتخابات عده ای فتنه به پا کردند و آب به آسیاب دشمن ریختند به طوری که رفتار آ نها خوراک تبلیغاتی دشمنان شد و امروز فهمیدند خطا کرده اند و شعار آشتی ملی سر می دهند. ولی مقام معظم رهبری فرمودند چه جرمی بالاتر از اینکه اصل انتخابات را زیر سوال بردند؟ وی یادآور شد ما خط امام را از چه کسی بهتر از مقام رهبری می توانیم یاد بگیریم و چه کسی نزدیکتر و عالم تر به خط امام از مقام رهبری می شناسیم؟ وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره تغییر نام نیروی مقاومت بسیج به سازمان بسیج مستضعفین تصریح کرد: پیش از قرائت حکم مقام رهبری، برخی سایت ها و رسانه ها در تعابیر نامناسبی اعلام کردند نیروی مقاومت بسیج در نیروی زمینی ادغام و یا حذف شد در حالی که مقام رهبری سال گذشته صحبت از بسیج ده ها میلیونی به میان آوردند و امسال نیز ایشان تعبیر سازمان بسیج مستضعفین را فرمودند، بدین ترتیب ماموریت بسیج گسترده تر از گذشته شده است.
نمایندگی ولی فقیه در سازمان بسیج مستضعفین با تاکید بر اینکه رسانه ها در جنگ نرم نقش اساسی دارند گفت: رسانه ها در جنگ نرم باید در خط مقدم و گاهی به عنوان پشتیبان عمل کنند. به عبارتی برای تبیین بیانات مقام رهبری تلاش کنند چرا که در جنگ نرم باید فرمانده مشخص داشته باشیم و اصحاب رسانه وظیفه دارند پشت سر این فرماندهی حرکت کنند. بنابراین رسانه ها به قطب نمایی به نام بصیرت سیاسی نیازمند هستند. وی در پایان وظیفه اصحاب رسانه را مهم خواند و تاکید کرد فرمایشات رهبری را به خوبی اطلاع رسانی و تجزیه و تحلیل کنید.
سخنران بعدی مراسم سردار نقدی بود که با هیبت نظامی ولی لباس ساده و خاکی بسیجی سخنان خود را آغاز کرد. وی پس از تبریک میلاد امام رضا (ع) با اشاره به موضوع جنگ نرم در سطح رسانه ها و مطبوعات جهان حضرت امام راحل را به عنوان فردی که توانست قدرت مردم را با تاسی به حرکات انبیا (ع) به میدان آ ورده و آن را نه تنها در عرصه تئوری بلکه عملابه کار گرفته و بزرگترین کشورهای قلدر دنیا را با این قدرت از میدان خارج کند معرفی نمود و اضافه کرد: شرایط نشان می دهد که دشمنان از جنگ نرم بسیار قوی تر از ما استفاده می کنند در حالی که قدرت اصلی در اختیار ما قرار دارد اما به دلیل برخی ضعف ها نتوانستیم از این قدرت به نحو احسن استفاده کنیم.
رئیس سازمان بسیج مستضعفین افزود: امروز افکار عمومی حرف اول را در مقوله قدرت می زند و رسانه ها مهمترین ابزار برای شکل دهی افکار عمومی هستند. همه شاهد هستیم که آمریکا به عنوان یک قدرت مسلط در دنیا توانسته موجودیت به ناحق و در حال نابودی خود را به عنوان یک ابرقدرت موثر به جهانیان نشان دهد و این به دلیل عملکرد رسانه ای آنهاست.
سردار نقدی در بخش دیگری از سخنان خود به حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری اشاره کرد و گفت: همین عملکرد رسانه ای بود که موجب شد صدای چند نفر متقلب و زورگو بلندتر از صدای میلیون ها نفر از ملت ایران نشان داده شود زیرا دشمن از افکار عمومی و رسانه ها به خوبی درجهت منافع خود استفاده می کند و متاسفانه ما در این مورد تعلل کردیم.
