پیشنویس طرح اصلاحیه قانون مطبوعات که توسط مشارکتیها در مجلس ششم ارائه شده بود، با حکم حکومتی رهبر انقلاب مواجه شد و این در حالی بود که مشارکتیها این طرح ساختارشکنانه را مهمترین مساله سیاسی خود عنوان کرده بودند.
در ادامه بررسی پرونده روند شکلگیری و فعالیتهای حزب مشارکت، در قسمت قبلی این سلسله گزارش، به ماجرای برگزاری انتخابات مجلس ششم و رسوایی تاجزاده و ماجرای ترور شخصیت هاشمی رفسنجانی توسط اصلاحطلبان در آن پرداختیم، اما بخش مهم دیگری در این خصوص حضور مشارکتیها در مجلس ششم است.
حزب مشارکت اکثر کرسیهای دوره ششم مجلس را بهدست آورد و در 1379.3.7 مجلس اصلاحات پس از تدبیر مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) و از طریق صدور حکم حکومتی ایشان مبنی بر عدم ابطال انتخابات شهر تهران، افتتاح شد که این آغاز کار مجلس طبق روال گذشته با پیام رهبر معظم انقلاب همراه بود. پیام مقام معظم رهبری حاوی نصایح گرانقدری برای پارلماننشینان ششم ایران بود که متأسفانه از سوی آنها نادیده گرفته شد. از جمله آفاتی که مقام معظم رهبری نسبت به آن در این پیام هشدار داده بودند میتوان به آفت پرداختن به مقاصد حزبی و جناحی اشاره نمود:
" در میان گرفتاریها و مشکلات عمومی، شناخت فوریتها و اولویتها، هنر بزرگ مجلس شورای اسلامی است. مشکلات عمومیتر و محسوستر را باید جست و به رفع آنها همت گماشت. مسئله اشتغال، مسئله ارزش پول ملی، مسئله امنیت، مسئله گرانی و مسائل چند دیگری هست که برای پرداختن به آن، از همه فرصتها باید بهرهجست و زمان نمایندگی را که بسی زودگذر است، برای گشودن این گرهها باید مغتنم شمرد. خطای بزرگ آن است که این خواستههای حقیقی مردم به دست غفلت سپرده شود و خواستههای جناحی و حزبی و شخصی، به جای مصالح ملی بنشیند ".(1)
هنوز دیری نگذشت که نمایندگان مجلس اصلاحات با زیر پا نهادن نصایح رهبری زنگ حرکات جناحی را در جهت مقاصد احزابی چون مشارکت به صدا درآوردند.
اصرار اکثریت مجلس ششم بر تصویب طرحها و لوایحی از این دست موجب گشت تا در این چهار سال، عمده وقت و انرژی مجلس، صرف مباحثی شود که آشکارا رویکرد ساختارشکنانه داشته و در تضاد آشکار با سیاستهای نظام ارزیابی میشد. در ادامه بحث، نمونههایی از کارنامه عملکرد مشارکتیها در مجلس ششم آورده میشود.
1ـ اصلاح قانون مطبوعات
در اولین گام مجلس ششم، مشارکتیها بر اساس تمایلات و احتیاجات حزبی خود، اقدام به ارائه طرحی جدید برای اصلاح قانون مطبوعات نمودند. همانطور که روزنامه بیان در 1379.3.25 فاش ساخت که "پیشنویس این طرح اصلاحیه جدید، توسط حزب مشارکت ایران اسلامی تهیه شده است ".(2)
البته پیش از این افشاسازی، رضا خاتمی، دبیر کل وقت حزب مشارکت، در حالی که هنوز دو هفته از باز شدن درهای مجلس ششم به روی اصلاحطلبان نمیگذشت، پرده از این حرکت حزبی برداشت و از این طرح ساختارشکنانه به "مهمترین مسئله سیاسی مشارکتیها " یاد کرد:
"اکنون مهمترین مسئله سیاسی ما که میتواند خیلی راحت برطرف شود، محدودیتهای بسیار شدیدی است که برای مطبوعات بهوجودآمده، ما درصدد هستیم در اولین قدمهایمان محدودیتهای شبهقانونی، قانونی و غیرقانونی مطبوعات را برداریم ".(3)
در حالی طرح مشارکتیها تنها 21 ساعت (7 جلسه 3 ساعته) در کمیسیونهای مربوطه، مورد تأمل و کار کارشناسی قرار میگیرد.(4) که طرح اصلاح قانون مطبوعات در مجلس پنجم، پس از تجربه سیزده ساله قانون مصوب 1364، در فاصله یازده ماه (از خرداد 1378 تا فروردین 1379) مورد نقد و نظر نمایندگان، شخصیتها و کارشناسان قرار گرفته و پس از تغییراتی مصوب گشت.
