ایران، آمریکا و خلیج‌فارس‌ (بخش نهم)

به گزارش فارس، "مارینا اتاوی " مدیر برنامه خاورمیانه بنیاد کارنگی است و روی موضوع تغییرات سیاسی در خاورمیانه و امنیت خلیج‌فارس کار می‌کند.
این محقق آمریکایی در گزارشی به بررسی نقش ایران در خاورمیانه پرداخته است. در ادامه بخش دیگری از گزارش "ایران، آمریکا و خلیج فارس " ارائه می‌شود.
رابطه بین امارات متحده عربی و ایران پیچیده و همراه با فراز و نشیب بوده است. علاوه بر نگرانی‌های مشترک کشورهای حوزه خلیج فارس درباره سیطره ایران بر خلیج فارس و همچنین توسعه توانایی‌های هسته‌ای این کشور، امارات متحده عربی منازعه‌ای طولانی مدت درباره جزایر سه‌گانه "ابوموسی "، "تنب کوچک " و "تنب بزرگ " با ایران دارد.
اختلاف بر سر مالکیت جزایر سه‌گانه اولین بار بین فارس‌ها و امپراطوری عثمانی روی داد، بعد ها این موضوع مورد اختلاف شاه و انگلیسی‌ها بوده و این موضوع هم اکنون مورد اختلاف ایران و امارات متحده عربی قرار دارد.
این موضوع همیشه مورد اختلاف بوده، اما بیش از آنکه یک اختلاف حساس باشد به یک اختلاف مزمن و دیرینه تبدیل شده است.
به نظر نمی‌رسد این موضوع که مدت‌ها مورد اختلاف است فاکتوری در تعیین روابط امارات با ایران باشد.
اگر چه مقامات اماراتی به طور منظم موضوع جزایر سه‌گانه را مطرح می‌کنند و خواستار مذاکرات می‌شوند اما ایران هیچ توجهی به این درخواست‌ها نمی‌کند.
روابط امارات متحده عربی با ایران پیچیدگی‌هایی را نشان می‌دهد اما این کشور تمایلی برای مقابله با ایران ندارد.
دوبی که یکی از امیرنشینان امارات به شمار می‌آید به عنوان بزرگترین مرکز فعالیت تجاری ایران به شمار می‌آید و یکی از کلیدی‌ترین عوامل برای مقاومت ایران در برابر تحریم‌هاست.
تقریبا 300 هزار ایرانی در دوبی زندگی می‌کنند و همین پارامتر قطع ارتباط از طریق تنگه هرمز را مشکل کرده است.
بعد از انتخابات ریاست جمهوری ایران در ژوئن سال 2009، دولت امارات خیلی سریع انتخاب مجدد احمدی‌نژاد را تبریک گفت و چند روز بعد نیز وزیر امور خارجه امارات اعلام کرد که دخالت هر کشوری در امور ایرانیان غیر قابل قبول است.
در میان دیگر کشورهای کوچک حاشیه خلیج فارس،‌بحرین بیشترین دلیل برای بدگمانی نسبت به ایران را دارد.
هر چند وقت یکبار، مقامات ایرانی اظهاراتی مبنی بر مالکیت بحرین را اعلام می‌کنند[در حالی‌که تا کنون هیچ یک از مقامات رسمی جمهوری اسلامی چنین ادعایی را مطرح نکرده و همواره بر حق حاکمیت کشورها تاکید کرده‌اند. ].
چندی پیش نیز ایران[ایران چنین ادعای رسمی را مطرح نکرده است.] اعلام کرد که بحرین استان چهاردهم این کشور بوده است.
این اظهارات ریشه‌های تاریخی طولانی دارد. ایران بر جایی که هم اکنون بحرین نام دارد و بر بخش عمده‌ای از ساحل غربی خلیج فارس حکمرانی می‌کرده است. هنگامی که بحرین در سال 1971 از انگلیس مستقل شد، ایران به طور مختصر اظهارات خود درباره بحرین را اعلام کرد اما شاه ایران فورا این اظهارات را انکار و رد کرد.
البته چشم پوشی از بحرین هنوز به طور واضح توسط رهبران کنونی جمهوری اسلامی اعلام نشده است.
نقشی که ایران به طور تاریخی در بحرین داشته را می‌توان با این حقیقت درک کرده که 70 درصد از جمعیت بحرین را شیعیان تشکیل می‌دادند البته این میزان در حال حاضر و بعد از دادن تابعیت به سنی‌ها از دیگر کشورها در بحرین کاهش یافته است اما با این وجود به نظر نمی‌رسد که شیعیان بحرین تمایلی برای پیوستن به ایران داشته باشند.
موضع دولت بحرین در قبال ایران دو بعدی است: هنگامی که سیاستمداران ایرانی درباره قلمروی بحرین اظهاراتی اعلام می‌کنند،‌ دولت بحرین قاطعانه واکنش نشان می‌دهد اما بحرین به طور گسترده‌ای روابط مسالمت‌آمیز با همسایه بسیار بزرگ خود دارد. دو واقعه اخیر به خوبی گویای این ماجرا است: در فوریه سال 2009،‌ بحرین مذاکرات درباره خرید گاز طبیعی از ایران را به دلیل مقاله "حسین شریعتمداری " تعلیق کرد. شریعتمداری در مقاله خود گفته بود که بحرین استان چهاردهم ایران بوده است. اما در ژوئن همان سال، دولت بحرین دستور بسته شدن روزنامه‌ای را داد که مقاله‌ای انتقادی درباره سیستم سیاسی ایران نوشته بود.
همچنین اگر چه بحرین تاسیساتی را برای ناوگان پنجم آمریکا فراهم کرده اما بارها اعلام کرده که هرگز اجازه نخواهد داد تا قلمروی این کشور برای انجام عملیات نظامی علیه ایران مورد استفاده قرار گیرد.