1+5 در مسیر اختلاف

به گزارش ایسنا، علی لاریجانی اظهار داشت: هم‌چنان که در گزارش مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آمده است، در بازرسی از مواد موجود در ایران هیچ‌گونه اشکالی مشاهده نشده که این مساله نشان می‌دهد ایران در چارچوب حقوق بین‌المللی خود حرکت می‌کند.
دکتر علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، در واکنش به گزارش محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، گفت: آژانس نیز هم چنان که در جمع‌بندی گزارش البرادعی آمده، در سایه همکاری ایران قادر است به راستی آزمایی فعالیت‌های ایران ادامه دهد. علی ‌لاریجانی با اشاره به مفاد گزارش مدیر کل آژانس درباره بازرسی‌های مستمر و سرزده از تاسیسات هسته‌ای ایران گفت: این واقعیات مشخص می‌کند که ایران مشکلی در فعالیت‌های خود ندارد.
دبیر شورای عالی امنیت ملی افزود: البرادعی در گزارش خود اعلام کرده که سانتریفیوژهای ایران 260 کیلو غنی‌سازی انجام داده‌اند و هیچ موردی از بازفرآوری در ایران مشاهده نشده و این در حالیست که در دو قطعنامه شورای امنیت تاکید شده بود بازفرآوری در ایران باید متوقف شود،؛ در حالیکه اصولا بازفرآوری وجود نداشته است و این نشان می‌دهد که شورای امنیت با موضوع ایران تخصصی و فنی برخورد نمی‌کند، بلکه نگاه سیاسی دارد. وی گفت: البته البرادعی در مورد تعلیق ترتیبات فرعی معتقد است این تعلیق باید با توافق آژانس باشد؛ اما ایران این موارد را داوطلبانه انجام می‌داده و بنابراین حق دارد که در تصمیمات خود بازنگری کند.
لاریجانی افزود: تعجب‌آور است که مدیر کل آژانس در گزارش خود می‌گوید واژه تعلیق ترتیبات فرعی در عرف آژانس وجود ندارد؛ اما ایشان برای توقف فعالیت‌های ایران بارها از واژه تعلیق استفاده کرده است. وی تاکید کرد: دسترسی‌های آژانس به تاسیسات ایران براساس تعهدات حقوقی اعلام شده کشورمان است و در این زمینه نباید ابهامی وجود داشته باشد.
همچنین معاون امور بین‌المللی سازمان انرژی اتمی گزارش جدید مدیر کل اژانس[آژانس] بین‌المللی انرژی اتمی را نشان‌دهنده رفع ابهام از دو اتهام برخی کشورهای غربی بر ضد ایران دانست.
محمد سعیدی با اشاره به بخش‌های مختلف گزارش اخیر البرادعی دو موضوع باز فرآوری اورانیوم و ازمایش[آزمایش] پلوتونیوم را مسائلی ذکر کرد که برخی کشورهای غربی با تبلیغات وسیع و بزرگ‌نمایی آنها، ایران را به داشتن اهداف غیر صلح‌جویانه از برنامه هسته‌ای خود متهم می‌کردند و همچنین با این‌گونه اتهامات موجب شدند تا حل ‌و فصل موضوع هسته‌ای ایران از چارچوب آژانس خارج شود. وی افزود: در آخرین گزارش آژانس به عنوان مرجع رسمی رسیدگی به مسائل هسته‌ای اعلام شد که فعالیت بازفرآوری در ایران مشاهده نشده و همچنین موضوع پلوتونیوم نیز به علت حل‌ و فصل شدن آن، دیگر قید نشده است.
سعیدی تصریح کرد: در جمع‌بندی نهایی گزارش نیز، البرادعی با نگاه به فعالیت‌های گذشته و حال جمهوری اسلامی ایران، عدم انحراف از مقاصد صلح‌آمیز را اعلام کرده و این موضوعی است که بارها مسئولان جمهوری‌ اسلامی ایران آن را اعلام کرده‌اند.
معاون امور بین‌الملل سازمان انرژی اتمی مسائل باقی مانده بین ایران و آژانس را در حد چند موضوع ناچیز اعلام و اضافه کرد: پرسش‌هایی از این نوع همواره بین آژانس با دیگر کشورها از جمله آلمان، برزیل و ژاپن هم وجود داشته، بنابراین ارجاع موضوع هسته‌ای ایران به شورای امنیت اگر بر مبنای برخی ابهامات در گذشته صورت گرفته است، هم‌اکنون طرح این ابهامات هم موضوعیتی ندارد. وی افزود: این بخش هم در حال حل و فصل شدن بود که با طی مسیر اشتباه و ارجاع موضوع هسته‌ایران به شورای امنیت و صدور قطعنامه، جمهوری اسلامی ایران اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی را لغو کرد.
