روز جــهانی حــقوق بــشر

فردا (پنجشنبه) ‌١٠ دسامبر مصادف است با شصت و یکمین سالگرد روز جهانی حقوق بشر که در سال ‌١٩٤٨ از سوی مجمع عمومی سازمان ملل به این عنوان نامگذاری شد. در چنین روزی بیانیه (منشور) جهانی حقوق بشر از سوی مجمع عمومی سازمان ملل تصویب شد.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، روزنامه‌ی الجریده - چاپ عربستان - در تحلیلی تحت عنوان "روز جهانی حقوق بشر" می‌نویسد: در مفاد مطرح شده در بیانیه مجمع عمومی سازمان ملل در خصوص روز جهانی حقوق بشر، عزت تمام جامعه بشریت به رسمیت شناخته شده و گفته شده است که باید همه از حقوق مساوی و ثابت برخوردار شوند که این امر اساس آزادی، صلح و عدالت در جهان است و اعتقاد به حقوق بشر و عزت فردی سطح زندگی را در فضایی با آزادی بیشتر بالا می‌برد. کشورهای عضو مجمع عمومی سازمان ملل با همکاری سازمان ملل، نسبت به تضمین رعایت حقوق بشر، آزادی‌های اساسی و احترام به آن متعد شدند.
این روزنامه نوشته است: در مفاد این بیانیه آمده است که هر فرد حق بهره‌مندی از حقوق و آزادی‌های مطرح شده در این بیانیه را دارد و نباید به خاطر رنگ، نژاد، دین، زبان و جنسیت میان آنها تفاوت و تبعیضی قایل شد. همزمان با چنین روزی شاهد بحران جدیدی در زمینه آزادی بیان و عقیده هستیم که مهمترین آن در سوئیس و همه پرسی است که در این کشور برگزار شد. شاهد بودیم که ‌٥/٥٧ درصد رای دهندگان در سوئیس از لایحه مبنی بر منع ساخت مناره در این کشور حمایت کردند و این همه پرسی با خشم گروه‌ها و کشورهای اسلامی روبرو شد.
این روزنامه در ادامه این مطلب می‌نویسد: به نظر می‌رسد توجه به مساله حقوق بشر فصلی و دوره‌ای شده است، چرا که اگر به ‌٦٠ سال پیش بازگردیم یعنی از زمان صدور این بیانیه در دهم دسامبر ‌١٩٤٨، حقوق بشر بیشترین نقض را شاهد بوده است. در دهه هشتاد در سطحی گسترده ایران که یک نظام اسلامی را بعد از پیروزی انقلابش پایه گذاری کرده بود، هدف قرار گرفت. صدام بعد از آن وارد جنگ علیه کویت شد. بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق استفاده از مساله‌ی حقوق بشر علیه مسکو کاهش یافت، اما بعد از این که ویلادیمیر پوتین رییس جمهور سابق روسیه شیوه‌ی سیاسی غیر هماهنگ با غرب را دنبال کرد، از مساله حقوق بشر بیشتر به عنوان یک سلاح استفاده شد.
الجریده می‌افزاید: بعد از حوادث ‌١١ سپتامبر، غرب در استراتژی خود در منطقه بازنگری کرد و جنگ علیه تروریسم را آغاز نمود. همزمان با آن نگرانی‌های بین‌المللی درباره تجاوزات علنی و فاجعه آمیز آمریکا در تعامل با متهمان تروریستی افزایش یافت و تصاویری از بدرفتاری با زندانیان عراقی در زندان ابوغریب که وجدان جهان را لرزاند، منتشر شد؛ اما دولت جورج بوش تمام این محکومیت‌ها را انکار کرد و به تجاوزاتش و نیز نقض علنی حقوق بشر در جهان ادامه داد.
در ادامه‌ی این تحلیل می‌خوانیم:‌ تصاویر فاش شده از زندان گوانتانامو مزید بر علت شد و جهان به این نتیجه رسید که آمریکا تمام اصول اخلاقی را زیر پا گذاشته است. آمریکا پس از آن جایگاه خود را بویژه در زمینه حفظ اصول اخلاقی در تعامل با زندانیان از دست داد. آمریکا تاکنون هیچ فردی را به اتهام دست داشتن مستقیم در عملیات تروریستی محاکمه نکرده است و این امر سوال‌هایی را درباره جایگاه و اعتبار منطق آمریکا که مبتنی بر دموکراسی و حقوق بشر است، ایجاد می‌کند.
