مسئول اوضاع افغانستان کیست؟

گروه بین‌الملل، لیلا جوادی: حامد کرزای، رئیس جمهور و دیگر مقام های برجسته افغانستان همچنان دولت همسایه خود را به دلیل حمایت از طالبان، مسئول خشونت ها و نا امنی ها در کشورش می خوانند تا حدی که کرزای که اخیراً به ایالت قندهار که مرکز حملات طالبان در افغانستان است، رفته بود تأکید کرده که «مشکل اصلی ما طالبان نیست، پاکستان است.»جنگ لفظی کابل - اسلام آباد درحالی اوج گرفته است که نزدیک به ۸۰ روز پیش کرزای و مشرف متعهد شدند علیه طالبان گام بردارند. حال این سؤال مطرح است که چه شرایط و عواملی باعث شده حامد کرزای بار دیگر پاکستان را در برابر اتهام دخالت در امور داخلی افغانستان و کمک به احیای طالبان قرار دهد، آن هم در شرایطی که اسلام آباد ناتوانی دولت مرکزی کابل در برقراری امنیت را دلیل اصلی قدرت گرفتن طالبان در ایالات جنوبی افغانستان می داند.اوج تنش سران پاکستان - افغانستان در اجلاس شصت و یکم سازمان ملل متحد مشاهده شد، وقتی که کرزای در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل با اشاره ای کنایه آمیز با صدای بلند گفت: «تا زمانی که مخفیگاه های تروریستی خارج از افغانستان نابود نشوند، نیروهای خارجی نمی توانند به حملات طالبان در افغانستان پایان دهند.»مشرف نیز سخنان کرزای را بی پاسخ نگذاشت و در نطق خود در مجمع عمومی کرزای را به بی اطلاعی متهم کرد و گفت: «کابل به طور کامل از آنچه در منطقه در حال رخ دادن است، اطلاع ندارد.»مشرف حتی گفت: «ملاعمر و معاونانش در قندهار هستند؛ من در پاکستان کارهای زیادی دارم و آنها (دولت کرزای) باید بر تلاش های خود در افغانستان بیفزایند.آنچه پیداست، رهبران ناتو و در رأس آن شخص رئیس جمهور آمریکا در این مدت با طراحی مذاکرات سه جانبه با کرزای و مشرف، تلاش فراوانی کردند تا شاید این دو متحد خود در منطقه را با یکدیگر آشتی دهند، اما وقایع هفته های بعد نشان داد اختلاف های کابل - اسلام آباد بسیار عمیق تر از آن است که با نشست و مذاکره حل شود.در منطق آمریکایی ها، افغانستان و پاکستان هر یک جایگاهی دارند که نمی توان از یکی به سود دیگری چشم پوشید. پس از همکاری پاکستان در جنگ افغانستان، بوش لقب «مهمترین متحد غیر ناتو»ی آمریکا را به اسلام آباد داد و از سوی دیگر سفرهای مکرر دیک چنی، رایس، رامسفلد (وزیر دفاع اسبق آمریکا) و دیگر مقام های آمریکایی به افغانستان، نشان از نگاه ویژه ایالات متحده به افغانستان و شخص حامد کرزای دارد.
اما اکنون این سؤال مطرح شده که آیا سیاست واشنگتن در کابل برای ایجاد دولت متمرکز با اندیشه اسلام آباد که جلوگیری از روی کار آمدن دولتی قدرتمند در کابل است، در تضاد قرار گرفته است؟ دامنه نا آرامی ها در مراکز قدرت طالبان بخصوص در جنوب افغانستان و بویژه ایالات هلمند، قندهار و ارزگان افزایش یافته و آمارهای ارتش ایالات متحده نیز حاکی از تجدید قوای طالبان دارد.هنوز کاخ سفید و محافل سیاسی غرب به این سؤال که چگونه وزیر خارجه پاکستان طرح جسورانه سازش و آشتی با طالبان را ارائه کرد، نداده اند که با گذشت زمان و ناکامی کابل در عمل به تعهدات خود از سویی و منزوی شدن نیروهای خارجی در افغانستان از سوی دیگر، زمینه های رشد و نمو طالبان در مناطق جنوبی افغانستان را فراهم کرده است.به هر حال مهم نیست که اختلاف کابل و اسلام آباد یا اختلاف دو جناح ناتو بر سر مسأله طالبان چگونه رفع خواهد شد. آنچه مسلم است، ادامه نا امنی ها در افغانستان، همه را نسبت به آینده افغانستان و نیز کارآمدی نهادهای مسئول امنیت بی اعتماد می کند.