افغانستان؛ یک بستر و چند رؤیا (بخش دوم)

* (اشپیگل): اکنون 20 سال از فروپاشی دیوار برلین و اتحاد جماهیر شوروی می‌گذرد، آیا شما تصور می‌کنید که جهان از آن زمان تاکنون امن‌تر شده است؟
** جیمز جونز: این دو رخداد، فرصت‌ها و امکان گسترش صلح بیشتر برای مردمی که در دو سوی دیوار زندگی می‌کردند به وجود آورده است.
* چه چیزی امنیت آمریکا را در شرایط کنونی تهدید می‌کند؟
** من به شدت نگران سلاح‌های اتمی هستم که در دست نیروهای غیر دولتی از جمله گروه‌های افراطی و تروریستی قرار دارد، چرا که وقتی این گروه‌ها به سلاح دسترسی پیدا کنند، از آن استفاده هم خواهند کرد و در چنین شرایطی کنترل آنها بسیار دشوار خواهد بود.
* آیا تصور می کنید که گروه‌های تروریستی به اهداف خود نزدیک شده اند؟
** ما فعالیت خود را در سطح ملی و جهانی برای مبارزه با این پدیده به خوبی انجام می‌دهیم.
* در پاکستان شبکه تروریستی القاعده و شبه نظامیان طالبان در حال گسترش فعالیت خود هستند.
** البته پاکستان مورد توجه آمریکا است و انرژِی اتمی و رشد نیروهای تروریستی در آن از جمله مسائلی است که آمریکا آنها را زیر نظر دارد.
* آیا تصور می‌کنید دولت محلی و نیروهای نظامی، کنترل تسلیحات نظامی را از دست بدهند؟
** این موضوعی است که ما درباره آن با دولت پاکستان گفت‌وگو کرده‌ایم و پاکستان نیز تعهد داده است که این تسلیحات به دست غیر نظامیان نیفتد.
* آیا دولت در این زمینه با شما همکاری خواهد کرد؟
** ما امیدواریم که اینچنین شود، چرا که از سال 2006 تا کنون، نبود امنیت در مرزهای پاکستان به مسئله‌ای بغرنج تبدیل شده است.
* سیاست اوباما درباره افغانستان با توجه به این که ژنرال استنلی مک کریستال درخواست نیرو کرده است، چگونه خواهد بود؟
** مک کریستال دائما درخواست نیروهای بیشتری می‌کند، بگذارید درباره موضوع دیگری صحبت کنیم.
* اما باید بدانید، شما یک ژنرال هستید و از سال 2003 تا 2007 در افغانستان حضور داشتید.
** بله من هم در آن زمان تقاضای نیروی نظامی بیشتری کردم، اما ما در ابتدای راه بودیم و درباره نتایج این موضوع باید نظر مردم را جویا شد.
* اما شما با تقاضای مک کریستال مبنی بر اعزام 40هزار نیروی اضافی در افغانستان موافقت کرده‌اید.
** ما در میانه راه در دستیابی به اهدافمان در افغانستان هستیم و باید بدانیم که مسئله افغانستان با افزایش نیروهای نظامی در این کشور حل نمی‌شود، البته تعداد کمی نیروی بیشتر مورد نیاز است، اما رقم بالای افزایش نظامیان به هیچ وجه ضروری نیست و آنچه در حال حاضر مهم است، همکاری با دولت جدید و افزایش امنیت و توسعه اقتصادی است و (من فکر می‌کنم) درباره این سه مورد، ما موفقیت خوبی کسب کرده‌ایم.
* آیا شما درباره موارد یاد شده با حامد کرزی که در یک انتخابات همراه با تقلب پیروز شد، همکاری خواهید کرد؟
** منظورم مردم افغانستان است و آمریکا و هم‌پیمانانش در زمینه مبارزه با تقلب با هم همکاری خواهند کرد.
* فکر می‌کنید چه وقت به درخواست مک کریستال در افغانستان پاسخ داده شود؟
** این موضوعی است که به تمامی کشورهای ناتو بستگی دارد نه فقط به رئیس جمهوری آمریکا. ما نیز به عنوان یکی از 28 کشور عضو، نظر خود را در این باره خواهیم گفت. با این حال تصور می کنم دیگر کشورها نیز وظیفه خود را به خوبی انجام دهند.
