سید جواد طباطبایی در دانشگاه تهران

مجید یوسفی
سید جواد طباطبایی به مناسبت نقد و بررسی کتاب مکتب تبریز در دانشگاه تهران حضور می‌یابد. سید جواد طباطبایی که سلسله مباحث او در کلاس‌های دانشگاه تهران در سال‌های دهه 60 و 70 مورد توجه دانشجویان دانشکده حقوق و علوم سیاسی قرار گرفته بود پس از یک دوره کوتاه مهاجرت این روزها با انتشار کتاب مکتب تبریز، مجددا مورد توجه محافل روشنفکری و دانشگاهی قرار گرفته است. او که نخستین بار با انتشار کتاب زوال اندیشه سیاسی در ایران موج جدیدی از مباحث نظری و فکری را در جامعه روشنفکری پدید آورد، پس از مهاجرت به غرب با انتشار کتاب‌های تاملی درباره ایران، نظریه انحطاط، سقوط اصفهان، سنت قدیم- جدید در سال‌های پایانی دهه 70 و اوایل دهه 80 مجددا مورد اقبال اهالی اندیشه قرار گرفت. مکتب تبریز واپسین کتاب او این روزها در میان اهالی فکر و قلم بیش از 2 کتاب اخیر مباحث جدیدی را به میان آورده است.
آخرین بار در سخنرانی‌ای به مناسبت صدمین سالگرد مشروطه، این مباحث از زبان وی و پاره‌ای از منتقدان او در راهروهای این تالار نقد و بررسی‌هایی را پدید آورد که پیشتر، مطمح نظر نبوده است. این کتاب به روایت یکی از منتقدان بخش نخست جلد دوم تاملی درباره ایران است که عنوان جلد دوم به سخن طباطبایی عنوان فرعی دیباچه‌ای بر انحطاط ایران را با ذکر نظریه حکومت قانون در ایران بر خود دارد، آن‌گونه که طباطبایی در صفحات مقدمات نوشته است این کتاب پژوهشی در خاستگاه‌های فکری دوران جدید ایران است که به روایت طباطبایی از دوران نایب‌السلطنگی عباس میرزا و اقدامات اصلاح‌طلبانه قائم مقام آغاز می‌شود. به واقع، او در تلاش است تاریخ پایه‌ای ایران جدید را به رشته تحریر درآورد، تاریخی که مطابق تقسیم‌بندی طباطبایی تحقیق شده و از دل انتقاد بر شرق‌شناسی و ایران‌شناسی غربیان و اصحاب تاریخ‌نویسی ایدئولوژیک بیرون آمده است.
آنچه که بیش از پیش این مباحثات را جذاب و پیگیری آن را در صدر مباحث نظریه پیرامون ایران قرار می‌دهد آن است که این بار دانشجویان میزبان مباحثی هستند که استاد طباطبایی در مقام یک مشاهده‌گر نوجو در کم و کیف آن قرار می‌گیرد. سید جواد طباطبایی که این روزها در ایران به سر می‌برد و قرار است برای یک دوره طولانی به اقامت خود ادامه دهد چندان مایل نیست که در محافل عمومی و یا حتی مجالس دانشگاهی حضور یابد اما خبرها حاکی است که دوشنبه –فردا- ساعت 30/14 دقیقه در دانشکده حقوق دانشگاه تهران و در تالار شیخ مرتضی انصاری نقد و بررسی کتاب مکتب تبریز با حضور وی برگزار می‌شود. این جلسه به دعوت جامعه فرهنگی دانشکده حقوق و با همت اینان برگزار می‌شود. همچنین انجمن حکمت و فلسفه ایران به مناسبت روز جهانی فلسفه سلسله سخنرانی‌های با موضوع بحران تفکر در ایران امروز را سرلوحه کار خود قرار داده و از نام‌آورانی چون غلامحسین دینانی، غلامرضا اعوانی، شاپور اعتماد، شهرام پازوکی، عبدالکریم رشیدیان، ضیاء موحد و سید مصطفی محقق داماد دعوت به عمل آورده است. این جلسات در محل انجمن حکمت و فلسفه و روز سه شنبه 30/8/85 برگزار می‌شود.