سعیدی بازرسی‌های بازرسان آژانس براساس مقررات پادمان را در حال اجرا ذکر کرد و گفت: هم‌اکنون بازرسان آژانس در اصفهان حضور دارند و پس از آن به نطنز خواهند رفت.
این درحالی است که محمد البرادعی در حاشیه کنفرانس درباره جلوگیری از فاجعه هسته‌ای در لوکزامبورگ به خبرنگاران گفت: "ما به سوی ایرانی پیش می‌رویم که در حال دستیابی به توان و دانش هسته‌ای است و آژانس در موضعی قرار ندارد که بتواند ماهیت یا میزان این برنامه را بررسی کند." وی افزود: "اگر ما همچنان در این مسیر پیش برویم با یک تقابل بزرگ روبرو می‌شویم و احتمال دستیابی به یک راه‌حل صلح‌آمیز برای این مسئله کاهش میابد."
اظهارات وی یک روز پس از آن بیان می‌شود که آژانس اتمی گزارشی درباره برنامه‌ هسته‌ای ایران ارائه کرده و در آن اعلام کرده است این کشور همچنان به غنی‌سازی اورانیوم ادامه می‌دهد.
البرادعی گفت: "ایران نباید به جامعه بین‌المللی گوش داده و فعالیت‌های غنی‌سازیش را به عنوان اقدامی اعتمادساز به حال تعلیق درآورد اما جامعه جهانی نیز باید حداکثر تلاش خود را برای تعامل با ایران در گفت‌وگویی جامع انجام دهد. "وی افزود گفتن اینکه دقیقا ایران تا چه حد با تولید تسلیحات هسته‌ای فاصله دارد، دشوار است اما این مسئله ممکن است در دهه آینده رخ دهد. مدیر کل آژانس اتمی گفت: "به عبارت دیگر سه تا هشت سال دیگر."
این اظهارات البرادعی در تناقض با اظهارات خیرش است که در مصاحبه با روزنامه‌ها گفته بود باید به ایران اجازه در اختیار داشتن برنامه محدود غنی‌سازی اورانیوم را داد.
به نظر می‌رسد این تغییر موضع البرادعی تحت فشار آمریکا متحدانش که اعتراض خود را نسبت به اظهارات مثبت پیشین وی درباره ایران اعلام کرده بودند، ایجاد شده باشد.
در گزارش "محمد البرادعی" مدیر کل آژانس ادعا شده است: "ایران فعالیتهای مربوط به غنی‌سازی را (همانطور که از سوی شورای امنیت درخواست شده) تعلیق نکرده و بنابراین در همکاری با بازرسان آژانس که برای ارائه تضمین درباره ماهیت صرفا صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای ایران مورد نیاز است، شکست خورده است."
واکنش 1+5 به انتشار گزارش البرادعی
این در حالی است که پس از پایان فرصت 60 روزه ایران برای تعلیق غنی‌سازی اورانیوم و صدور گزارش البرادعی در مورد فعالیت‌های هسته‌ای کشورمان، کشورهای 1+5 موضع‌گیری‌های متفاوتی درباره ایران اتخاذ کرده‌اند.
جورج بوش در این‌باره گفت که رهبران چین و روسیه "باید بفهمند" که آنها و نیز جهان در صورتی که ایران اجازه یابد به کشورهای دارنده سلاح ‌هسته‌ای بپیوندد رنج خواهند برد.
خبرگزاری فرانسه گزارش داد: جورج بوش، رییس‌جمهور آمریکا گفت که تمرد ایران به معنای آن است که اکنون زمان فراتر رفتن است. وی در کنفرانس خبری گفت که ایران در خواست‌های جامعه جهانی را به طور مستمر نادیده می‌گیرد و افزود: دیدگاه من این است که لازم است رژیم تحریم‌های‌مان را تقویت کنیم.
رییس‌جمهور آمریکا افزود که قصد دارد به هوجین تائو، رییس‌جمهور چین و ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه بگوید که ایران با سلاح هسته‌ای به شکلی غیرقابل باور برای جهان بی‌ثبات کننده است. وی گفت که واشنگتن با کمک کشورهای اروپایی طرح مجازات‌های تنبیهی بیشتری را علیه ایران خواهد ریخت. بوش افزود: ما به همراه شرکای‌مان کار می‌کنیم تا به اعمال فشار ادامه دهیم.
کارشناسان پنج عضو دایم شورای امنیت به همراه آلمان ظرف چند روز آینده با یکدیگر دیدار می‌کنند تا گام‌های بعدی درباره ایران را بررسی کنند؛ احتمالا ایران موضوع برجستهی در مذاکرات 6ـ8 ژوئن میان گروه هشت کشور صنعتی جهان خواهد بود.