طرح مشارکتیها که تحت عنوان "طرح اصلاح موادی از قانون مطبوعات مصوب 28 اسفند 1364 " یک فوریت آن در جلسه علنی1379.3.29 توسط نمایندگان مجلس ششم به تصویب رسید، به جای آنکه اصلاح قانون مطبوعات سال 1364 باشد، اصلاح موادی بود که در 1379.1.30 توسط مجلس پنجم تصویب شده و به موجب آن ابهامات قانون مطبوعات سال 1364 برطرف گشته بود.
در این طرح 2 ماده، 9 تبصره و 8 بند از قانون مصوب 1379.1.30 حذف میگشت و 6 ماده و 1 تبصره آن اصلاح میشد. همچنین این طرح به اصلاح عباراتی که در متن قانون 1379.1.30 میپرداخت و یک ماده و 4 تبصره جدید به آن الحاق میشد.(5)
طرح مشارکتیها با توجه به حذف بندهای مهمی که از نفوذ دشمنان در مطبوعات جلوگیری، جا پای معاندین نظام را در رکن چهارم دموکراسی محکم و پیشروی حرکت براندازانه آنان را تقویت مینمود، طرحی ضدامنیت ملی جمهوری اسلامی به شمار میآمد.
واکنش بیگانگان به طرح مشارکتیها
با بردن طرح قانون مطبوعات توسط مشارکتیها به مجلس ششم، چراغ سبز بیگانگان از آن سوی آبها پر رنگتر گشت و صدای کف و سوت آنان آنچنان بلند بود که داخل ایران نیز شنیده شد.
بیگانگان حق داشتند شادی کنند؛ چرا که سالها پشت درماندن به سر میرسید و میتوانستند علناً حرکات براندازانه خود را تعقیب نمایند و کار جمهوری اسلامی را به قول خود یکسره کنند.
رادیوهای بیگانه چون رادیو کلن، بی.بی.سی، آمریکا و اسرائیل نیز به حمایت از طرح مجلس ششم برنامه پخش کردند. رادیو کلن در این رابطه بیان داشت که:
" اصلاحطلبان با اکثریت آرای خود میتوانند قوانین محدودکننده را تغییر دهند و مقررات جدید و متکی بر آزادی را بر کرسی بنشانند. انتقاد صریح و شدیداللحن نمایندگان از قانون مطبوعات و دخالت سازمانهای قضایی در کار مطبوعات، سرآغاز این نقشه و هدف محسوب میشود ".(6)
گزارشگر رادیو بی.بی.سی، نیز در حمایت از این اقدام، گفت:
"در حال حاضر در جمهوری اسلامی، آینده مطبوعات ایران مصداق مبارزه قدرت شده است. در جمهوری اسلامی برای اصلاحطلبان، تنها وسیله یا عمدهترین وسیله ارتباط با مردم، مطبوعات است. اینکه به یکباره یک روزنامه بسته شده و هیچ امنیتی برای روزنامهها و روزنامهنگاران دیگر اصلاحطلب و مستقل وجود ندارد، نگرانی زیادی برای اصلاحطلبان ایجاد کرده است و آنها میخواهند این مسئله در مجلس حل بشود ".(7)
همچنین در همان روزها یک گزارشگر آمریکایی، رسیدگی به قانون مطبوعات در مجلس ششم را به عنوان "نخستین آزمون عزم اصلاحطلبان در مقابل نظام " ارزیابی کرد. "بن باربر "، گزارشگر روزنامه واشنگتن تایمز، در مقاله مبسوطی که در صفحه اول این روزنامه آمریکایی درج نمود، مدعی شد که علت اینکه قانونگذاران ایران، به دنبال قانون آزادی مطبوعات هستند، برخورد با روزنامهنگارانی است که حکومت مذهبی را زیر سؤال میبرند.(8)
حکم حکومتی رهبری در قبال این حرکت انحرافی
با رایزنیهای لابی حزب مشارکت در مجلس ششم، طرح تغییر قانون مطبوعات به صحن علنی مجلس در روز 1379.5.16 کشانده شد.
