کمیته صیانت از ظهور تا افول
نویسنده: پیمان زمانی
اصلاحطلبان یا همان دومخردادیها در حالی خودشان را برای نبرد انتخابات ریاستجمهوری دهم آماده میکردند که هر از چندگاهی با کنایه و استعاره، سلامت انتخابات را زیر علامت سئوال قرار میدادند و این در حالی بود که خود آنها از طریق همین سیستم انتخاباتی، توانسته بودند ..
اصلاحطلبان یا همان دومخردادیها در حالی خودشان را برای نبرد انتخابات ریاستجمهوری دهم آماده میکردند که هر از چندگاهی با کنایه و استعاره، سلامت انتخابات را زیر علامت سئوال قرار میدادند و این در حالی بود که خود آنها از طریق همین سیستم انتخاباتی، توانسته بودند مجالس شورای اسلامی در دورههای سوم و ششم و نهاد ریاستجمهوری را در دورههای هفتم و هشتم تسخیر کنند! آنها در آستانه انتخابات دهمین دوره ریاستجمهوری بیش از هر زمان دیگری سلامت سیستم انتخاباتی را به چالش کشیده و افکار عمومی را نسبت به آن حساس کردند. در کنار اظهارنظرهای شفاهی اصلاحطلبان در ایجاد تشکیک نسبت به سالم بودن سیستم انتخاباتی، تشکیل کمیتهای بهنام «کمیته صیانت از آرا» به جنجالسازی در اینباره قوت و قدرت بیشتری بخشید. جرقه تشکیل کمیته صیانت از آرا را فیضا... عربسرخی یکی از اعضای شورای مرکزی سازمان مجاهدین در دی ماه 1387 یعنی پنج ماه پیش از انتخابات زد. عربسرخی به خبرگزاری ایلنا گفت که در حال حاضر تمام دستگاههای اجرایی و نظارتی انتخابات و همچنین رسانههای عمومی و روزنامههای پرتیراژ در اختیار جریان اصولگراست و این نگرانی وجود دارد که انتخابات از «رویه عادلانه» خارج شود. او گفت به همین دلیل باید پیشنهاد تشکیل کمیته صیانت از آرا پیگیری شود. اوایل فروردین 1388 تشکیل این کمیته بهطور جدی در دستور کار اصلاحطلبان قرار گرفت. پس از انتشار اخبار مربوط به تشکیل این کمیته، رهبر انقلاب در سخنرانی نوروزی خود در مشهد با اشاره ضمنی به پیشنهاد تشکیل کمیته صیانت از آرا گفتند: «تاکنون حدود سی انتخابات در کشور برگزار شده و مسئولان وقت رسما سلامت و صحت انتخابات را تضمین کردهاند و به همین علت مردم تحت تأثیر حرفهایی که تلاش میکنند انتخابات ریاستجمهوری را از هماکنون متزلزل و خدشهدار جلوه دهند، قرار نمیگیرند.»
توافق بر سر تشکیل کمیته صیانت
با این حال، نمایندگان میرحسین موسوی و مهدی کروبی دو تن از نامزدهای این جریان در ششم فروردینماه طی جلسه مشترکی که با هم داشتند، درخصوص تشکیل کمیته صیانت از آرا به توافق رسیدند. رسانههای دومخردادی حاصل این جلسه مشترک را اینگونه بازتاب دادند: «با توافق نمایندگان آقایان کروبی و موسوی، کمیته ویژهای جهت هماهنگیهای انتخاباتی این دو کاندیدای انتخاباتی بهمنظور همکاری و هماهنگی در حوزه تبلیغات، اطلاعرسانی و بهخصوص صیانت از آرا و اخلاق انتخاباتی شکل میگیرد. نمایندگان دو طرف ابراز امیدواری کردند با تشکیل این کمیته، ضمن پیشگیری از مشکلات احتمالی که ممکن است در برخی شهرستانها بروز کند، موضوع صیانت از آرا با قدرت بیشتری پیگیری شود. همچنین مقرر شد در روزهای آینده دو طرف نمایندگان خود را برای عضویت در این کمیته معرفی کنند.»
محتشمیپور رییس کمیته صیانت از آرا شد
سرانجام این کمیته تشکیل و سید علیاکبر محتشمیپور وزیر اسبق کشور و یکی از فعالان سیاسی اصلاحطلب بهعنوان رییس این کمیته تعیین شد. هرچند در ظاهر، دو کمیته صیانت از آرا در جبهه اصلاحات شکل گرفت که یکی مربوط به ستاد مهندس موسوی میشد (به ریاست محتشمیپور) و یکی هم مربوط به ستاد انتخاباتی مهدی کروبی بود (به ریاست مرتضی الویری)، اما محوریت با کمیتهای بود که محتشمیپور ریاست آن را برعهده داشت و دیگری تابعی از این کمیته بهشمار میرفت.