این در حالی است که ولادیمیر پوتین اعلام کرد که روسیه حل سیاسی ـ دیپلماتیک برنامه هسته‌ای ایران را خواستار است و سعی خواهد کرد که اوضاع مربوط به ایران به بن‌بست نرسد.
ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه در کنفرانسی مطبوعاتی در لوکزامبورگ اظهار داشت: ما همان‌طور که تاکنون کار کرده‌ایم، با همکاری با شرکایمان کار خواهیم کرد. رییس‌جمهور روسیه گفت: این باید تصمیمی باشد که لطمه‌ای به حقوق قانونی ایران بر داشتن فن‌آوری‌های نوین نزند، اما تمامی نگرانی‌های جامعه جهانی در رابطه با ایجاد سلاح هسته‌ای در ایران نیز رفع کند. وی در عین حال تاکید کرد که این موضع روسیه جدید نبوده و مدت بسیاری است که همه از آن آگاهند.
رویتر نیز به نقل از سخنگوی وزارت خارجه چین گزارش داد، پکن مطمئن است گزارش بازرسان سازمان ملل مبنی بر این که ایران در زمینه غنی‌سازی اورانیوم به پیشرفت‌هایی دست یافته است "بی‌طرف و حرفه‌ای" بوده است. وی از همه کشورها خواست برای پایان دادن به این بن‌بست تلاش کنند.
جیانک ‌تو، سخنگوی وزارت خارجه چین در یک کنفرانس خبری گفت: ما معتقدیم قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل باید به مرحله اجرا گذاشته شود. در عین حال همه طرف‌ها باید تلاش‌های دیپلماتیک خود را افزایش داده و رفتاری سازنده از خود نشان دهند تا مذاکرات هرچه زودتر از سر گرفته شود.
وزارت امور خارجه آلمان نیز به عنوان رییس دوره‌ای اتحادیه اروپا، در پی انتشار گزارش مدیر کل آژانس انرژی اتمی در مورد برنامه‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران اطلاعیه‌ای صادر کرد. در این اطلاعیه با طرح ادعاهایی آمده است: "طبق این گزارش ایران باز هم به خواست شورای امنیت سازمان ملل، مندرج در قطعنامه‌های 1737 و 1747 در مورد انجام اقداماتی جهت اعتماد‌سازی در مورد اهداف کاملا غیر نظامی برنامه اتمی خود، توجهی نکرده، بلکه در اقدامی متضاد، برنامه‌ اتمی خود را گسترش داده و علاوه بر این همکاری با آژانس را محدود کرده است.
ریاست اتحادیه همچنین با نگرانی مطلع شده است که رفتار محدود کننده ایران به آژانس این امکان را نمی‌دهد، تا پاسخی برای سوال‌های هنوز بی‌جواب برنامه‌ اتمی ایران بیابد.
ریاست اتحادیه موکدا از ایران می‌خواهد، به راهی که در پیش گرفته توجه کند و به درخواست‌های جامعه بین‌المللی عمل نماید، تا بتوان به برنامه‌ هسته‌ای صرفا غیرنظامی ایران اعتماد پیدا کرد. شفافیت کامل و همکاری با آژانس برای یافتن پاسخ به سوال‌های هنوز بی‌جواب اهمیت دارند. ریاست اتحادیه اروپا از ایران می‌خواهد، از گفت‌وگوهایی که قرار است با مسئول ارشد سیاست‌های مشترک خارجی و امنیتی اتحادیه، خاویر سولانا داشته باشد، استفاده کرده و شرایط مذاکرات را فراهم کند."
در همین زمینه وزیر امور خارجه فرانسه اعلام کرد که اگر تهران کار در زمینه غنی‌سازی اورانیوم را متوقف نکند، خواستار اعمال تحریماتی جدید در رابطه با ایران خواهد شد.
وزارت امور خارجه فرانسه در بیانیه‌ای به نقل از برنارد کوشنر، وزیر امور خارجه فرانسه اعلام کرد: ایران هنوز فرصت دارد غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند. اگر این کار را نکند، طبق قطعنامه 1747 چاره‌ای نداریم موضوع را در شورای امنیت سازمان ملل پیش ببریم. در این بیانیه آمده است: اگر این‌طور باشد، امیدوارم بتوانیم به سرعت تحریم‌های جدیدی را تصویب کنیم که به ایران نشان دهد مسیری که برگزیده غیرقابل قبول است و فقط آن را به سوی انزوایی فزاینده منحرف می‌کند.