از آنجا که این طرح پای معاندین نظام و براندازان را به عرصه مطبوعات کشور باز مینمود و حرکت خزنده آنان در استحاله از درون جمهوری اسلامی را تسریع میبخشید، رهبر معظم انقلاب با درایت و تدبیری بینظیر، بر اساس حق شرعی ولیفقیه که در اصول متعدد قانون اساسی از جمله اصول 5، 57 و 110 (9) بر آن تصریح و تأکید شده است، با صدور حکمی حکومتی در قالب نامههایی خطاب به مجلسیان، قاطعانه ادامه این توطئه براندازانه را از ریشه خشکاندند. متن حکم حکومتی مقاممعظم رهبری چنین بود:
"بسمه تعالی
جناب حجتالاسلام آقای کروبی، ریاست محترم مجلس شورای اسلامی و حضرات نمایندگان محترم؛ با سلام و تحیت.
مطبوعات کشور سازنده افکار عمومی و جهتدهنده به همت و اراده مردماند. اگر دشمنان اسلام و انقلاب و نظام اسلامی، مطبوعات را در دست بگیرند یا در آن نفوذ کنند، خطر بزرگی، امنیت و وحدت و ایمان مردم را تهدید خواهد کرد و اینجانب سکوت خود و دیگر دستاندرکاران را در این امر حیاتی جایز نمیدانم. قانون کنونی تا حدودی توانسته است مانع از بروز این آفت بزرگ شود و تغییر آن به امثال آنچه در کمیسیون مجلس پیشبینی شده، مشروع و به مصلحت نظام و کشور نیست.
والسلام علیکم.
سیدعلی خامنهای، 15 مرداد 1379 ". (10)
لازم به ذکر است که پیش از صدور حکم حکومتی از سوی مقام معظم رهبری (مدظله العالی) ایشان ابتدا با ارسال پیغامی به نمایندگان مجلس از آنان میخواهند که در نتایج طرح خود تأمل کنند. تذکر دلسوزانه رهبر انقلاب در اصلاحطلبان مؤثر نمیافتد؛ امری که مشارکتیها خود بدان اذعان دارند. در همین زمینه شکوری راد، از اعضای شاخص حزب مشارکت، پس از خروج طرح ساختارشکنانه حزباش از دستور، در مصاحبهای چنین اعتراف میکند:
"پیش از نامه رهبر به مجلس در مورد اصلاح قانون مطبوعات ایشان پیغام دادند که صبر کنید قانون فعلی چند ماهی اجرا شود تا اشکالاتش برطرف شود ".(11)
همچنین بهزاد نبوی، از سران سازمان مجاهدین و رابط این حزب با لابی حزب مشارکت در مجلس ششم، نیز به این مسئله اذعان نمود.(12)
واکنش اهانتآمیز مشارکتیها به حکم حکومتی مقاممعظم رهبری
رئیس مجلس ششم، در جلسه غیر علنی مورخه 1379.5.16 موضوع نامه رهبر انقلاب و حکم حکومتی ایشان را به اطلاع هیئت رئیسه و سپس به اطلاع نمایندگان مجلس رساند. در این جلسه غیرعلنی ابتدا نامه رهبری که حاوی حکم حکومتی ایشان بود، قرائت شد(13) و سپس بر اساس اصول 57 و 11 قانون اساسی، طرح اصلاح قانون مطبوعات که برخلاف مصالح نظام و ضدامنیت ملی کشور بود، از دستور خارج گردید. پس از این اقدام رئیس مجلس، مشارکتیها در صدد از اکثریت انداختن جلسه (آبستراکسیون) برآمدند و با خروج از صحن مجلس، جلسه را از رسمیت انداختند.(14) از نمایندگان حزب مشارکت که این اقدام را رهبری کردند میتوان: "محمدرضا خاتمی، بورقانی، میردامادی، سلیمانی، مزروعی، سعیدی، تاجرنیا، شیرزاد، تابش و حقیقتجو " را نام برد.(15)
مشارکتیها که تصور میکردند با خارج شدن از صحن مجلس، نمایندگان دیگر را منفعل خواهند کرد، به بنبست رسیدند و پس از بیست دقیقه مجدداً به جلسه بازگشتند.