این روزنامه می‌نویسد: در آستانه‌ی شصت و یکمین سالگرد روز جهانی حقوق بشر، فعالان حقوق بشر به این نتیجه رسیده‌اند که مساله حقوق بشر تبدیل به سلاحی شده که غربی‌ها از آن برای حفظ منافع خود و ماهیت روابط و ائتلاف‌های بین‌المللی‌شان استفاده می‌کنند. هم چنین این مساله تبدیل به سلاحی شده است که غربی‌ها در درگیری‌هایشان با دیگران از آن استفاده می‌کنند. همچنین اعمال فشارهای غرب در تضعیف نقش سازمان ملل در زمینه حقوق بشر موفق بوده است؛ بویژه بعد از انحلال کمیسیون حقوق بشر در سال ‌٢٠٠٦ و تبدیل آن به شورای حقوق بشر، نقش سازمان‌های غیر دولتی در این شورا در حاشیه‌ و تحت سیطره‌ی تصمیم‌های دولت‌هایشان قرار گرفت.
این روزنامه در ادامه می‌نویسد: مساله حقوق بشر در زمان جورج بوش بیشترین مشکلات‌ را شاهد بود و کنگره‌ی آمریکا در سال ‌٢٠٠٦ با تصویب قانونی که به رییس جمهور اختیاراتی در زمینه تشکیل هیات نظامی برای تعامل با زندانیان را داد، به وی کمک کرد که بر اساس آن به طور اجباری از متهمان اعتراف‌های دروغین گرفت. دولت جدید آمریکا نیز هنوز نتوانسته است وجهه آمریکا را در زمینه‌ی نقض حقوق بشر التیام بخشد، چرا که باراک اوباما رییس جمهور آمریکا، در قبال گزارش ریچارد گلدستون رییس کمیته‌ی حقیقت یاب سازمان ملل ضعف عمل کرد و ناتوان از اعلام موضع‌گیری روشنی بود.
این روزنامه در بخش دیگری از این مطلب می‌نویسد: مشکل جهان این است که اکنون چشم بر روی تجاوزات علنی به حقوق اساسی بی‌گناهان بسته است. در کشورهای عربی با وجود اینکه بسیاری از قطعنامه‌های جهانی را در زمینه حقوق بشر امضا کرده‌اند، به علت نبود نظارت بر میزان تعهد کشور‌ها به این توافقنامه، هم چنان تجاوزات ادامه دارد؛ لذا می‌توان گفت جهان در شش دهه گذشته در ایجاد راه‌کارهایی فعال برای رویارویی با سازمان‌هایی که بر نقض حقوق بشر نظارت دارند، شکست خورده است.
این روزنامه در پایان می‌نویسد: کشورها و در راس آنها آمریکا برای در حاشیه قرار دادن نقش سازمان ملل و سازمان‌های وابسته به آن و کم کردن قدرت آنها در نظارت و مواخذه ناقضان حقوق بشر تلاش کرده‌اند. در حال حاضر معاهده‌های بین‌المللی جدیدی در حمایت از حقوق بشر ارایه شده، اما راهکاری برای تضمین اجرای این معاهده‌ها وجود ندارد. در واقع جهان نیازمند بیدار کردن وجدان‌ها برای ایجاد واقعیتی جدید در جوامع بشری جهت اجرای قوانین بین‌المللی حقوق بشر و مجازات کسانی است که این قوانین را اجرا نمی‌کنند. تنها برگزاری مراسم‌ و سالگرد این بیانیه کافی نیست، چرا که نبود راهکار اجرایی و سازمان‌های نظارتی و پیگیری عملکرد سازمان‌ها در کشور‌های مختلف، به سازمان‌ها و دولت‌ها اجازه می‌دهد بدون هیچ نگرانی و ترسی به اقداماتشان ادامه دهند. زمان آن رسیده است که اهانت به انسان و حمایت از استبداد و دیکتاتوری و تجاوز پایان یابد.