دیدار سفیر ایرانی و وزیر اسبق آمریکایی

گرچه اوضاع عراق نتوانست در شکوفه باران بهار امسال دبیر ایرانی (علی لاریجانی) را رودرروی سفیر آمریکایی (زلمای خلیل‌زاد) قرار دهد اما در برگ ریزان پاییز وزیر اسبق آمریکایی را مقابل سفیر ایرانی نشاند. جیمز بیکر وزیرامور خارجه اسبق آمریکا و محمدجواد ظریف نماینده ایران در سازمان ملل‌متحد با یکدیگر دیدار کردند. روزنامه واشنگتن پست که این خبر را منتشر کرده مقر دیدار را دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل عنوان کرده و نوشته است بیکر این مساله را روشن کرد که وی در مورد آمریکا صحبتی نکرده، بلکه گروه مطالبات عراق پیشنهادهایی را از ایران در مورد عراق درخواست کرد. بیکر در این دیدار درخواست خود را در مورد احتمالات همکاری بین تهران و واشنگتن در مورد عراق مطرح کرد. این دیدار که پیش از نشست گروه مطالعات عراق (که جیمز بیکر ریاست آن را برعهده دارد) برگزار شد نخستین ملاقات در نوع خود بین یک مقام ایرانی و آمریکایی است. جیمز بیکر وزیر خارجه دوران جورج بوش پدر است که در دوره بوش پسر به همراه لی‌هیلتون از اعضای پیشین کنگره آمریکا، گروه مطالبات عراق را تشکیل داد تا موضع واشنگتن درباره اوضاع عراق را سامانی دوباره بخشد.
وی در دوره اول ریاست جمهوری رونالد ریگان رئیس ستاد کاخ سفید بود و در دوره دوم جمهوری وی طی سالهای 1988-1985 وزیر خزانه‌داری بود. از این رو با جهوریخواهان پیوند دیرین دارد و حتی دارای رفت و آمد خانوادگی با خانواده بوش است. این دیپلمات 76 ساله آمریکایی جدیدترین ماموریت خود را با یک پیشنهاد اساسی به بوش پسر به پایان رساند و آن گفت‌وگو با کشوری است که روابطی با ایالات متحده ندارد. گروه مطالعاتی عراق دو گزینه را به بوش پیشنهاد داد تا آتش خشونت‌ها را در عراق بخواباند، یکی عقب‌نشینی مرحله‌ای نظامیان آمریکایی از عراق و دوم گفت‌وگو با ایران و سوریه برای کمک به توقف خشونت ها در این کشور. بیکر پس از آنکه این پیشنهاد را به بوش داد و بر دومی تاکید کرد به لس‌آنجلس تایمز گفت ایران خواهان عراق آشفته نیست. البته در جریان تدوین گزارش این کمیسیون تحقیقاتی خبرهایی از دیدار بیکر با مقامات ایرانی منتشر شد که هیچگاه تایید نشد. بیکر در آن زمان گفته بود: «من تقریبا مطمئن هستم که ما با یک مقام بسیار ارشد ایرانی دیدار خواهیم داشت.» قرعه فال این مقام ارشد ایرانی را به نام محمدجواد ظریف زدند. وزیر خارجه اسبق آمریکا به این دیدار اکتفا نکرد بلکه در گفت‌وگو با جورج‌بوش و تونی‌بلر نخست وزیر انگلیس هم همین استراتژی را پیگیری کرد و همین امر بلر را وا داشت به بوش پیشنهاد دهد با تهران و دمشق به گفت‌وگو بنشینیم و بوش را هم به پذیرش گفت‌وگو با همسایگان عراق ترغیب کرد. بوش هم زخم خورده از پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میاندوره‌ای آمریکا که عمده علتش ناکامی کاخ سفید در عراق بود ظاهرا به توجیه پیشکسوتان دیپلماتیک گوش فرا می‌سپرد. اول اینکه دونالد رامسفلد وزیر دفاع برکنار شد و رابرت گیتس بر جای وی نشست که قائل به گفت‌وگو با ایران است و دوم هم با بیکر دیدار کرد.