پس از ورود این عده به صحن علنی مجلس، حرکتهای اعتراضآمیز و ناپسند مشارکتیها پیگیری شد.
بر همین اساس مزروعی، از اعضای فعال حزب مشارکت جهت تشویش اذهان نمایندگان نسبت به حکم حکومتی صریح مقام معظم رهبری تشکیک نمود:
"مقام معظم رهبری نکتهای را به نمایندگان تذکر دادند. در اینکه این حکم حکومتی است یا نه، میان نمایندگان بحثهای مختلفی در جریان است.... تأکید رهبری این است که خلاف شرعی صورت نگیرد ". (16)
در ادامه احمد بورقانی، از دیگر اعضای مؤثر حزب مشارکت، با صدای بلند تقاضای جلسه غیرعلنی کرد که رئیس مجلس، جلسه غیرعلنی را مربوط به موارد اضطراری و امنیتی دانست و درخواست بورقانی را رد کرد.
مشارکتیها جهت توهین به حکم حکومتی مقام معظم رهبری در جهت القای این بر میآمدند که خارج شدن طرح از دستور جلسه مجلس، عملی غیرقانونی است. در همین راستا محسن میردامادی، دبیر کل حال حاضر حزب مشارکت، مدعی شد که:
"معتقدم خارج کردن طرح از دستور، خلاف قانون و آییننامه بود. این نحوه اداره جلسه در شأن مجلس نبود ".(17)
در جایی دیگر نیز تاجرنیا، عضو مطرح حزب مشارکت، با هدف القاء غیرقانونی بودن عمل رئیس مجلس، ابراز عقیده کرد که: "به نظر من اشتباه از سوی هیئت رئیسه مجلس بود که بحث دامن زده شد ".(18)
افراطیون که از سوی افکار عمومی در جریان ارائه طرح تغییر قانون مطبوعات، به چالش کشیده شده بودند؛ در یکی از محافل خصوصی خود پیرامون چگونگی ارائه طرحهای مشابه به بحث مینشینند. نتیجه این جلسه پنهانی در یادداشتی به نمایندگان مجلس رهنمود داده میشود:
"نمایندگان باید توجه داشته باشند که لوایح مشابه، بدون تبلیغات و شاخ و شانهکشی و جنجال و در آرامش و سکوت کامل تدوین و به موقع در صحن علنی مجلس مطرح گردد ".(19)
دعوت ضدانقلابیون خارجنشین و بیگانگان از تندروها جهت ایجاد اعتصاب و شورش
پس از حکم حکومتی مقاممعظم رهبری و به دنبال آن از دستور کار خارج شدن طرح ضدامنیتی اصلاح قانون مطبوعات، از آن سوی آبها، ضدانقلابیون و بیگانگان، شورش را به تندروها پیشنهاد دادند.