نقدی خاطرنشان کرد: گاهی رسانه ها محتوای غنی را بدون جذابیت و برخی جذابیت ها را بدون محتوا به مردم ارائه می کنند که این امر نیاز ما را برآورده نمی کند. به اعتقاد من هنر رسانه این است که محتوای ارزشی و منطبق با فطرت را با زبان زیبا در عرصه اجتماعی ارائه دهد و به دنبال ساختن الگوهای مناسب و جایگزین کردن آن به جای الگوهای بی مورد باشد. وی در پایان اضافه کرد: بسیج به عنوان یک ابررسانه می تواند در خدمت رسانه های کشور باشد و این موضوع یک تعامل دو طرفه را می طلبد.
مجری همایش در این قسمت از برنامه از سردار سلامی جانشین فرمانده کل سپاه درخواست کرد جهت ایراد سخنرانی پشت تریبون قرار گیرد. وی نیز سخنان خود را این گونه آغاز کرد: باید قبول کنیم که در یک مقطع حساس از تاریخ انقلاب و کشور قرار داریم. امروز انقلاب در مواجهه با جنگ نرم است،جنگی که ناملموس بودن، مرموز بودن و پیچیدگی از مشخصه های آن است. آمریکایی ها در قرن21 به دنبال فشرده کردن جهان بودند و می خواستند همه انسان ها یکسان شوند و لیبرالیسم را نقطه ثقل یک اعتقاد جهانی معرفی کنند و همه جوامع مصرف کننده یک کالاباشند. وی یادآور شد: همین تفکر به دنبال یکسان سازی اطلاعات در آن واحد برای جوامع مختلف به عنوان اطلاع رسانی و شبکه ای کردن انتقال داده هاست.
بر همین اساس قرن حاضر را قرن رفع فاصله ها اعلام کردند تا همه آدم ها حتی آنهایی که آمریکایی هم نیستند مثل آمریکایی ها فکر کنند. بنابراین یکی از ویژگی های رسانه ها این است که می توانند یک حادثه کوچک را به یک حادثه تاثیرگذار و بزرگ تبدیل کنند و ما در حوادث پس از انتخابات نیز شاهد نمادسازی و مفهوم سازی هایی بودیم که از سوی آنها انجام شد و آن قدر این موضوع را تکرار می کنند تا یک مفهوم واحد در اذهان متبادر شود. وی با اشاره به نقش تاثیرگذار بسیج در مقاطع مختلف انقلاب تاکید کرد: امروز باید چهره تاریخ ساز و روشن بسیج را از منظر رسانه ها به جامعه منتقل کنیم.
وی در پایان یادآور شد: نباید اجازه دهیم دیگران اخبار ما را ارائه دهند. به اعتقاد من می توان بسیاری از رسانه های معروف جهان را با ذکر اخبار دروغشان بی اعتبار نشان داد. آخرین سخنران بخش اول همایش سید محمد حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود که چنین گفت: امروزه با هجمه اطلاعات قدرت تفکر از مردم گرفته شده زیرا وقتی این بمباران اطلاعاتی صورت می گیرد فرد قدرت فکر کردن ندارد و باید توجه داشت با کنترل و تقابل به تنهایی نمی توان کار کرد بلکه باید از موضع فعال وارد عمل شد. وی با اشاره به عملکرد رسانه ای دولت اصلاحات افزود: به دلیل نوع اخباری که در آن زمان از دانشگاه ها منتشر می شد گاهی که ما به جمع دانشجویان می رفتیم فکر می کردیم مسائل و موضوعات داغ سیاسی برای آنها اهمیت دارد اما هنگام صحبت می دیدیم که بیشتر بحث آنها مسائل علمی، صنفی و رفاهی بود و مسائل سیاسی ا ز درجه اهمیت کمتری برخوردار بود.