* آلمان در این زمینه چه نقشی دارد؟
** تصور می کنم این کاملا به آلمان بستگی دارد. این کشور سومین نیروی نظامی را در افغانستان دارد و در زمینه تربیت پلیس افغان پیشرو است، اما در نهایت این ناتو است که تصمیم می گیرد که هر کدام از اعضا باید چه نقشی ایفا کنند.
* هم اکنون هدف آمریکا در افغانستان چیست؛ پیروزی در جنگ؟
** هدف ما نابودی شبکه تروریستی القاعده است که تهدیدی برای آمریکا و اروپا محسوب می‌شود و به نظر من این گروه تروریستی هرگز این امکان را نخواهد داشت بار دیگر جایگاهی شبیه به آنچه را در گذشته داشت، باز یابد و در این مورد آمریکا خوب عمل کرده است.
* اما القاعده از بین نرفته است و تروریست‌ها هم اکنون در پاکستان به فعالیت خود ادامه می دهند؟
** متاسفانه بسترهای مناسبی برای فعالیت القاعده در پاکستان وجود دارد و این افراد ابتدا در دره سوات و هم اکنون در وزیرستان جنوبی مستقر هستند و دولت هم تلاش می کند تا آنها را از بین ببرد و آمریکا در این زمینه با پاکستان همکاری خواهد کرد.
* هیلاری کلینتون به تازگی از اقدامات انجام شده توسط دولت پاکستان ابراز ناخرسندی کرده است، آیا شما با او در این زمینه هم عقیده هستید؟
** اگر در ماه مارس این سؤال را از من می‌پرسیدید، به شما می گفتم که من بیشتر از آنچه نگران افغانستان باشم، نگران پاکستان هستم، اما از آن زمان تا کنون اقدامات زیادی توسط پاکستان انجام شده است و من امیدوارم که آنها نه فقط در مبارزه با طالبان، بلکه برای مبارزه با دیگر تروریست‌ها از جمله القاعده تلاش کنند چرا که این گروه‌ها بنیان کشور آنها را از بین می‌برند.
* شما از دولت کرزی راضی نبودید، اکنون که قرار است وی یک دوره دیگر نیز به عنوان رئیس جمهوری فعالیت کند چه احساسی دارید؟
** این موضوع ربطی به خوشحالی یا ناراحتی من ندارد و قانونمند بودن این انتخابات است که مهم است و اگر مردم تصور کنند که انتخابات قانونی نبوده، در آن صورت همکاری با این دولت دشوار خواهد بود.
* چه انتظاری از کرزی دارید؟
** از کرزی می خواهم که در دور دوم پنج ساله ریاست جمهوری، در زمینه توسعه اقتصادی، رشد قانون مداری، افزایش امنیت با نیروهای امنیتی در افغانستان همکاری کند و در مدت زمانی کوتاه زمینه را برای همکاری با همپیمانانش مساعد کند.
* فکر می کنید زمان مناسب برای خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان کی فرا می‌رسد؟
** زمان دقیق آن را نمی‌دانم، اما باید بگویم که اوباما و دیگر مقامات می‌کوشند که این موضوع هر چه سریع‌تر عملی شود، اما باید به مسئولیت خود در این کشور عمل کنیم و اگر بخواهیم برای تحقق دموکراسی، امنیت و بهبود وضع کودکان در این کشور تلاش کنیم، باید عملکرد ما بهتر از گذشته باشد.
* افغانستان به عنوان «گورستان امپراتوران» مشهور است.
** من این موضوع را می‌دانم و به همین دلیل است که می گویم مسئله افغانستان فقط با نیروهای نظامی حل نمی‌شود، شما می‌توانید نیروهای نظامی زیادی در افغانستان داشته باشید و تمامی آنها در این کشور از بین بروند.
کشورهای بسیاری تلاش کرده‌اند وضع افغانستان را تغییر دهند و آن را به کشوری متفاوت همراه با ثبات تبدیل کنند، اما نتوانستند و به همین دلیل است که من معتقدم برای تحقق این موضوع، همکاری تمامی کشورهای همسایه لازم است.
* اوباما یک سال پیش به ریاست جمهوری رسید و از آن زمان تاکنون سخنرانی‌های زیادی انجام داده است، آیا تصور نمی‌کنید که اکنون زمان آن فرا رسیده که وارد مرحله دیگری شود و به آنچه گفته است عمل کند؟
** بله درست است. سال نخست ریاست جمهوری زمانی است که شما خود را معرفی می کنید و برنامه‌های خود را تشریح می کنید و اکنون در زمانی که مسائل روشن شده و چالش‌ها آشکار شده است، باید دست به عمل زد.