کمیتهای با این همه مخالف!
تولد این کمیته جناحی، واکنشهای گوناگونی را در پی داشت. عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان، در واکنش به تشکیل کمیته صیانت از آرای اصلاحطلبان، طی یک موضعگیری شفاف و صریح، تشکیل چنین کمیتهای را از اساس غیرقانونی خوانده و آن را مغایر با قانون اساسی دانست. بنا به گفته کدخدایی «هر نهادی که بخواهد عهدهدار وظایفی درخصوص انتخابات شود، نیازمند قانون است.» او تأکید کرد تا زمانیکه قانونی در این رابطه تصویب نشود، تشکیل اینگونه نهادها و مراجع مشابه هیچ اعتبار حقوقی و قانونی نخواهد داشت و توهین به مردم و نظام تلقی میشود.
آیتا... جنتی، دبیر شورای نگهبان، نیز در نماز جمعه تهران گفت: «برخی دوستان بیانصاف و مدعی دوستی، با تکرار حرف دروغ دشمن سلامت انتخابات را زیر سئوال میبرند.» مقامات وزارت کشور نیز در واکنشهایی مشابه، تشکیل چنین کمیتهای را فاقد وجاهت قانونی دانستند.
فعالان سیاسی جریان اصولگرایی نیز نه تنها تشکیل کمیته صیانت از آرا را نامربوط دانستند، بلکه این اقدام را بهنوعی آب ریختن در آسیاب مخالفان و دشمنان ارزیابی کردند. اصولگراها در مقام پاسخ به نیروهای دگراندیش، مسئله کمیته صیانت را از این زاویه تحلیل کردند که اصلاحطلبان با اینگونه حرکتها درصدد توجیه شکست خود در انتخابات آینده هستند و با طرح مسئله تشکیل کمیته صیانت از آرا در نظر دارند از این موضوع بهعنوان محملی برای جار و جنجالهای بعد از انتخابات سود برند.
حجتالاسلام قاسم روانبخش، عضو مؤسسه امام خمینی(ره) و یکی از شاگردان آیتالله مصباح یزدی، در اینباره گفت: «اصلاحطلبها با تشکیل این کمیته میخواهند در نهایت وقتی موفق نشوند، شکست خودشان را توجیه کنند و از این رو به تقلا افتادهاند. در آستانه مجلس هشتم هم این شگرد را بهکار گرفتند و حتی از خارج از کشور درخواست گروهی برای نظارت بر انتخابات کردند که با برخورد مقام معظم رهبری مواجه شدند.»
محتشمیپور سخن میگوید
با این حال، هیجدهم اردیبهشت ماه علیاکبر محتشمیپور در واکنش به مخالفان تشکیل این کمیته اعلام کرد که تشکیل چنین کمیتهای ابتکار امام خمینی(ره) بوده است و تاکید کرد که این کمیته هفته آینده نخستین جلسه سراسری خود را برگزار خواهد کرد. او گفت: «زمانی که وزیر کشور بودم، شورای نگهبان تصمیم گرفته بود آرای بیش از صد صندوق را در تهران باطل اعلام کند. من از این کار جلوگیری کردم و طبق فرمان امام کمیتهای پنج نفره متشکل از یک نماینده شخص امام، دو نماینده وزیر کشور و دو نماینده شورای نگهبان بهعنوان کمیته صیانت از آرا، بر سلامت انتخابات نظارت کردند.»
محتشمیپور گفت تشکیل کمیته صیانت در جهت سلامت انتخابات بوده و برای کمک به اجرای قانون تشکیل شده است.
او تصریح کرد: «این کمیته وظیفه شناسایی 47 هزار نمایندهای را بهعهده دارد که به گفته وزیر کشور، هر نامزد انتخاباتی میتواند برای حضور بر سر صندوقهای رأی معرفی کند.»
محتشمیپور هدف از تشکیل کمیته صیانت را آشنا کردن نمایندگان نامزدها با قانون، حمایت حقوقی از آنها و گفتوگو و رایزنی با وزارت کشور، شورای نگهبان و هیئتهای نظارت خواند.
او به شورای نگهبان، وزارت کشور و مخالفان این اقدام تاخت و اظهار داشت: «کسانی که با تشکیل کمیته صیانت از آرای مردم مخالفند، چنانچه صادق و امانتدارند و فعالیتشان منطبق با قانون است، چرا از تشکیل کمیته صیانت و نظارت نمایندگان مردم میترسند؟ مخالفت با اینگونه فعالیتها این شایبه را ایجاد میکند که مسایلی پشت پرده است که آنها نمیخواهند روشن شود.»