صوت دلنشین قرآن قبل از اذان ظهر همگان را متوجه فرا رسیدن ظهر و هنگامه نماز اول وقت نمود. مجری نیز ختم بخش نخست همایش را اعلام کرد و متذکر شد بخش دوم همایش راس ساعت چهارده آغاز خواهد شد. حاضران صندلی ها را ترک نموده و برخی راهی حرم امام رضا (ع) می شوند و جمعی نیز نماز را به امامت حجت الاسلام محمدی اقامه می کنند.
ما نیز وضو می سازیم و از فرصت به دست آمده استفاده می کنیم و راهی حرم می شویم. چه خوشبختند کوچه های مشهد که به آفتابی ترین نقطه زمین منتهی می شوند. چه خوشبختند کبوتران مشهد که هر ثانیه به طواف مهربانی شما می آیند. چه خوشبختند زائرانی که از خاک حرم شما تبرک می جویند. دلم پر می کشد برای زیارت شما، اصلادلم می خواهد بیایم و رو به روی ضریح شما بنشینم و زیارتنامه آسمان را بخوانم.
عقربه های ساعت روی اعداد دو و دوازده متمرکز می شود و مدعوین رفته رفته وارد سالن می شوند.
مجری برنامه بدون فوت وقت از اولین سخنران جلسه بعد از ظهر که مهندس سید مرتضی نبوی مدیرمسئول روزنامه رسالت است تقاضا می کند پشت تریبون قرار گیرد. مدیرمسئول روزنامه رسالت سخن خود را با یادآوری پیشنهادش در همایش سال قبل مبنی بر اعلام فراخوان مقاله برای همایش آ غاز کرد و گفت: پیشنهاد من در همایش هفتم با توجه به جنگ نرم که آغاز شد این است که دست اندرکاران و تصمیم گیران همایش عنوان بسیج و رسانه را تبدیل کنند به بسیج رسانه و برای تداوم برگزاری همایش های مشترک بسیج با رسانه ها در صورت امکان نشست های ماهانه با حضور مدیران و مسئولین بسیج برگزار گردد. وی ادامه داد: بسیج باید تلاش کند در برگزاری چنین همایش هایی به داخل کشور بسنده نکند و سعی شود آن را به صورت یک تشکیلات و نهاد بین المللی برگزار نماید و آثار دریافت شده در قالب کتاب منتشر شود.
از آنجا که زمان زیادی در اختیار همایش نبود لذا مجری برنامه از سخنرانان تقاضا کرد همچون آقای نبوی مطالب خود را خلاصه بیان کنند.
سخنران بعدی مهندس مجید رجبی معمار مدیر شبکه تهران سیما بود که ضمن ارائه توضیحاتی در خصوص نقش بسیج در پیشبرد سه دهه انقلاب گفت: یکی از نقاط محوری در حوادث اخیر که می خواستند به آ ن ضربه بزنند و شاید تا حدی هم توانسته باشند این کار را انجام دهند بسیج و شان آن است. بنابراین هفته بسیج فرصت مناسبی است تا ارزش ها و کارآمدی های بسیج را متجلی کنیم.
در ادامه سردار فرهادی معاون هماهنگ کننده سازمان بسیج مستضعفین گفت: هر وقت نظام و مسئولین راه را برای حضور سازمان یافته مردم در صحنه باز کردند کمترین هزینه را در پی داشته است.
بیژن نوباوه نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی که خود روزگاری از اصحاب رسانه بود به ارائه راهکار عملی برای مقابله با جنگ نرم پرداخت.
صابری مدیر مسئول روزنامه اعتدال نیز خطاب به مسئولین بسیج گفت: اگر می خواهید موفق شوید تعامل خود با روزنامه های خصوصی را بیشتر کنید.
