گام مثبت اروپا به نفع فلسطینیان

بالاخره اروپا اگر چه به طور مشروط، بیت المقدس را به عنوان پایتخت مشترک فلسطین و اسرائیل به رسمیت شناخت. وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در بیانیه پایانى نشست خود در بروکسل درباره کشور مستقل فلسطین تنها به تشکیل کشورى مستقل و دموکرات با داشتن مرزهایى امن با همسایه اسرائیلى‌اش اکتفا کردند.
وزیران خارجه اتحادیه اروپا که براى بررسى سند پیشنهادى سوئد به عنوان رئیس دوره‌اى اتحادیه اروپا درباره اعلام تشکیل کشور فلسطین به پایتختى بیت‌المقدس شرقى نشستى را برگزار کرده بودند، سرانجام با وجود اعمال فشارهاى وارده از سوى اسرائیل علیه برخى از کشورهاى عضو اتحادیه اروپا در بیانیه‌ پایانى خود تشکیل کشور مستقل و دموکرات فلسطین در کنار اسرائیل را خواستار شدند.
در این نسخه تغییر یافته وزیران امور خارجه اروپا از ذکر نام بیت‌المقدس شرقى به عنوان پایتخت کشور فلسطین خوددارى کردند. در حالى که در پیش نویس اولیه سند مذکور تاکید شده بود که کشور فلسطین باید در برگیرنده نوار غزه، کرانه باخترى و بیت‌المقدس شرقى باشد.
در بیانیه پایانى این نشست آمده است که موضوع بیت‌المقدس نیزهمانند دیگر موضوعات مورد بحث از جمله مسائل امنیتى، منابع آبى و آوارگان فلسطینى باید از طریق مذاکرات بین طرفین فلسطینى و اسرائیلى حل و فصل شود.
وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا این سند را که درباره ضرورت بازگشت طرفین به میز مذاکرات برای دستیابى به راهکارى برای تشکیل دو کشور مستقل فلسطین و اسرائیل بر اساس مرزهاى 1967 و با استناد به قطعنامه‌هاى بین‌المللى کنفرانس صلح مادرید و طرح صلح کشورهاى عربى است، تغییر چندانى ندادند.
به نوشته روزنامه القدس العربى، وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در این بیانیه نگرانى خود را در قبال وضعیت حاکم بر بیت‌المقدس شرقى اعلام کرده و از طرفین فلسطینى و اسرائیلى خواستند تا از هر گونه تدابیر و اقدامات تحریک آمیز خوددارى کنند.
در این بیانیه همچنین با انضمام بیت‌المقدس شرقى به عنوان بخشى از اسرائیل مخالفت شده است.
اندکى پس از صدور این بیانیه وزارت امور خارجه‌ امریکا با صدور بیانیه‌اى اعلام کرد که سرنوشت بیت‌المقدس تنها باید به وسیله‌ اسرائیلى‌ها و فلسطینیان و در انجام گفت‌وگوهای دو طرف مشخص می‌شود.
در بیانیه وزارت امور خارجه امریکا آمده است، موضع ما درخصوص بیت‌المقدس روشن است. سیاست امریکا بدون تغییر باقى مانده است. همان‌طور که از سوى تمام دولت‌هاى قبلى امریکا اعلام شده، وضعیت بیت‌المقدس و دیگر مسائل مربوط به وضعیت دائم باید از طریق مذاکرات حل و فصل شود.
ناصر جوده وزیر امور خارجه‌ اردن از بیانیه‌ وزراى امور خارجه اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را یک رویکرد بسیار مهم خواند.
جوده به تلویزیون دولتى اردن گفت: «تصمیم شوراى وزیران اتحادیه اروپا درباره خاورمیانه به‌ویژه بیت‌المقدس یک رویکرد تاریخى و بسیار مهم است.»
سوئد هفته گذشته با ارائه‌ پیش‌نویس سندى از تقسیم بیت‌المقدس و به رسمیت شناختن شرق بیت‌المقدس به عنوان پایتخت کشور آینده‌ فلسطین حمایت کرد.
سلام فیاض نخست وزیر دولت موقت فلسطین نیز با استقبال از بیانیه نشست وزیران امور خارجه‌ اتحادیه اروپا آن را یک پیروزى براى قوانین بین‌المللى دانست.
وى در این باره گفت: «این موضع‌گیرى که نشان دهنده احساس مسئولیت مستقیم جامعه بین‌المللى براى پایان دادن به اشغالگرى‌هاى اسرائیل در اراضى اشغال شده 1967 از جمله بیت‌المقدس شرقى است، بسیار حایز اهمیت است و بر حق ملت فلسطین برای تعیین سرنوشتشان و تشکیل کشور مستقل فلسطین به پایتختى بیت‌المقدس شرقى تاکید دارد.»
سلام فیاض از موضع‌گیرى اروپا مبنى بر مخالفت با انضمام بیت‌المقدس شرقى به اسرائیل و تاکید بر ضرورت توقف شهرک سازى‌ها در اراضى اشغالى و بیت‌المقدس شرقى و بازگشایى موسسات فلسطینى داخل بیت‌المقدس شرقى تقدیر کرد.
سلام فیاض همچنین از درخواست کشورهاى اروپایى درباره لغو محاصره غزه و بازگشایى گذرگاه‌ها و تاکید بیانیه آنها بر ضرورت پایبندى به مراجع صلح و قطعنامه‌هاى بین‌المللى و محکوم کردن اقدامات اسرائیل در اراضى اشغالى و بیت‌المقدس استقبال کرد.
نخست وزیر دولت موقت فلسطین تاکید کرد، اکنون رهبران اسرائیلى باید این موضوع را درک کنند که ادامه اقدامات آنها در نقض قوانین بین‌المللى بى‌فایده است و آنها از تداوم تلاش‌هایشان برای اعمال سیاست‌ها و مافوق قوانین گام برداشتن سودى نخواهند برد.
این در حالیست که جنبش‌هاى حماس و جهاد اسلامى فلسطین مخالفت خود را با این بیانیه اعلام کرده و تاکید کردند که بیانیه وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا تامین کننده آرمان‌ها و خواسته‌هاى ملت فلسطین نیست.
ریاض المالکى وزیر امور خارجه دولت موقت فلسطین نیز موضع‌گیرى کشورهاى اروپایى را موجب تحکیم موضع تشکیلات خودگردان درباره موضوع بیت‌المقدس دانست.
اما وزارت امور خارجه اسرائیلی در رویکردی دیگر از صدور این بیانیه استقبال کرد. این وزارت‌خانه در بیانیه‌اى رضایت خود را از بیانیه وزیران امور خارجه اروپا و تغییر در پیش نویس اولیه این سند اعلام کرد.