مخالفت با شورای نگهبان؛ اساس شکلگیری کمیته صیانت از آرا!
کمی پس از تولد کمیته صیانت از آرا، محتشمیپور در مصاحبه با یکی از رسانهها از علت اصلی و اساسی شکلگیری این کمیته (خواسته یا ناخواسته) پرده برداشت. او دلیل بنیادی تشکیل این کمیته را اختلاف دیرینه با شورای نگهبان دانست و گفت: «این کمیته با پیشنهاد مهندس موسوی تشکیل شده و از من خواستند که مسئولیت کمیته را بر عهده بگیرم. عنوان این کمیته نیز کمیته صیانت از آرای مردم است. ولی اینکه آیا دغدغهای در صیانت از آرای مردم بوده که کمیته تشکیل شده باید عرض کنم که از دوران همکاری با مهندس موسوی که به دولت خدمتگزار در زمان حیات حضرت امام معروف بود، چالشهایی را با شورای نگهبان داشتیم که در اثر این چالشها (که اکثرا برداشت غیرصحیح شورای نگهبان از حوزه وظایف نظارتی خودش بود)، مجبور شدیم که بر اساس عمل به قانون در مقابل شورای نگهبان مقاومت کنیم و اجازه ندهیم که اقدامی خلاف قانون رسمی کشور که یا در قانون اساسی آمده و یا در مجلس تصویب شده، در انتخابات شکل بگیرد.»
نقش کمیته صیانت از آرا در القای «تقلب» در انتخابات
با آنکه هنوز انتخابات برگزار نشده بود، اما علیاکبر محتشمیپور با غنمیت شمردن هر فرصتی و هر تریبونی که بهدست میآورد، بهگونهای سخن میگفت و به شیوهای القا میکرد که گویی «تقلب» بزرگی رخ داده است!
او بههمراه الویری (رییس کمیته صیانت از آرای کروبی) در حالیکه چند روز به برگزاری انتخابات مانده بود، طی نامهای به احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، از تخلفات گسترده در انتخابات ابراز نگرانی کردند! آنها در این نامه، وزارت کشور را به پنهانکاری متهم کرده و پرسیدند: «تعرفههای مرحله اول 59 میلیون و 600 هزار است که وزارت کشور تعداد تعرفههای چاپ شده را 57 میلیون اعلام کرده است؛ این اختلاف 2 میلیون و 600 هزارتایی برای چیست؟» در ادامه نامه محتشمیپور و الویری نکتهای قید شده بود که بسیار سطحی و حتی شبیه به طنز مینمود: «تعداد مهرها دو برابر تعداد شعب بهعلاوه ده درصد مازاد است که با توجه به اینکه «شعب روستایی و شهرهای کوچک تا ده صبح کارشان تمام میشود و تا عصر بیکار هستند»، مهر اضافی و تعرفههای فراوان میتواند «وسوسهانگیز» باشد.»
این اظهارات و شبههافکنیها در حالی بود که خود محتشمیپور در یک نشست خبری با اعلام اینکه «نهاد رهبری، قوه قضاییه و سازمان بازرسی بر انتخابات نظارت میکنند»، گفته بود: «اطلاعاتی از نهاد رهبری دریافت کردهایم که در آنجا گروهی موظف به جمعآوری و رسیدگی به تخلفات انتخاباتی هستند. سازمان بازرسی نیز بر حسب شرح وظایفش مراقب روند انتخابات است.» با این حال، زمانیکه رهبر انقلاب و سازمان بازرسی صحت و سلامت انتخابات را تأیید کردند، محتشمیپور و همراهانش زیر بار نرفته و اعلام کردند که انتخابات ناسالم بوده و در آن تقلب شده است! محتشمیپور در بعدازظهر روز رأیگیری در نشست خبری خود بر این موضوع تأکید کرد موج سبز پهنه کشور را فراگرفته و مردم در این حماسه مقدس شرکت دارند و میزان رأی موسوی نسبت به سایر کاندیداها قابل قیاس نیست و در پایان رأیگیری شاهد پیروزی موج سبز خواهیم بود و جشن سبز را نیز فردا و پسفردای انتخابات برگزار میکنیم. این در حالی بود که هنوز چندین ساعت تا پایان وقت قانونی رأیگیری باقی مانده بود و در ادامه این پیشداوری، پس از اعلام نتایج انتخابات، محتشمیپور که در یک کنفرانس مطبوعاتی با خبرنگاران داخلی و خارجی صحبت میکرد، گفت بهنظر وی و نماینده مهدی کروبی این انتخابات باید ابطال شود!
مقصر اصلی شورای نگهبان است!