در همین زمینه رادیو آزادی، وابسته به سازمان سیا، در میزگردی با حضور عناصر ضدانقلاب، با اشاره به کنار گذاشته شدن طرح تغییر قانون مطبوعات از دستور مجلس ششم، اصلاحطلبان را به برگزاری راهپیمایی و تدارک اعتصاب تحریک نمود. این رادیو ضمن توصیه به اصلاحطلبان به لزوم افزایش التهاب در ایران، نامه رهبر انقلاب به نمایندگان را نگران کننده و بزرگترین چالش در برابر اصلاحات خواند و از قول فرخ نگهدار، از سران فراری گروههای فدائیان خلق، گفت که: "قضیه نباید با سکوت برگزار شود ".(20)
این رادیو ضدانقلابی، علت تعلل برخی از اصلاحطلبان، برای تدارک برنامههای اعتصاب و تظاهرات را نگرانی آنان از عواقب چنین اقداماتی عنوان کرد و از قول "فرخ نگهدار "، خطاب به اصلاحطلبان گفت: "اینکه میگویند در صورت آشوب و تشنج، ایران مثل لبنان و افغانستان میشود، درست نیست ".(21)
در این میزگردِ معاندین نظام، فرخ نگهدار برای ایجاد بحران در سطح جامعه، اصلاحطلبان را اینگونه راهنمایی کرد:
"اصلاحطلبها مسئله اصلاح قانون مطبوعات، انتخابات، احزاب و موضوع کنترل رادیو و تلویزیون را به مجلس ببرند تا جلویش گرفته شود، این امر خود موجب بالا رفتن التهاب خواهد شد. باید با پیگیری وعدههای اصلاحطلبانه، جامعه را در التهابی اصلاحطلبانه نگه داشت ".(22)
در همین راستا بیگانگان نیز فعال شدند. دولت آمریکا در ایام کنار نهادن طرح اصلاح قانون مطبوعات از مجلس ششم، وارد عرصه گردید. ریچارد بوچر، سخنگوی وقت وزارت خارجهی آمریکا، ضمن ابراز نگرانی از وضعیت مطبوعات در ایران اعلام کرد:
"ما در مورد آزادی بیان و مطبوعات در ایران نگرانیهای جدی داریم ".(23)
روزنامه "اینترنشنال هرالد تریبون " نیز در آن زمان طی مقالهای با عنوان " بر سر دو راهی توقف اصلاحات در ایران بعد از شروعی قوی " نوشت که:
"اشتباه اصلاحطلبان این بود که سعی کردند با محافظهکارها کنار بیایند. اصلاحطلبان باید همین که نخستین نویسنده مطبوعات در بهار سال گذشته دستگیر شد، دعوت به تظاهرات میکردند ".(24)
روزنامه آمریکایی "نیویورک تایمز " نیز اوضاع وقت ایران را بعد از کنارگذاشته شدن طرح اصلاح قانون مطبوعات به هوای اقیانوس قبل از طوفان شدید تشبیه نمود و نوشت:
"کشمکشهای کنونی در ایران، قابلیت تبدیل شدن به یک طوفان بیعیب و نقص را دارد ".(25) همچنین با تشبیه ایران به شوروی قبل از فروپاشی و با تمجید از نویسندگان تندرو افزود "این نویسندهها قهرمانهای واقعی: " دموکراسی در ایران هستند ". (26)
اقدام مشارکتیها در ارائه طرح اصلاح قانون مطبوعات، چنان طمع معاندین نظام و آمریکاییها را برانگیخت که برای ادامه فعالیت افراطیون در مجلس ششم توصیههایی کردند. بر همین اساس رادیو ضدانقلابی لوسآنجلس، که با بودجه مستقیم دولت آمریکا علیه جمهوری اسلامی فعالیت دارد، به تندروها توصیه کرد:
"اصلاحطلبی را نباید با هدفهای فرعی و انحرافی مشغول کرد، بلکه باید آن را به سمت رودررویی با ولایت فقیه برد ".(27)
در ادامه، ضدانقلابیون خارجنشین در اقدامی هماهنگ، پیشنهاد موضوع تجمع در میدان بهارستان تهران را در سالگرد 28 مرداد و در اعتراض به کنار گذاشته شدن طرح اصلاح قانون مطبوعات مطرح ساختند. بعضی از رسانههای ضدانقلاب از هواداران افراطیون خواستند با لباس سفید در تجمع بهارستان حاضر شوند. ادامه دارد.....