حمیدرضا مقدم فر مدیرعامل خبرگزاری فارس هم به تشریح جنگ نرم از طریق دشمنان پرداخت و گفت: متاسفانه ما به طور واقعی وارد جنگ نرم نشده ایم و باور نداریم که جنگ نرم حتی بدتر از جنگ سخت می تواند در جامعه تاثیرگذار باشد. ما باید همانند رزمندگان جنگ سخت وارد عمل شویم ولی برخی از رسانه ها هنوز در این جنگ در حال کما به سر می برند.
غلامرضا مهرعبداللهی مدیرمسئول روزنامه حسبان نیز در سخنان کوتاهی تصریح کرد: وظیفه ما به عنوان رسانه این است که در ارتباط تنگاتنگ با بسیج باشیم چرا که اگر کشور تاکنون حفظ شده مدیون بسیج است.
نوبت سردار نقدی بود که مباحث مطرح شده را جمع بندی کند. لذا وی در جایگاه سخنران قرار گرفت و ضمن تشکر از حضور به موقع مهمانان و بیان مطالب توسط اربابان جراید گفت: اطلاع دارید که هزاران رسانه دیداری، شنیداری و اینترنتی علیه انقلاب اسلامی فعالیت شبانه روزی دارند. ما از لحاظ مادی در مقابله با این هجمه بضاعت کمی داریم. به همین دلیل در مقابله با آنها راهی جز انسجام و وحدت سراغ نداریم. وی با استقبال از پیشنهاد تشکیل بسیج رسانه توسط آقای نبوی گفت: بسیج آمادگی دارد تمام توان خود را به کار گیرد تا این امر تحقق یابد. نقدی اضافه کرد: اگر اصحاب رسانه کمک کنند و این تشکل شکل بگیرد ما نیز حاضریم با انتصاب یک دبیر، حلقه اتصال این تشکل با بسیج را به وجود آوریم و بنده به عنوان رئیس سازمان بسیج مستضعفین تمام تلاش خود را برای شکل گرفتن این موضوع به کار خواهم برد.
بخش پایانی همایش تقدیر از روزنامه هایی بود که طی یک سال گذشته اخبار و برنامه های بسیج را به نحو مطلوب پوشش خبری داده بودند. از سید مرتضی نبوی به عنوان مدیرمسئول روزنامه رسالت با بیشترین اخبار و مطالب درج شده تقدیر شد.
سپس مدیران چند روزنامه، خبرگزاری و صدا و سیما جهت دریافت لوح تقدیر به روی سن فرا خوانده شدند. نگارنده که در چند همایش قبل حضور داشته و گزارش هایی از چگونگی برگزاری همایش ها تهیه کرده است همایش هفتم را به مراتب بهتر و عملیاتی تر از همایش های قبل می داند بخصوص که در همایش امسال کمیسیون های روزنامه ها، خبرگزاری ها و صدا و سیما به صورت مشترک برگزار شد و همگان از نقطه نظرات صاحب نظران و مسئولان رسانه ها آگاهی یافتند.
غروب پنج شنبه شب که مصادف است با شب ولادت ثامن الحجج (ع) شبی به یاد ماندنی و نورانی بود. از آنجا که جمعه صبح باید به تهران بازگردیم به اتفاق سایر خبرنگاران زیارت حرم مطهر را به هر کار دیگری ترجیح می دهیم. فاصله هتل تا حرم را قدم زنان طی می کنیم. هرچه بیشتر قدم می زنیم دلمان آرام و آرام تر می شود.
کوچه ها و خیابان ها ما را با خود می برند. رفته رفته کوچه ها و خیابان ها و حتی آدم ها برایمان آشناتر می شوند. دلم می خواهد مقابل گلدسته ها بنشینم و تماشا کنم آرامش را، زیبایی را، چشم هایم خجالت می کشند از گلدسته ها، حوض طلا، گنبد طلا، کبوتران عاشق و ... صدای محزون و دل شکسته ای مرا به خود می آورد؛
یا غریب الغربا، یا معین الضعفاء و الفقرا!