محتشمیپور پس از اعلام نتایج انتخابات ریاستجمهوری بازهم شورای نگهبان را هدف قرار داد و گفت که تخلف را شورای نگهبان بنیان گذاشته است. او شورای نگهبان را متهم کرد که به تخلفات رسیدگی نکرده است! اظهارات محتشمیپور در حالی بود که شورای نگهبان علاوهبر تعیین مهلت ده روزه برای دریافت اعتراضات کاندیداها، ده درصد از آرای صندوقها را نیز بهصورت راندومی بازشماری کرد. این مهلت ده روزه به دستور رهبر انقلاب تمدید شد، اما هم محتشمیپور و هم مهندس موسوی و مهدی کروبی بهجای تعامل سازنده با شورای نگهبان خواستار ابطال انتخابات شدند.
کمیته حقیقتیاب تشکیل شود
محتشمیپور در یک کنفرانس خبری با اشاره به ارایه پیشنهاد تشکیل هیئت حقیقتیاب به اعضای شورای نگهبان گفت: «این کمیته عبارت است از هیئتی صاحبنظر و بیغرض برای بررسی تخلفات وسیع که قبل از انتخابات و در حین برگزاری صورت گرفته و تأثیر مستقیم بر سرنوشت انتخابات و رأی مردم داشته است.» او گفت که تشکیل هیئت حقیقتیاب مورد تأیید سه تن از نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری است. این کمیته بهدستور مقام معظم رهبری تشکیل شد و پس از انجام بررسیهای لازم، انتخابات را سالم اعلام کرد. با این وصف، کاندیداهای اصلاحطلب و محتشمیپور از پذیرش نتیجه انتخابات سر باز زدند.
از این کمیته صیانت تا آن کمیته صیانت
در اینکه در دوره سوم انتخابات مجلس، کمیتهای بهنام «صیانت از آرا» به دستور امام خمینی(ره) تشکیل شد، تردیدی نیست، اما آن کمیته صیانت از آرا با آنچه که دوم خردادیها در انتخابات 1388 تشکیل دادند، تفاوت فاحش دارد. با اندکی دقت در چگونگی شکلگیری این کمیته و اعضای آن، اصل کمیته صیانت از آرای اصلاحطلبان در انتخابات دهم به شیوهای مستحکم زیر سئوال میرود:
- اولا؛ دستور تشکیل کمیته صیانت از آرا را شخص امام خیمنی(ره) بهعنوان ولی فقیه و رهبر جامعه صادر کردند؛ در حالیکه در انتخابات ریاستجمهوری دهم، حضرت آیتا... خامنهای بهعنوان ولی فقیه و رهبر جامعه دستور شکلگیری چنین کمیتهای را صادر نکرده و این خود دوم خردادیها بودند که دستور آن را به خودشان صادر کردند!
- ثانیا؛ در کمیته صیانت از آرایی که بهدستور امام(ره) شکل گرفت هم نماینده ولی فقیه حضور داشت، هم دو نماینده به نیابت از وزیر کشور و هم دو نماینده از سوی شورای نگهبان حاضر بودند؛ در حالیکه در کمیته صیانت از آرای دوم خردادیها، نه نمانیده ولی فقیه عضویت داشت، نه نماینده وزیر کشور و نه نمایندگان شورای نگهبان! بلکه تمامی اعضای این کمیته، فعالان سیاسی دوم خردادی بودند.
- ثالثا؛ کمیته صیانت از آرایی که در زمان امام(ره) تشکیل شد، بعد از انتخابات شکل گرفت. در حالیکه کمیته صیانت از آرای جبهه اصلاحات چند ماه پیش از انتخابات تشکیل شد!
چرا محتشمیپور؟
انتخاب علیاکبر محتشمی پور بهعنوان رییس کمیته صیانت از آرا، از سوی مهندس موسوی و سایر اصلاحطلبان کاملا یک انتخاب حسابشده و معنادار است. محتشمیپور بهعنوان یک فعال سیاسی اصلاحطلب سابقه طولانی و دیرینهای در جبههگیری مقابل شورای نگهبان دارد. این سابقه به سالهای آغازین پس از انقلاب بازمیگردد.
او طی سی سالی که از انقلاب میگذرد، همواره رویکرد خود در مخالفت با شورای نگهبان را حفظ کرده است. محتشمیپور در انتخابات ریاستجمهوری نهم نیز که رییس ستاد انتخابات مهدی کروبی بود پس از شکست کروبی در انتخابات نهم، اعتراضات تند و تیزی را به نهادهای برگزارکننده انتخابات وارد کرد و این در حالی بود که انتخابات نهم را دوستان اصلاحطلب او در دولت سید محمد خاتمی برگزار کرده بودند و آقای خاتمی نیز، این انتخابات را یکی از سالمترین انتخابات پس از انقلاب اعلام کرد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
